ยุคเอาตัวรอด

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ธนาคารเพื่อการพัฒนาเอเชีย หรือเอดีบี เตือนว่า ความตกลงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจเอเชียแปซิฟิก หรือที่เรียกกันสั้นๆ ว่า ทีพีพี นั้น อาจจะไม่สามารถบรรลุได้จริง เพราะโลกในยุคนี้เป็นยุคแห่งการเอาตัวรอดของแต่ละประเทศ หรือ Protectionism ทางเศรษฐกิจนั่นเองครับ

ทีพีพีซึ่งนำโดยอเมริกา พยายามที่จะกวาดเอาพันธมิตรรอบภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกมาเป็นตลาดร่วมเดียวกันที่ค้าขายกันอย่างเสรี ทั้งๆ ที่มีกลุ่มความร่วมมือทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก หรือเอเปก ค้ำคอไว้อยู่แล้ว

เพียงแต่ว่าทีพีพีนั้นไม่มีจีน และทีพีพีก็ถูกมองว่าเป็นข้อตกลงเพื่อการคานอำนาจกับกลุ่มความตกลงพันธมิตรทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค หรืออาร์เซป ซึ่งเป็นข้อตกลงที่บรรลุกันไปแล้วระหว่างอาเซียน จีน เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น อินเดีย ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์เท่านั้นครับ เพราะอาร์เซปก็มีจีน โดยที่ไม่มีสหรัฐ

ทว่า การบรรลุทีพีพีนั้นไม่ง่ายเหมือนอาร์เซปที่มีอาเซียนซึ่งรวมตัวกันอยู่แล้วเป็นตัวยืนสำคัญ และอาเซียนก็มีความร่วมมือทางการค้ากับประเทศคู่เจรจาอย่างจีน เกาหลีใต้ และญี่ปุ่น เป็นความร่วมมือที่มีกันมานานแล้ว

แต่ทีพีพีนั้นเพิ่งมาเริ่มกันเมื่อไม่กี่ปีนี้เอง อีกทั้งการเจรจาในระดับพหุภาคีเพื่อเปิดการค้าเสรีของประเทศต่างๆ ที่มีความหลากหลายและความแตกต่างกันมากขนาดนี้นั้นถือว่าไม่ใช่เรื่องง่ายครับ

ต้องไม่ลืมว่า เศรษฐกิจโลกในขณะนี้เป็นยุคที่เพิ่งจะฟื้นไข้จากวิกฤตเศรษฐกิจโลกเมื่อ 4 ปีก่อน อีกทั้งหลายประเทศก็ยังไม่ฟื้นตัวดี เช่น กลุ่มยูโรโซน เป็นต้น ที่ยังต้องใช้นโยบายประหยัดกันอยู่ ซึ่งเห็นได้กันอย่างชัดเจน และแม้กระทั่งสหรัฐเองก็ตามที่ยังคงประสบวิกฤตงบประมาณ และปัญหาเศรษฐกิจภายในอยู่อย่างหนักหน่วงเช่นเดิม

ดังนั้น ทิศทางของโลกจึงมุ่งไปที่การปกป้องเศรษฐกิจภายในของตัวเองมากกว่าที่จะเปิดตลาดการค้าเสรีในแบบพหุภาคีครับ

ยิ่งหากติดตามการฟ้องร้องในเวทีเศรษฐกิจโลกนั้นก็จะยิ่งพบว่ามีกรณียื่นร้องเรียนต่อองค์การการค้าโลก ในเรื่องการเลือกปฏิบัติของสินค้าต่างชาติในหลายประเทศมากขึ้นเรื่อยๆ แม้กระทั่งในสหรัฐเองก็ตาม กี่ครั้งกี่คราที่เลือกปฏิบัติใช้อำนาจสกัดกั้นการขยายตัวของภาคธุรกิจจีนในสหรัฐ

ดังนั้น ทีพีพีก็น่าจะเกิดยาก ตราบใดที่เศรษฐกิจโลกยังไม่สามารถฟื้นตัวได้เต็มที่ ตราบใดที่แต่ละประเทศยังคงต้องใช้นโยบายการค้าการเงินอย่างระมัดระวังตัวกันอย่างสุดขั้วเช่นในปัจจุบันครับ