ทบทวนการลงทุน

แม้การพัฒนาอุตสาหกรรมของประเทศจะช่วยเพิ่มอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจในหลายมิติ แต่ในมุมกลับการลงทุนอย่างไร้ขีดจำกัด ปราศจากการควบคุมที่มีประสิทธิภาพ จะนำมาซึ่งหายนะต่อสิ่งแวดล้อม และกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนที่มิอาจประเมินค่าได้

ตลอดระยะเวลาหลายสิบปีที่ผ่านมา ประเทศไทยประสบบทเรียนการปล่อยมลพิษจากโรงงานอุตสาห กรรมมานับครั้งไม่ถ้วน ไม่ว่ามลพิษทางน้ำ อากาศ เสียง และอื่นๆ แต่ยังไม่อาจยับยั้งการลงทุนที่ขาดคุณธรรม ขาดความรับผิดชอบได้

เมื่อเร็วๆ นี้ ประชาชนกว่า 300 คน ที่อาศัยอยู่ใกล้อุตสาหกรรมเอเชียในพื้นที่ อ.บ้านฉาง ต้องอพยพหนีกลิ่นเหม็นคลุ้งจากโรงงานกันอลหม่าน

ในเวลาไล่เลี่ยกันเกิดเหตุเพลิงไหม้หน่วยปรับปรุงคุณภาพน้ำมันเตา บริษัท ไออาร์พีซี ซึ่งมีสาเหตุจากการรั่วไหลของสารไฮโดรคาร์บอนจนเกิดควันคลุ้งไปทั่วบริเวณ

ล่าสุด พบคราบน้ำมันกระจายตามแนวชายหาด แม่รำพึง ยาวประมาณ 5-6 กิโลเมตร โดยไม่มีใครทราบต้นตอที่มา ซึ่งทั้ง 3 กรณีล้วนเกิดขึ้นในพื้นที่ จ.ระยอง

ภายหลังเกิดเหตุหน่วยงานรับผิดชอบไม่สามารถอธิบายได้แน่ชัดถึงสาเหตุที่แท้จริง ไม่สามารถดำเนินการแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ ยกเว้นข้ออ้างว่าเหตุการณ์ไม่มีความรุนแรงมาก

คำตอบเหล่านี้สะท้อนว่าปัญหามลพิษถูกมิติการพัฒนาเศรษฐกิจบดบังผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนและสังคมโดยรวม

ขณะเดียวกัน เมื่อเกิดเหตุทุกครั้งหน่วยงานที่รับผิดชอบทั้งหลายมักขาดกระบวนการการจัดการมลพิษในเชิงการป้องกันอย่างเป็นระบบ จึงอาจกล่าวได้ว่าตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาการอนุญาตและการคัดเลือกประเภทอุตสาหกรรมในแต่ละพื้นที่ ไม่ได้สอดคล้องกับทรัพยากรและวิถีชีวิตชุมชน

ดังนั้น คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) ก็ดี การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยก็ดี กรมควบคุมมลพิษก็ดี ฯลฯ ต้องมีส่วนอย่างสำคัญต่อการทบทวนนโยบายการลงทุนของประเทศ ซึ่งไม่ใช่แค่การเปลี่ยนตัวกรรมการ หรือเปลี่ยนแค่ตัวผู้นำองค์กร

แต่จะต้องปรับยุทธศาสตร์การลงทุนของประเทศเสียใหม่ อาทิ กำหนดพื้นที่การลงทุนใหม่ทั้งประเทศ และมิติเศรษฐกิจว่าด้วยการลงทุนต้องไม่มีความสำคัญเหนือสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน

หากไม่ตั้งอยู่บนฐานคิดนี้ ปริมาณมลพิษทุกประเภทจะทับทวีขึ้นเรื่อยๆ และตัวเลขการลงทุนที่เพิ่มในแต่ละปี ไม่สามารถช่วยหยุดยั้งความเสียหายที่ตามมาได้เลย