คิดให้ดีก่อนพูด

ในห้วงเวลาที่ผ่านมาไม่นานนี้ มีเรื่องราวที่เป็นทอล์ก ออฟ เดอะ ทาวน์ เกิดขึ้นในวงการนางงามและวงการบันเทิงไทยที่ต้องบอกว่า ช็อกอารมณ์คนทั้งประเทศ กันเลย

"น้องฝ้าย" เวฬุรีย์ ดิษยบุตร เจ้าของตำแหน่ง มิสยูนิเวิร์สไทยแลนด์ 2014 ที่ได้ชื่นชมมงกุฎได้ไม่ถึงเดือน ก็ประกาศสละตำแหน่ง เพราะทนต่อแรงกดดัน ไม่ไหวจากการถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักในสังคมออนไลน์เกี่ยวกับการรับตำแหน่งมิสยูนิเวิร์สไทยแลนด์ของเธอหลายเรื่อง หนึ่งในนั้นคือ การใช้คำที่ไม่สุภาพของอันปรากฏในทวิตเตอร์ของเธอ รวมถึงการวิพากษ์กลุ่มคนเสื้อแดงผ่านทางโซเชียลด้วยคำพูดที่ไม่เหมาะสม (อยากรู้ไปหาดูตามสื่อออนไลน์) ซึ่งเธอก็ได้ขอโทษในสิ่งที่เธอทำไปแล้ว

ล่าสุดเร็วๆ นี้ ก็มีเรื่องทำนองนี้เกิดขึ้นอีก เมื่อ นักแสดงหนุ่มหล่อชื่อดัง "หมาก ปริญ" ได้ผรุสวาทแม่ของนางเอกคนหนึ่งช่องเดียวกันด้วยถ้อยคำหยาบคายทางไลน์ จนเจ้าตัวต้องออกมาแถลงขอโทษในเวลาต่อมา

ที่ผมยกสองกรณีนี้ขึ้นมาก็เพื่อจะบอกว่า อวัยวะคือปากนั้น ถ้าเปรียบเป็นอาวุธ ก็จะเป็นทั้งอาวุธป้องกันตนเองจากอันตรายจากการถูกปองร้าย ขณะเดียวกันก็ยังเป็นอาวุธตัวฉกาจฉกรรจ์ที่สามารถทำลายตัวเองให้ ย่อยยับได้ทุกเวลา หากเมื่อใดที่เจ้าของอาวุธนั้นขาดสติและใช้อารมณ์เป็นใหญ่

ได้ยินว่า อันธรรมดาว่า "ปาก" ของคนเรานั้น ธรรมชาติสร้างมาให้มีหน้าที่หลักสำคัญ 2 อย่าง คือ "กิน" กับ "พูด" ซึ่งน่าสนใจทีเดียว ปาก 1 ปาก แต่ กลับทำหน้าที่ถึง 2 หน้าที่

ดูอวัยวะอื่นๆ เช่น ตา ธรรมชาติให้มา 2 ตา มีหน้าที่ดู หูมีหน้าที่เดียวคือฟัง ธรรมชาติให้มา 2 หู จมูกให้มา 2 รู มีหน้าที่ดมกลิ่นอย่างเดียว แต่ปาก 1 ปาก คิดดู กลับทำ 2 หน้าที่

ทำให้รู้สึกว่า ธรรมชาตินั้นต้องการให้คนเราดูให้มาก ดูให้รอบด้าน ฟังให้มาก จะได้รู้ และพูดให้น้อย ให้มีสติคอยระมัดระวังปากตัวเอง เวลากินก็ควรกินแต่พอดี กินพอประมาณ ถึงคราวพูดอะไรก็พูดให้พอดี พูดพอประมาณ พูดคำที่เหมาะสมทั้งต่อคนและกาลเทศะ และคำพูดนั้นไม่สร้างความเดือดร้อนให้กับตัวเองและคนอื่น

จริงแล้ว คนเราจะล้มเหลวหรือประสบความสำเร็จในชีวิต คำพูดที่เปล่งออกมาจากปากนี่แหละส่งผลมาก "ก่อนพูดเรายังเป็นนายของคำพูด แต่เมื่อพูดออกไปแล้ว คำพูดนั้นจะเป็นนายเรา" ดังนั้นจึงต้องระมัดระวังคำพูด ต้องรู้จักใช้คำพูดให้เกิดประโยชน์ต่อตนเอง ต่อส่วนรวม และต่อชาวโลก ให้พูดแต่คำที่ไพเราะ สมานไมตรี จะได้เป็นผู้มีวาจาน่าเชื่อถือได้ ไม่ใช่พูดแล้วนำความเดือดร้อน นำความทุกข์ ความเสื่อมเสียมาให้ในภายหลัง

