ลุ้นระทึก 2 ชม.คำภิพากษาสดจากกรุงเฮก

11 พฤศจิกายน 2556

เย็นวันนี้จะมีการถ่ายทอดสดจากกรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ถึงคำพิพากษาศาลโลกในคดีปราสาทพระวิหาร

โดย...สุภชาติ เล็บนาค

เย็นวันนี้จะมีการถ่ายทอดสดจากกรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ถึงคำพิพากษาศาลโลกในคดีปราสาทพระวิหาร ภาค 2 ต่อจากภาคแรกเมื่อ 50 ปีที่แล้ว เชื่อว่าคนไทยทั่วประเทศคงติดตามอย่างใกล้ชิด เพราะคดีนี้จะส่งผลต่อสถานการณ์ของทั้งสองประเทศ รวมถึงบรรยากาศการต่อสู้ทางการเมืองขณะนี้ โพสต์ทูเดย์รวบรวมเกร็ดความรู้เพื่อจะได้ติดตามการถ่ายทอดสดให้เข้าใจมากยิ่งขึ้น

1.วีรชัย พลาศรัย เอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงเฮก บอกว่า การตัดสินคดีเย็นวันนี้ จะใช้เวลาทั้งสิ้นประมาณ 2 ชั่วโมง เริ่มตั้งแต่ 16.0018.00 น.โดยหลังจากศาลอ่านคำพิพากษาเสร็จระยะหนึ่งทูตวีรชัยจะใช้สรุปประเด็นการพิพากษาของศาลคร่าวๆ ได้ในเบื้องต้น และหากคำพิพากษาไม่มีเนื้อหาซับซ้อนมากนัก กระทรวงการต่างประเทศอาจออกเอกสารอธิบายแนวทางคำตัดสินอย่างเป็นทางการได้ในเวลา 22.00 น.

2.โปรดเข้าใจว่าคดีปราสาทพระวิหารที่ศาลโลกจะมีคำตัดสินวันนี้เป็นการตีความคำพิพากษาเดิมเมื่อปี 2505 ไม่ใช่การตัดสินคดีใหม่ ซึ่งหมายความว่าตัวปราสาทพระวิหารยังคงอยู่ใต้อาณาเขตของกัมพูชา

3.ประเด็นที่ถกเถียงกันในการต่อสู้คดีครั้งนี้ คือกัมพูชาและไทยมีความเห็นขัดแย้งเกี่ยวกับความหมายและขอบเขตคำพิพากษาเดิม โดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับบริเวณใกล้เคียง (Vicinity) ปราสาท

4.หากศาลไม่รับตีความพื้นที่บริเวณใกล้เคียงปราสาทจะกลับไปเหมือนปี 2505 หากศาลตีความตามที่กัมพูชายื่น พื้นที่ 4.6 ตร.กม. (2,875 ไร่) บริเวณใกล้เคียงปราสาทจะเป็นพื้นที่อธิปไตยของกัมพูชา (หากไทยยินยอมปฏิบัติตามคำสั่งของศาลโลก) หากศาลตัดสินตามที่ฝ่ายไทยร้องจะกำหนดขอบเขตใหม่ตามที่ฝ่ายไทยระบุ (หากกัมพูชายินยอมปฏิบัติตามคำสั่งของศาลโลก) และหากศาลตัดสินให้ไทยและกัมพูชาตกลงกันเองก็จำเป็นที่ทั้งสองฝ่ายต้องเร่งตั้งเวทีเจรจา

5.อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายระหว่างประเทศ ระบุว่า ศาลโลกไม่มีมาตรการบังคับคดีชัดเจน ซึ่งหากเห็นว่าไม่เป็นธรรมสามารถยื่นไปยังคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติให้ลงมาไกล่เกลี่ยได้ และแต่ละประเทศไม่จำเป็นต้องปฏิบัติตามศาลโลกทันทีที่มีคำตัดสิน

