อย่าแทรกแซง ธปท.

การเห็นต่างทางนโยบายของกระทรวงการคลัง ที่ถูกกำกับดูแลโดยนักการเมือง กับธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ที่กำกับดูแลนโยบายการเงิน เป็นเหมือนน้ำกับน้ำมันที่เข้ากันไม่ได้ เพราะนักการเมืองสนใจแต่อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจ (จีดีพี) ใช้ตัวเลขจีดีพีวัดความสำเร็จ แต่ ธปท.มีเป้าหมายต้องรักษาเสถียรภาพของเศรษฐกิจมากกว่าตัวเลข

การแก้ พ.ร.บ.ธนาคารแห่งประเทศไทย เพื่อให้ ธปท.เป็นอิสระจากการแทรกแซงจากฝ่ายการเมือง มาสำเร็จในปี 2551 โดย สนช.เป็นผู้ทำคลอดกฎหมายฉบับปรับปรุงใหม่นี้ หากเป็นสภาปกติไม่แน่ใจว่ากฎหมายนี้จะได้รับการตอบสนองจากสภาที่เต็มไปด้วยนักการเมือง

แต่ไม่มีกฎหมายและกฎระเบียบใดที่จะสกัดความพยายามหาช่องทางแทรกแซงจากฝ่ายการเมืองได้ หากกฏระเบียบดีแต่คนไม่ดี ก็ไม่สามารถสกัดกั้นความไม่สุจริตได้

กรณีของ ธปท.นั้น การเมืองแทรกแซงด้วยการตั้งคนใกล้ชิดจากฝ่ายการเมืองเข้าไปเป็นคณะกรรมการ ธปท. เพื่อเป็นมือไม้ในการดำเนินนโยบายตามที่รัฐบาลต้องการ แม้จะมีการกำหนดสัดส่วนกรรมการจะต้องมาจากการแต่งตั้งของ ธปท.ไว้ แต่การเมืองใช้ช่องทางตั้งผู้ทรงคุณวุฒิ ส่งคนเข้ามาเพิ่มเพื่อให้เป็นเสียงส่วนใหญ่ในบอร์ด ธปท.

อย่างไรก็ดี กฎหมายไม่ได้ให้อำนาจบอร์ด ธปท.ทำอะไรมากนัก อำนาจกลับไปอยู่ในมือของคณะกรรมการย่อย 3 ชุด คือ คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) คณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงิน (กนส.) และคณะกรรมการนโยบายระบบชำระเงิน (กรช.) ซึ่งแต่ละชุดมีหน้าที่สำคัญแตกต่างกันไป

เป้าหมายการแทรกแซงของการเมืองไม่ได้อยู่ที่บอร์ด ธปท. แต่ต้องตั้งคนในนั่งในบอร์ดเพื่อให้ไปคัดเลือกคนที่สั่งได้มานั่งในกรรมการทั้ง 3 ชุดนี้มากกว่า โดยมีวัตถุประสงค์ที่จะมีอำนาจเบ็ดเสร็จในการบริหารเศรษฐกิจคุมดอกเบี้ย อัตราแลกเปลี่ยน สถาบันการเงิน

ความสำคัญของการเป็นอิสระจากฝ่ายการเมืองของ ธปท. ทำเพื่อคานอำนาจ หากรัฐบาลดำเนินนโยบายการคลังแบบเข้มข้น ขาดดุลงบประมาณไม่หยุดหย่อน หรือใช้นโยบายประชานิยมจนเกิดความเสียหายหรือเศรษฐกิจชะงักงัน ธปท.สามารถผ่อนคลายนโยบายการเงินมาช่วยพยุงเศรษฐกิจได้

หากดำเนินนโยบายไปในทางเดียวกันโดยไม่มีการฉุดรั้ง ถ้านโยบายผิดพลาดความเสียหายจะหนักหน่วงจนไม่สามารถแก้ไขได้ และมีผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของต่างชาติด้วย ซึ่งความเชื่อมั่นนี้เป็นเรื่องใหญ่ หากเสียไปแล้วเรียกกลับคืนได้ยาก

การที่การเมืองเข้าไปแทรกแซง ธปท.นั้น จะเป็นผลเสียมากกว่าผลดี ฝ่ายการเมืองควรรามือและปล่อยให้ ธปท.ดำเนินงานอย่างมีอิสระจะดีที่สุด ให้ ธปท.เป็นเสาหลักค้ำยันเศรษฐกิจที่แข็งแกร่งต่อไป