อย่าพูดจาเพียงเพื่อสนุกปากด้วยความคึกคะนอง หรือพูดคำหยาบว่าร้ายผู้อื่นด้วยอารมณ์ ด้วยความ ขาดสติ มิฉะนั้นจะทุกข์เพราะคำพูดของตน ในสมัยพระพุทธเจ้า มีพระรูปหนึ่งชื่อ "พระโกกาลิก" ที่มีจิต คิดร้ายและด่าพระอรหันต์ สุดท้ายต้องทนทุกข์ทรมาน อยู่ในมหานรก

เรื่องมีว่า พระโกกาลิกผูกอาฆาตในพระอัครสาวก คือ พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ เนื่องจากไม่ชอบใจที่ญาติโยมต้อนรับท่านทั้งสองอย่างดี เช่น ช่วยจัดแจงภัตตาหาร คิลานเภสัช เครื่องนุ่งห่ม มาถวาย แต่ พระโกกาลิกไม่ได้เลย จึงต่อว่าท่านด้วยคำหยาบคาย ต่างๆ นานา

ท่านทั้งสองคิดว่า โกกาลิกต้องบาปเพราะอาศัยปากของตน จึงไม่อยากให้บาปมากไปกว่านี้ จึงพาบรรดา พระบริวารที่ติดตามประมาณ 500 รูป ออกไปพักที่อื่น แม้ชาวบ้านจะอ้อนวอนให้อยู่ต่อก็ไม่รับอาราธนา

ต่อมาชาวบ้านเข้าไปถามพระโกกาลิก เมื่อรู้ความจริงว่าพระโกกาลิกด่าพระอัครสาวก จึงให้พระโกกาลิกไปขอขมาแล้วอาราธนาให้ท่านกลับมาอยู่อีกครั้งหนึ่ง ไม่อย่างนั้นจะขับท่านออกจากวัดด้วย จนที่สุดต้องตามไปอ้อนวอนขอให้พระอัครสาวกพร้อมพระรูปอื่นๆ กลับมา แต่ไม่สำเร็จ พอกลับถึงวัดก็ถูกญาติโยมขับออกจากวัดไม่มีที่อยู่

สุดท้ายเมื่อไม่เห็นที่พึ่งอื่น จึงไปเฝ้าพระพุทธเจ้า แต่แทนที่จะพูดเรื่องจริง ก็โกหกว่าตนถูกพระอัครสาวก เบียดเบียนจนต้องไร้ที่อยู่ แม้พระพุทธเจ้าจะตรัสปราม ว่าอย่าไปกล่าวร้ายพระอรหันต์เลย ก็ไม่หยุดให้ร้าย พูดจบก็ลุกจากไปโดยไม่เคารพ

ซึ่งพอเดินลับคลองจักษุพระพุทธเจ้าเท่านั้น ทั่วทั้ง เรือนร่างของท่านก็เกิดเม็ดตุ่มเท่าเมล็ดผักกาด ค่อยๆ พุพองใหญ่ขึ้นทีละเล็กละน้อยจนเท่าผลพุทรา แล้วโตขึ้นเท่าผลมะตูมสุก แตกออกเป็นน้ำเลือดน้ำเหลืองไหล โทรมกาย ส่งกลิ่นเหม็นเน่าฟุ้งออกจากตัว ต้องนอน เจ็บปวดทุรนทุรายอยู่ที่ซุ้มประตูวัดพระเชตวัน ไม่มีใครอยากเข้าใกล้

เรื่องนี้ได้มีการโจษจันไปในวงกว้าง ตั้งแต่หมู่มนุษย์ เทวดา จนถึงพรหมโลก ว่าที่พระโกกาลิกเป็นอย่างนี้เพราะด่าบริภาษพระอัครสาวกนั่นเอง

ฉะนั้น คนเราจะกล่าวหาใครสักคนก็ตาม ควรต้องระมัดระวังให้มาก อย่าพูดเพียงเพราะใจมีอคติหรือ ไม่พอใจใคร ต้องรู้จักใช้คำพูดในทางสร้างสรรค์ที่ให้เกิดประโยชน์ดีกว่า คำพูดที่ดีมีมากมายควรนำมาใช้ ให้รู้จักใช้คำพูดที่ยกใจผู้ฟังให้สูงขึ้น ไม่ใช่คอยชวนทะเลาะ เพราะจะทำให้ใจหยาบ ทำให้คอยจับผิดกันและกัน