6.ทูตวีรชัยยืนยันว่า ไม่ว่าผลตัดสินของศาลจะเป็นอย่างไร จะไม่กระทบกับพื้นที่พิพาทจุดอื่นๆ และไม่กระทบกับดินแดนทางทะเลอย่างแน่นอน เนื่องจากดินแดนทางทะเลอยู่ภายใต้สนธิสัญญาปี 2450 ซึ่งมีการปักปันหลักเขตที่ละเอียดและเป็นทางการกว่าบริเวณปราสาทพระวิหาร

7.กัมพูชาอ้างว่าบริเวณใกล้เคียงปราสาทต้องเป็นตามเส้นเขตแดนบนแผนที่มาตราส่วน 1:200,000 ระวางดงรัก ขณะที่ไทยต่อสู้คดีโดยระบุว่าเขตแดนอยู่นอกกรอบคดีเดิมเมื่อปี 2505 ซึ่งขณะนั้นศาลโลกไม่ได้มีคำพิพากษาเกี่ยวกับบริเวณใกล้เคียง และไม่ได้มีการอ้างสิทธิเหนือพื้นที่นานถึง 45 ปี

8.กัมพูชายืนยันว่าคำพิพากษาของศาลปี 2505เกิดขึ้นภายใต้แผนที่ 1:200,000 แต่ไทยต่อสู้โดยระบุว่าแผนที่ดังกล่าวไม่สามารถนำมาอ้างอิงได้และได้ใช้เอกสาร รวมถึงผู้เชี่ยวชาญด้านแผนที่มายืนยันความผิดพลาดของแผนที่ 1:200,000 โดยเฉพาะประเด็นภูมิประเทศผิดพลาดจากความเป็นจริง นอกจากนี้ ไทยยังยืนยันว่าได้ปฏิบัติตามคำพิพากษาศาลตั้งแต่ปี 2505 โดยถอนกำลังออกจากบริเวณใกล้เคียงปราสาทแล้ว รวมถึงกัมพูชาไม่ได้ใช้กลไกโต้แย้งในประเด็นดังกล่าวมานานกว่า 45 ปี

9.ไชยวัฒน์ สินสุวงศ์ แกนนำแนวร่วมคนไทยรักชาติ รักษาแผ่นดิน คัดค้านท่าทีของรัฐบาล โดยเรียกร้องให้ถอนตัวจากศาลโลก ขณะที่กลุ่มธรรมยาตราเรียกร้องให้ (1) รัฐบาลนำพื้นที่ปราสาทพระวิหารกลับเป็นของไทย (2) ขับไล่ชาวกัมพูชาที่อยู่ในพื้นที่ของประเทศไทยออกไป (3) คัดค้านการขึ้นทะเบียนปราสาทพระวิหารเป็นมรดกโลกของกัมพูชา และ(4) ทวงคืนดินแดนสองจังหวัดของประเทศไทยตามอนุสัญญาโตเกียว ปี 2484 โดยกลุ่มต่อต้านเคยตั้งเวทีที่ อ.กันทรลักษ์ ใกล้ทางขึ้นปราสาทพระวิหาร และมีความขัดแย้งกับชาวบ้านถึงขั้นปะทะกันมาแล้ว

10.ความขัดแย้งจากกรณีปราสาทพระวิหารนำไปสู่การปะทะกันระหว่างวันที่ 4-7 ก.พ. 2554 โดยกัมพูชาได้ร้องเรียนไปยัง “คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ” ว่าไทยเป็นฝ่ายเริ่มต้น แต่ไทยยืนยันว่ากัมพูชาเป็นฝ่ายบุกรุกก่อนไปยังช่องโดนเอาว์และภูมะเขือ และขยายพื้นที่เขาสัตตะโสม พลาญยาว ช่องตาเฒ่า พื้นที่ใกล้ปราสาทพระวิหาร และหมู่บ้านภูมิซรอล ซึ่งลึกไปในดินแดนไทยประมาณ 5 กม. เหตุการณ์นี้ทำให้ทหาร 2 นาย และพลเรือน 2 คน เสียชีวิต หลังจากศาลโลกได้ออกมาตรการชั่วคราวให้ทั้งไทยและกัมพูชาถอนทหารออกจากพื้นที่พิพาท