ลับ ลวง ข้าว สไตน์ จีทูเจี๊ยะ

โดย...จตุพล สันตะกิจ

เรียกว่าตั้งหน้าตั้งตารอกันนานกว่า 1 ปี ในที่สุดคณะอนุกรรมการไต่สวนกรณีทุจริตโครงการรับจำนำข้าวและการระบายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ หรือ “จีทูจี” ที่มี วิชา มหาคุณ กรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) เป็นประธาน ชี้มูลว่า การขายข้าวจีทูจีสมัย บุญทรง เตริยาภิรมย์ เป็นอดีต รมว.พาณิชย์ เป็น “จีทูจีเก๊”

“พยานหลักฐานไม่มีน้ำหนักเพียงพอ ว่าเป็นการซื้อขายแบบรัฐต่อรัฐ และพบว่ามีเจ้าหน้าที่รัฐและบุคคลอื่นมีส่วนร่วมกระทำความผิดในโครงการ ซึ่งยังไม่ได้เป็นผู้ถูกกล่าวหามาแต่เดิม ป.ป.ช.จึงมีมติขยายการไต่สวนไปยังบุคคลเพิ่มเติมอีก 5 กลุ่ม” วิชา แถลงวันที่ 3 ธ.ค.ที่ผ่านมา

สะท้อน ป.ป.ช.พบข้อมูลว่า ไม่ใช่การขายข้าวแบบจีทูจี และพบว่ามีข้อมูลบางประการที่เชื่อมโยงถึงกลุ่มบุคคลบางกลุ่มที่เข้ามาหาประโยชน์จากการขายข้าวในราคาต่ำ

หากฉายภาพโครงการรับจำนำข้าวให้กระจ่าง ต้องย้อนกลับไปตั้งแต่เริ่มโครงการ วันที่ 7 ต.ค. 2554 รัฐบาลเดินหน้าโครงการรับจำนำข้าวทุกเมล็ด 1.5 หมื่นบาทต่อตัน

ผ่านไป 1 ปีครึ่ง เงินจำนำข้าวเริ่มขาดมือ ส่งผลให้โครงการรับจำนำข้าวในปีที่ 3 หรือปีการผลิต 2556/2557 รัฐบาลถอยร่นจากที่รับจำนำข้าวทุกเมล็ดมาเป็นจำกัดสายพันธุ์ข้าวที่เข้าโครงการ จำกัดปริมาณเหลือไม่เกิน 3.5 แสนบาทต่อราย ในฤดูนาปรังปี 2557 และลดราคารับจำนำข้าวจาก 1.5 หมื่นบาทต่อตัน เหลือ 1.3 หมื่นบาทต่อตัน

มีการสรุปตัวเลขโครงการรับจำนำข้าว 2 ปีการผลิต คือ ปีการผลิต 2554/2555 และ 2555/2556 ว่า ใช้เงินหมุนเวียนในการรับจำนำข้าว 6.88 แสนล้านบาท บวกค่าบริการจัดการอีก 8.9 หมื่นล้านบาท

เบ็ดเสร็จแล้วรัฐบาลต้องกู้หนี้ยืมสินมาถมเงินในโครงการรับจำนำข้าวเพียง 2 ปี 7.7 แสนล้านบาท

ผลจากการดำเนินการโครงการ พบว่ามีการรับจำนำข้าวเปลือก 44 ล้านตัน สีแปรสภาพเป็นข้าวสารได้ 27 ล้านตัน

ข้อมูลปลายเดือน ก.ย. นิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.พาณิชย์ ชี้แจงในสภาว่า รัฐบาลขายข้าวไปแล้ว 11.7 ล้านตัน มีข้าวเหลือในสต๊อก 15.8 ล้านตัน ในจำนวนนี้เป็นข้าวสารที่มีภาระผูกพันและรอส่งมอบ 5 ล้านตัน เหลือข้าวสารที่ไม่มีภาระผูกพัน 10.8 ล้านตัน

แน่นอนว่า ช่องทางหลักๆ ที่รัฐบาลขายข้าวสารไม่น้อยกว่า 10 ล้านตัน เป็นการขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ

