แก้จุดอ่อนบินไทย

ต้องยอมรับว่า ผลการขาดทุนอย่างหนักและต่อเนื่องของบริษัท การบินไทย สายการบินแห่งชาติ เป็นตัวสะท้อนประสิทธิภาพในการจัดการของรัฐวิสาหกิจที่ผูกขาดกิจการการบินได้ดี ว่าไม่สามารถปรับตัวรับมือกับการแข่งขันและวิกฤตเศรษฐกิจได้

นับตั้งแต่ปี 2551 ที่บริษัท การบินไทย เจอภาวะการขาดทุนหนักร่วม 2.1-2.2 หมื่นล้านบาท หลังจากนั้นเป็นต้นมาสายการบินแห่งชาติไม่สามารถแก้ปัญหาให้กลับขึ้นมาทำกำไรคืนกลับให้ผู้ถือหุ้นเหมือนในอดีต

จนนำมาซึ่งข้อเสนอให้มีการเปิดโครงการร่วมใจจากองค์กรเพื่อปรับลดจำนวนพนักงานที่มีอยู่ร่วม 2.56 หมื่นคน ให้เหลือเพียงแค่ 1.82 หมื่นคน เพื่อลดต้นทุน

ประเด็นที่ต้องช่วยกันขบคิด คือ แผนการปรับลดพนักงานลงมาจำนวนมากนั้น เป็นการแก้ปัญหาของสายการบินแห่งนี้ที่ตรงจุดหรือไม่

คำตอบอาจมิใช่สิ่งที่ผู้บริหารประสงค์จะเห็นก็ได้ เมื่อพิจารณาจากจำนวนบุคลากรในธุรกิจการบินในประเทศไทย ที่หากสืบสาวลงไปจะพบว่ากว่า 60-70% ล้วนเคยทำงานกับบริษัท การบินไทย มาก่อนแทบทั้งสิ้น

สิ่งเหล่านี้ อาจเป็นตัวสะท้อนว่าขีดความสามารถของบุคลากรในองค์กรนี้ได้รับการยอมรับจากธุรกิจการบินที่เป็นคู่แข่งของบริษัท การบินไทย ในปัจจุบัน

ดังนั้น สิ่งที่คณะกรรมการบริษัท การบินไทย จะต้องช่วยกันขบคิดและช่วยกันสังเคราะห์ คือ หาจุดอ่อนและจุดแข็งขององค์กรออกมาให้ได้

ผู้บริหารจะต้องชำแหละองค์กรให้ชัด เส้นทางการบินไหนที่สามารถสร้างรายได้ ตลาดไหนที่เป็นตลาดหลัก ต้นทุนอะไรเป็นปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้ และมีความสุ่มเสี่ยงที่จะสร้างภาระให้กับองค์กร จากนั้นก็ลงมือแก้ไขในจุดที่เป็นปัญหา

แน่นอนว่า หากสามารถแจกแจงข้อมูลออกมาเป็นชุดๆ ทั้งข้อดีและข้อเสียแล้ว บริษัท การบินไทย จะพบว่าจุดอ่อนที่สุดของสายการบินแห่งชาติมีไม่กี่จุดเท่านั้น

หนึ่ง คือขาดการบริหารการเงินและการบริหารอัตราแลกเปลี่ยนที่ดีเยี่ยงมืออาชีพพึงกระทำ ทั้งๆ ที่บริษัทแห่งนี้มีรายได้เป็นเงินตราต่างประเทศและต้องจ่ายเป็นเงินตราต่างประเทศจากค่าน้ำมัน ค่าเครื่องบิน ซึ่งล้วนแล้วแต่ต้องมีการบริหารต้นทุนล่วงหน้าแทบทั้งสิ้น

สอง ขาดการวางแผนการตลาดอย่างมียุทธศาสตร์ทั้งแผนรุกและแผนตั้งรับกับสถานการณ์ฉุกเฉิน

สาม องค์กรนี้ได้ปล่อยให้ฝ่ายการเมืองเข้ามาแทรกแซงการบริหาร การจัดซื้อจัดจ้างเครื่องบิน ตลอดจนการแต่งตั้งพนักงานจนกลายเป็นวัฒนธรรมองค์กรไปแล้ว

คณะกรรมการและผู้บริหารร่วมกันแก้ไขใน 3-4 ประเด็น แค่นี้องค์กรก็สามารถเดินหน้าไปได้ ก่อนจะหันมาเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการเพื่อแข่งขันกับธุรกิจการบิน