นกอินทรีที่รางน้ำโลก

จากเนินส่องอีแร้ง ณ Annapurna ประเทศเนปาล ที่ระดับความสูง 2,000 เมตร เมื่อมองไปทางทิศตะวันออก จะมองเห็นแม่น้ำท่ามกลางโตรกผา แล่นตรงเข้ามาหาพวกเรา เฉียดผ่านใต้เนิน มุ่งหน้าต่อไปทางทิศตะวันตกจนหายลับไป

ผมเรียกแม่น้ำนี้เล่นๆ ว่า “รางน้ำโลก” มันมีความพิเศษตรงที่เป็นเส้นทางอพยพที่สำคัญที่สุดในโลกของนกอินทรีทุ่งหญ้าสเตปป์ (Steppe Eagle)

จากการนับในฤดูกาลอพยพปี 2555 ช่วงเดือน พ.ย. พบนกอินทรีทุ่งหญ้าสเตปป์บินมาตามรางน้ำโลกนี้ 5,0006,000 ตัว!

ผมใส่เครื่องหมายตกใจ เพราะว่าเมืองไทยเรา นกอินทรีทุ่งหญ้าสเตปป์อพยพหนีหนาวเข้ามาน้อยเท่าน้อย ในชีวิตผมก็เจอมันมาแค่ 2 หนเท่านั้นเอง หนละตัว

ทั้งนี้ทั้งนั้น สถานภาพระดับโลกของนกอินทรีทุ่งหญ้าสเตปป์ ไม่ได้วิกฤตหายากอย่างอีกหลายๆ อินทรี พูดง่ายๆ ว่ายังมีเยอะ เพียงแต่ไม่ชอบมาเที่ยวเมืองไทยเท่าไร

รายงานการพบที่น้อยเท่าน้อยในไทย เป็นคนละเรื่องกับที่ Annapurna นกอินทรีทุ่งหญ้าสเตปป์จากแผ่นดินจีน พากันบินอพยพประจำปีข้ามเทือกหิมาลัยที่เนปาล ลงไปยังปลายทางประเทศอินเดีย โดยมักยึดรางน้ำโลกเป็นเส้นทางนำร่อง มองเห็นได้จากระยะไกลลิบๆ

ที่นักปักษีวิทยาพากันประหลาดใจ แทนที่จะบินจากเหนือลงใต้ เส้นทางนี้ดันเป็นการบินแนวขวาง จากตะวันออกไปตะวันตกซะงั้น

สิ่งที่สังเกตเห็นได้ชัด นกอินทรีตัวแล้วตัวเล่าที่ร่อนผ่านไป มักจะเป็นนกวัยเด็กเกิน 90% นานๆ ทีจะเจอนกวัยรุ่น ส่วนนกผู้ใหญ่ตัวโตเต็มวัยยิ่งหายากสุดๆ

ว่ากันว่านี่เป็นกระบวนการคัดเลือกสายพันธุ์ทางธรรมชาติ ปล่อยให้เด็กๆ อ่อนโลกบินไปเผชิญโลกกว้าง ตัวไหนรอดกลับบ้านได้ ก็ถือว่าสอบผ่านทั้งความแกร่งและกึ๋น

ช่างภาพนกนานาชาติตอนแรกตื่นเต้นวี้ดว้าย เห็นนกอินทรีบินเข้ามาก็สอยไม่เลือกหน้า วันหลังๆ บินสูงไม่ถ่าย ย้อนแสงไม่ถ่าย ต่อให้บินเข้าใกล้แต่เป็นนกเด็กก็เบื่อจะถ่ายอีก

ยกเว้นนกเด็กนั้น จะบินลงต่ำจนมีฉากหลังเขียวๆ แปลกตา ก็เอาซะหน่อย คิดดูละกัน 555