ค่าไฟฟ้ายุติธรรม

ค่าไฟฟ้าที่จะปรับขึ้นหรือลงในทุกรอบ 4 เดือน ตามต้นทุนค่าไฟฟ้าผันแปรอัตโนมัติ หรือค่าเอฟที โดยรอบล่าสุดเดือน พ.ค.ส.ค.นี้ ทางคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานหรือเรกูเลเตอร์ กำลังจะประชุมกันในสัปดาห์หน้า เพื่อพิจารณาอัตราที่ปรับขึ้น ซึ่งคาดว่าจะขึ้นอีกหน่วยละ 510 สตางค์ จากรอบเดือน ม.ค.เม.ย. หรือค่าไฟฟ้าในรอบเดือน พ.ค.ส.ค.จะโดนเก็บที่หน่วยละกว่า 3.82 บาท

คำถามที่เกิดขึ้นขณะนี้ หลายฝ่ายมองว่าค่าเอฟทีที่ปรับขึ้นเป็นธรรมกับผู้ใช้ไฟฟ้ามากน้อยแค่ไหน ในเมื่อการรณรงค์ลดการใช้ไฟฟ้าได้ผลมาอย่างต่อเนื่อง แล้วทำไมผู้ใช้ไฟฟ้าที่ประหยัดถึงไม่ได้ผลตอบแทนมาเป็นแรงจูงใจให้ใช้ไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นกว่าเดิม โดยได้คำตอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบริการไฟฟ้าว่า การใช้ไฟฟ้าที่ลดลงก็ได้ประโยชน์จากการเสียค่าไฟฟ้าไปในตัวอยู่แล้ว

จากภาพรวมทั้งหมดเห็นว่า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบริหารกิจการไฟฟ้าควรสร้างแรงจูงใจ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้ไฟฟ้าให้มากขึ้นกว่าเดิมอย่างต่อเนื่อง

เริ่มตั้งแต่ค่าเอฟที ซึ่งต้นทุนที่ปรับขึ้น ปัจจัยหลักมาจากราคาเชื้อเพลิงที่ใช้ผลิตไฟฟ้า ที่กว่า 70% ใช้ก๊าซในการผลิตไฟฟ้า ดังนั้นหากราคาก๊าซปรับขึ้น ค่าเอฟทีย่อมขึ้น ต้นทุนอัตราแลกเปลี่ยนเงินบาทต่อเหรียญสหรัฐ เพราะราคาก๊าซจะอิงกับตลาดโลก ต้นทุนอื่น เช่น ต้นทุนค่าบริหารจัดการไฟฟ้า โดยหากมีการสำรองไฟฟ้าไว้มากเกินไป ต้นทุนส่วนนี้ก็จะเป็นภาระให้ผู้ใช้ไฟฟ้าต้องจ่าย ที่ผ่านมาเคยมีการสำรองไฟฟ้ามากถึง 20% ซึ่งอาจจะมากไปที่สำรองรับกับการใช้ไฟฟ้าสูงสุดหรือไฟฟ้าพีกเฉลี่ยอยู่ที่ 15% ก็ไม่อยู่ในภาวะเสี่ยงไฟฟ้าตกหรือไฟฟ้าดับแล้ว

นอกจากนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรจะเร่งให้เกิดการกระจายการใช้เชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าที่ปัจจุบันพึ่งพาก๊าซกว่า 70% ไปตามแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศหรือพีดีพี ที่จะเพิ่มสัดส่วนเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าเป็นถ่านหิน ซึ่งมีต้นทุนต่ำกว่าก๊าซ โดยผลักดันให้สามารถสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินได้ตามแผนพีดีพี กรณีนี้ก็น่าจะช่วยทำให้ค่าไฟฟ้าไม่ปรับสูงขึ้นมากได้

ด้านการใช้ไฟฟ้า ควรส่งเสริมการใช้ไฟฟ้าให้มีประสิทธิภาพมากกว่าแค่รณรงค์ให้ใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าประหยัดไฟเบอร์ 5 หรือกำลังจะเพิ่มเบอร์ในการประหยัดไฟฟ้าที่มากขึ้น รณรงค์ให้เปลี่ยนมาใช้หลอดประหยัดไฟ รณรงค์ล้างเครื่องปรับอากาศ ตั้งอุณหภูมิไม่ให้เย็นเกินไปต่ำกว่า 25-26 องศา หรือปิดเครื่องปรับอากาศก่อนเลิกใช้ครึ่งชั่วโมง

ดังนั้น เมื่อบริหารอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งด้านการผลิตและการใช้ไฟฟ้า มีการสร้างแรงจูงใจที่มากพอในการใช้ไฟฟ้าอย่างประหยัด ทำให้รัฐไม่ต้องลงทุนสร้างโรงไฟฟ้ามากขึ้นเร็วขึ้นแล้ว ก็น่าจะนำประโยชน์โดยภาพรวมที่เกิดขึ้นจากการบริหารจัดการดังกล่าวมาช่วยบรรเทาการขึ้นค่าไฟหรือสร้างแรงจูงใจใช้ไฟฟ้า เพื่อประสิทธิภาพรวมของการใช้ทรัพยากรของชาติ