ไม่สำคัญ

เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา มีข่าวในแวดวงการเมืองโลกที่น่าสนใจว่า ซาอุดิอาระเบียปฏิเสธตำแหน่งสมาชิกไม่ถาวรประจำคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (ยูเอ็นเอสซี) ไปอย่างไม่ไยดี หลังจากเพิ่งได้รับเลือกแค่ 1 วัน

ทั้งที่ตำแหน่งนี้เป็นหนึ่งในตำแหน่งเปิดอันทรงอิทธิพลที่ทั่วโลกต่างไขว่คว้าให้ได้มา แม้แต่ประเทศไทยเองก็ประกาศเจตจำนงไว้ว่า ปรารถนาจะชิงเก้าอี้ 1 ใน 10 ชาติสมาชิกไม่ถาวรของยูเอ็นเอสซีในอีก 4 ปีข้างหน้านี้

กรณีของซาอุดิอาระเบียทำให้เกิดคำถามตามมามากมายว่า เหตุใดจึงมีการปฏิเสธตำแหน่ง ทั้งๆ ที่นักการทูตซาอุฯ ก็วิ่งล็อบบี้ตำแหน่งนี้มานาน

ซาอุฯ เห็นว่าตำแหน่งนี้ไม่มีประโยชน์ในเชิงสันติภาพและความมั่นคงที่แท้จริง ตราบใดที่ 5 ชาติถาวร คือ สหรัฐ ฝรั่งเศส อังกฤษ จีน และรัสเซีย ยังมีสิทธิวีโต้อยู่ในมือ โดยได้หยิบยกกรณีของซีเรียขึ้นมาว่าเป็นความล้มเหลวที่ยูเอ็นเอสซีไม่มีความสามารถจัดการกับซีเรีย

ทว่า นอกจากปัญหาเรื่อง 5 ชาติถาวร ซาอุฯ อาจจะไม่แคร์อะไรกับตำแหน่งเหมือนประเทศอื่นๆ เพราะมีทั้งชื่อ บทบาท และความสำคัญระดับโลกอยู่แล้ว ทั้งในแง่ของศาสนา การเป็นผู้นำภูมิภาคตะวันออกกลาง และการกำหนดราคาน้ำมันในฐานะแกนนำโอเปก

แต่สำหรับประเทศเล็กๆ ที่ไม่ใช่เศรษฐีน้ำมันหรือมีอิทธิพลเหลือล้นในภูมิภาคแล้ว ตำแหน่งสมาชิกหมุนเวียนนับเป็นโอกาสดีที่จะสร้างชื่อให้ประเทศได้เป็นที่รู้จักในแวดวงการเมืองความมั่นคงระดับโลก

สมาชิกหมุนเวียนยังมีสิทธิเสนอประเด็นของตัวเองเข้าสู่ที่ประชุม หากได้รับเสียงสนับสนุนจากสมาชิก 9 ชาติ ดังเช่นที่เกาหลีใต้เคยหยิบยกประเด็นเรื่องผู้หญิงที่ถูกบังคับให้เป็นทาสทางเพศของทหารญี่ปุ่นในสมัยสงครามโลก

นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดยังเคยวิจัยว่า สมาชิกหมุนเวียนยังได้ประโยชน์ในเชิงเศรษฐกิจด้วย โดยยกสถิติมาชี้ว่าหลายประเทศมักได้รับเงินอุดหนุนหรือเงินช่วยเหลือจากสหประชาชาติและสหรัฐมากขึ้นเป็นพิเศษ สมัยที่อยู่ในตำแหน่งสมาชิกหมุนเวียน

แน่นอนว่าประโยชน์เพียงแค่ส่วนหนึ่งนี้ ทำให้หลายชาติต้องวิ่งเต้นกันขนาดไหน ส่วนใหญ่แล้วมักได้ตำแหน่งระหว่างที่มีประเด็นความมั่นคงในภูมิภาค เช่น เกาหลีใต้ ที่ยังมีปัญหาคาบสมุทรเกาหลี ส่วนไทยก็เคยได้รับตำแหน่งปี 2528 เมื่อช่วงที่เวียดนามเริ่มขยายอิทธิพลในอินโดจีน

หากปัญหาทะเลจีนใต้กลายเป็นที่จับจ้องมากขึ้นในอนาคต ก็น่าลุ้นว่าจะมีใครในอาเซียนได้ไปยูเอ็นเอสซีบ้าง

ลุ้นได้แต่ก็อาจหวังแก้ปัญหาอะไรไม่ได้มาก เพราะเหตุผลเดียวกับซาอุฯ นั่นเอง