“กระทรวงพาณิชย์ขายข้าวในสต๊อกแบบจีทูจีเป็นหลัก ส่วนการเปิดประมูลข้าวเป็นการทั่วไป 4 ครั้ง เป็นการประมูลข้าวสาร 2 ครั้ง ประมูลข้าวเปลือก 1 ครั้ง และขายข้าวผ่านตลาดเอเฟท 1 ครั้ง ปริมาณข้าวรวม 8.8 แสนตัน แต่ขายข้าวได้เพียง 2.2 แสนตันเท่านั้น” วรงค์ เดชกิจวิกรม สส.พิษณุโลก พรรคประชาธิปัตย์ ที่กัดไม่ปล่อยในเรื่องข้าว กล่าว

หมอวรงค์ ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ข้อมูลจากกระทรวงพาณิชย์ ณ วันที่ 16 ก.ย. ระบุว่า กระทรวงพาณิชย์ขายข้าวแบบจีทูจี 8.3 ล้านตัน นำข้าวสารไปทำข้าวถุง 6.2 แสนตัน และบริจาคข้าวให้ฟิลิปปินส์ 500 ตัน มีการระบุว่าได้ขายข้าวให้ผู้ประกอบการในประเทศ 7.2 แสนตัน ซึ่งขัดแย้งกับผลการประมูลข้าวก่อนหน้านี้ ซึ่งต้องตรวจสอบต่อไป

อย่างไรก็ตาม ข้าวสารที่กระทรวงพาณิชย์ระบุว่าขายแบบจีทูจี 8.3 ล้านตัน ป.ป.ช.ตรวจสอบพบว่าการข้าวจีทูจีให้ประเทศจีนตั้งแต่ปี 2554มิ.ย. 2556 ซึ่งมีปริมาณข้าวที่ต้องส่งมอบตามสัญญา 4.8 ล้านตัน พบว่ามีการส่งออกข้าวไปจีนเพียง 3.75 แสนตันเท่านั้น ป.ป.ช.จึงสรุปว่า การขายข้าวจีทูจีของกระทรวงพาณิชย์ไม่ใช่การขายข้าวจีทูจี พร้อมระบุว่า การขายข้าวแบบจีทูจีของกระทรวงพาณิชย์เพื่อหลีกเลี่ยงการแข่งขัน ส่งผลให้เกิดความเสียหาย เพราะกระทรวงพาณิชย์ขายข้าวต่ำกว่าราคาตลาดอย่างมาก

แต่เพื่อให้มีพยานหลักฐานแน่นหนา ป.ป.ช.สั่งสอบเพิ่มว่า โดยตั้งประเด็นว่าข้าวสารที่เหลือ 4.5 ล้านตัน หายไปไหน ซึ่งหลักฐานสำคัญๆ คือ ใบเบิกข้าวจากโกดังองค์การคลังสินค้า (อคส.) 34 โกดัง ที่คาดว่าจะมีเอกสารนับหมื่นแผ่น

ป.ป.ช.ยังเรียกบุคคลที่เป็นรัฐมนตรีและข้าราชการมาสอบเพิ่มเติม เช่น ภูมิ สาระผล อดีต รมช.พาณิชย์ มนัส สร้อยพลอย อดีตอธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ และบริษัทผู้แทนซื้อข้าวรัฐบาลจีน 2 บริษัท คือ GssG imp.& exp. Corp และ Hainan grain & oil industrial trading ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการขายข้าวจีทูจี

ตลอดจนเรียกตัวละครเอกในมหากาพย์จำนำข้าวภาค 1 ออกมาหน้าฉาก เช่น บริษัท สยามอินดิก้า ที่เบิกข้าวจากโกดังต่างๆ มี “นายคิด” สมคิด เอื้อนสุภา อดีตลูกจ้างบริษัท เพรซิเดนท์ อะกริฯ ซึ่งได้รับมอบจาก “เสี่ยเปี๋ยง” จดทะเบียนจัดตั้งบริษัท สยามอินดิก้า เมื่อวันที่ 13 ม.ค. 2547 และหนึ่งในผู้เซ็นชื่อเบิกข้าวจากโกดังในนามบริษัท สยามอินดิก้า ณ หน้าคลัง เพื่อนำข้าวสารไปส่งออกแบบจีทูจี

