วัฒนธรรมร่วม

เป็นประเด็นร้อนที่เห็นแล้วก็อดปลงไม่ได้ หลังจากที่สิงคโปร์โปรโมทเชิญชวนให้นักท่องเที่ยวต่างชาติไปเที่ยวงานสงกรานต์ในบ้านเขา ซึ่งจัดขึ้นตรงกับเทศกาลสงกรานต์ในบ้านเราเหมือนกัน

ก็เป็นที่รู้ๆ กันอยู่ครับ ว่าเทศกาลสงกรานต์ หรือวันปีใหม่ของไทยนั้น เอาเข้าจริงก็ถือเป็นวัฒนธรรมร่วมของประชาชนในภูมิภาคอาเซียนตอนบนรอบๆ ลุ่มน้ำโขงไม่ว่าจะพม่า ไทย ลาว กัมพูชา ไปจนถึงชาวไตในจีนตอนใต้ ที่มีประเพณีร่วมกันหลายๆ อย่าง เพียงแต่งานสงกรานต์ในประเทศไทยนั้นดังไปทั่วโลกเพราะความสนุกสนานจากการสาดน้ำนั่นเอง

และก็แน่นอนว่า วัฒนธรรมสงกรานต์นั้นไม่ใช่ประเพณีของภูมิภาคอาเซียนตอนล่างและหมู่เกาะ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นวัฒนธรรมมุสลิม และวัฒนธรรมหมู่เกาะมากกว่า

ยิ่งสำหรับสิงคโปร์แล้วนั่นยิ่งไปใหญ่ ประชากรส่วนใหญ่ของสิงคโปร์เป็นชาวจีนอพยพมาตั้งรกราก วัฒนธรรมสงกรานต์จึงไม่เกี่ยวกับสิงคโปร์แน่นอน

ดังนั้น สงกรานต์ของสิงคโปร์ก็จะเป็นเพียงงานมหกรรมที่ลอกเลียนแบบวัฒนธรรมของผู้อื่นแบบกลวงๆ ลวงๆ แบบที่สิงคโปร์ถนัด

สิงคโปร์เป็นประเทศที่ด้อยทางทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรม เมื่อเทียบกันกับเพื่อนบ้านอื่นๆ ในอาเซียน แต่รายได้สำคัญของประเทศส่วนหนึ่งคือการท่องเที่ยว

ซึ่งแน่นอนว่าสิงคโปร์ต้องทำทุกอย่างเพื่อสร้างรายได้จากการท่องเที่ยว แน่นอนว่าหลายอย่างที่สิงคโปร์ทำนั้นเป็นการออฟไซด์เพื่อนบ้านอยู่มาก อย่างกรณีสงกรานต์เป็นต้น แต่เชื่อว่า อะไรที่ปลอมๆ ก็ย่อมขาดเสน่ห์ และความดั้งเดิมไปครับ เพราะฉะนั้นใครอยากไปชมสงกรานต์ปลอมๆ ก็ไปสิงคโปร์ ใครอยากเห็นสงกรานต์ที่มีจิตวิญญาณอันเป็นประเพณีอย่างแท้จริงก็มาเมืองไทย หรือลาว เขมร พม่า น่าจะใช่กว่า

ว่ากันตามตรง กรณีความขัดแย้งด้านวัฒนธรรมในอาเซียนนั้นเคยเกิดขึ้นมาแล้วนับครั้งไม่ถ้วน อย่างกรณีของอินโดนีเซียและมาเลเซียก็เคยเกิดข้อพิพาทกันมาแล้วอย่างหนัก เมื่อมาเลเซียอ้างว่าประเพณีระบำเพลงพื้นบ้าน ราซา ซายัง และผ้าบาติก เป็นของมาเลเซีย ทำเอาอินโดนีเซียเลือดขึ้นหน้าทีเดียว

เมื่อไม่กี่ปีมานี้ มาเลเซียก็ขึ้นทะเบียนอาหารหลายอย่างเป็นอาหารประจำชาติของตัวเองเหมือนกัน ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือข้าวมันไก่ ที่เราๆ รับประทานกันอยู่ทุกวันนี่เอง

เป็นเรื่องปัญหาของสปิริตภูมิภาคนี้อย่างชัดเจน ที่บางชาติพยายามขโมยวัฒนธรรมร่วมกันไปเป็นของตัวเองแต่เพียงผู้เดียว และในขณะเดียวกัน บางชาติก็พยายามลอกวัฒนธรรมของชาติอื่นไปเพื่อไปหาผลประโยชน์ทางธุรกิจอย่างไร้ซึ่งความละอายอย่าง “สงกรานต์ สิงคโปร์” นี่ล่ะครับ