“นายปาล์ม” รัฐนิธ โสจิระกุล ที่ได้รับมอบอำนาจจาก GssG imp.& exp. Corp ในการทำธุรกรรมต่างๆ ของ GssG imp.& exp พร้อมทั้งเปิดชื่อตัวละครใหม่ “ลิตร พอใจ” แต่งานนี้ไม่มีชื่อ “นายโจ” นิมล รักดี มือขวาของ “เสี่ยเปี๋ยง” ที่ได้รับมอบอำนาจจาก “นายปาล์ม” อีกต่อหนึ่ง เพื่อทำธุรกรรมในนามบริษัท GssG imp.& exp

การตั้งประเด็นสอบเพิ่มของ ป.ป.ช. ก็เพื่อเชื่อมโยงและต่อจิ๊กซอว์ให้เห็นว่า การเบิกข้าวจากโกดังและมีการอ้างว่าเป็นการขายข้าวจีทูจี แท้จริงแล้วเป็นเบิกข้าวมาแล้วนำข้าวไปเวียนเทียนขายในประเทศมากกว่า

เพราะหากจะว่าไปแล้วข้าวสาร 4.5 ล้านตัน ที่บอกว่าซื้อขายกันแบบจีทูจี แต่ไม่ได้ส่งออกจริง ซ้ำไม่เปิดเผยราคาต่อสาธารณชน น่าจะมีเงินตกหล่นไปสู่ฝ่ายการเมืองและเครือข่ายขายข้าวจีทูจีเก๊จำนวนหลายหมื่นล้านบาทเลยทีเดียว

เงินดังกล่าวคือภาษีจากประชาชนทุกคนที่รัฐบาลนี้ทำตกหล่นไว้รายทาง

ขนาดว่ามีการบอกกล่าวในวงการค้าข้าวว่า มีนายหน้านำข้าวสารในโกดังรัฐบาลมาเร่ขายในราคาถูกที่ราคา 1.41.5 หมื่นบาทต่อตัน และพ่อค้าโรงสีสามารถนำข้าวไปขายในตลาดที่ตันละ 1.61.7 หมื่นบาท ซึ่งพอมีกำไรโดยขายข้าว แต่ต้นทุนข้าวที่นายหน้าได้มานั้นเป็นข้าวที่เบิกจากโกดังเพื่อส่งออกแบบจีทูจี ซึ่งมีราคาเพียง 1011 บาทต่อกิโลกรัม หรือ 11.1 หมื่นบาทต่อตัน

ดังนั้น เครือข่ายจีทูจีเก๊สามารถทำเงินได้มหาศาลจากส่วนต่างราคา เพราะได้กำไรส่วนต่าง 3,0004,000 บาทต่อตัน

ข้าวสารที่หายไป 4.5 ล้านตัน ก็คิดเป็นเม็ดเงินที่หล่นหายกลางทางสูงถึง 1.351.8 หมื่นล้านบาท แต่ถ้าคิดส่วนต่างกรณีข้าวหอมมะลิไปด้วย คาดว่าเงินจะหล่นหายกลางทางไม่ต่ำกว่า 2 หมื่นล้านบาท

และหากอ้างอิงข้อมูลกระทรวงพาณิชย์ ที่บอกว่าขายข้าวแบบจีทูจี 8.3 ล้านตัน เงินที่หล่นหายในตอนขายข้าวออกและไหลไปสู่มือเครือข่ายจีทูจีเก๊น่าจะสูงถึงระดับ 4 หมื่นล้านบาท

แต่งานนี้ไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะสาวไปถึงตัวการใหญ่ได้ เพราะกรรมทั้งหลายถูกตัดตอนไว้เฉพาะบุญทรงและภูมิเท่านั้น

ขณะที่ตัวละครอีกตัวที่รับใช้ฝ่ายการเมืองจนได้ดิบได้ดี น่าจะยังลอยนวลอยู่ เพราะคนคนนี้ไม่เซ็นเอกสารใดๆ ที่เกี่ยวกับการระบายข้าวจนมีหลักฐานสาวมาถึงตัวแม้แต่ชิ้นเดียว

แต่ลูกน้องและคู่หูอย่าง มนัส สร้อยพลอย อดีตอธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ และข้าราชการอีก 2 คน อาจโดนติดร่างแหไปเต็มๆ

การเป็นข้าราชการที่สนองนโยบายฝ่ายการเมืองจนขาดความรอบคอบรัดกุม จึงมีความสุ่มเสี่ยงในชีวิตบั้นปลายชีวิตได้ไม่น้อย...