ยุโรปฉายแววฟื้นวิกฤตปัจจัยบวกหนุนเศรษฐกิจโลก

โดย...นงลักษณ์ อัจนปัญญา

หลังตกอยู่ในภาวะเศรษฐกิจซบเซาที่ร้ายแรงทุบสถิติที่เคยมีมาของภูมิภาคอยู่นานหลายปี ในที่สุดภูมิภาคยุโรป โดยเฉพาะกลุ่มประเทศผู้ใช้เงินสกุลยูโร (ยูโรโซน) เริ่มมองเห็นสัญญาณฟื้นตัว และมีแนวโน้มเติบโตตามรอยมหาอำนาจของโลกอย่างสหรัฐบ้างแล้ว

ไล่เรียงตั้งแต่ ผลผลิตภาคอุตสาหกรรมที่ปรับตัวดีขึ้น ตัวเลขว่างงานลดลง ดัชนีความเชื่อมั่นเศรษฐกิจเริ่มมีเสถียรภาพ แนวโน้มต้นทุนกู้ยืมที่ถูกลง และหนี้ภาครัฐขาดดุลน้อยลง

เรียกได้ว่า เมื่อรวบรวมสถิติตัวเลขจากบรรดาปัจจัยทางเศรษฐกิจข้างต้นของสหภาพยุโรป (อียู) นักเศรษฐศาสตร์ส่วนใหญ่ต่างเชื่อมั่นว่า เมฆทะมึนของอียูได้ผ่านพ้นไปแล้ว โดย นิโคลลอส เคียส นักเศรษฐศาสตร์จากยูนิเครดิต กล่าวว่า แม้จะอยู่เพียงขั้นเริ่มต้น แต่การที่ปัจจัยทุกอย่างค่อยๆ พัฒนาขึ้นอย่างต่อเนื่อง ยืนยันได้ดีว่ายุโรปสามารถก้าวผ่านปัญหาวิกฤตหนี้และกลับมามีเสถียรภาพได้อีกครั้ง

ทั้งนี้ ดัชนีผู้จัดการฝ่ายซื้อ (พีเอ็มไอ) ซึ่งสะท้อนผลผลิตภาคอุตสาหกรรมในยุโรปของมาร์กิตในเดือน ก.ค. บ่งชี้การขยายตัวครั้งแรกในรอบ 2 ปี แถมยังมีแนวโน้มดีขึ้นต่อเนื่องเมื่อพิจารณาจากการส่งออกมายังยุโรปของหลายประเทศ เช่น ในเดือน ก.ค. จีนส่งออกมายังอียูเพิ่ม 2.8% ครั้งแรกในรอบ 5 เดือน ขณะที่ในเดือน มิ.ย. ญี่ปุ่นส่งออกเพิ่ม 8.6% มากที่สุดตั้งแต่เดือน ก.พ. 2554

ด้านปัญหาการว่างงานที่สำนักงานสถิติแห่งยุโรป ระบุว่ายังสูงสุดที่ 12.1% ก็เริ่มมีแนวโน้มลดลง โดยตัวเลขว่างงานหลายชาติในเดือน มิ.ย. เช่น อิตาลี สเปน โปรตุเกส และไอร์แลนด์ ลดลง 0.1% กระทั่ง เจเน็ต เฮนรี นักเศรษฐศาสตร์จากเอชเอสบีซี ระบุว่า ถึงจะไม่ใช่สัญญาณที่ดีนัก แต่อย่างน้อยยุโรปก็ผ่านช่วงที่แย่ที่สุดมาได้แล้ว

สำหรับความเชื่อมั่นภาคธุรกิจในยูโรโซนได้กลับมามีเสถียรภาพนับตั้งแต่เดือน พ.ค. ขณะที่ตัวบ่งชี้ความเชื่อมั่นภาคเศรษฐกิจของคณะกรรมาธิการยุโรป (อีซี) ในเดือน ก.ค. ยังปรับเพิ่มขึ้น 92.5 จุด จาก 91.3 จุด เมื่อเทียบกับเดือน มิ.ย.ก่อนหน้า

ขณะที่ทางผลสำรวจของธนาคารกลางยุโรป (อีซีบี) พบว่า ธนาคาร ซึ่งเป็นแหล่งทุนหลักของภาคธุรกิจในยุโรป แม้จะยังคงรักษากฎการปล่อยกู้อย่างเข้มงวด แต่ธนาคารในหลายประเทศเริ่มมีการปรับลดอัตราดอกเบี้ย ช่วยให้ภาระต้นทุนกู้ยืมของบริษัทลดลง

ส่วนปัจจัยบ่งชี้สำคัญอีกประการอย่างภาวะหนี้สาธารณะและการขาดดุลของภาครัฐนั้น ผลสำรวจจากหลายสถาบันพบว่าระดับหนี้ของหลายประเทศลดลงอยู่ในระดับต่ำกว่าเป้าขาดดุลที่รัฐบาลตั้งไว้ โดย อูลริก รอนดอร์ฟ และมาร์โก วากเนอร์ นักเศรษฐศาสตร์จากคอมเมิร์ซแบงก์ กล่าวว่า ดัชนีเฝ้าระวังระดับหนี้ในหลายประเทศลดลงต่ำกว่าเป้ารัดเข็มขัดที่ตั้งไว้ โดยมี สเปน เบลเยียม และฝรั่งเศส ได้ปรับลดเป้าขาดดุลแล้ว แถมยังน้อยกว่าเป้าที่ตั้งไว้ในคราวแรกเมื่อช่วงต้นปี

ถือเป็นสัญญาณสำคัญที่สะท้อนว่า การขาดดุลของหลายประเทศกำลังลดลง ซึ่งจะทำให้ภาครัฐมีโอกาสผ่อนคลายมาตรการรัดเข็มขัดที่เข้มงวดในขณะนี้ และหันมากระตุ้นได้มากขึ้น

นักเศรษฐศาสตร์จากบาร์เคลย์ ยัน เจพี มอร์แกน เชส แอนด์ โค สรุปเป็นเสียงเดียวกันว่า เศรษฐกิจยุโรปเริ่มเคลื่อนไหวหนุนการเติบโตของเศรษฐกิจโลกมากกว่าที่จะฉุดรั้งเอาไว้เหมือนเช่นที่ผ่านมา

โจเซฟ ลัปตัน นักเศรษฐศาสตร์เศรษฐกิจโลกของ เจพี มอร์แกน ในนิวยอร์ก กล่าวว่า ความเปลี่ยนแปลงของยุโรปอาจไม่พุ่งแรงอย่างที่นักลงทุนคาดหวัง แต่เมื่อการเติบโตของยุโรปที่วัดจากผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (จีดีพี) คิดเป็นสัดส่วน 1 ใน 5 ของจีดีพีโลก ดังนั้น การเติบโตของยุโรปย่อมมีความหมายที่ดีที่จะช่วยให้จีดีพีโลกขยับขึ้นอีกอย่างน้อย 0.7% ภายในสิ้นปีนี้ได้ ซึ่งแน่นอนว่าจะช่วยชดเชยตัวเลขจีดีพีที่หายไปจากการที่จีน เขตเศรษฐกิจหมายเลข 2 ของโลก ชะลอการเติบโต

ทั้งนี้ เจพี มอร์แกน คาดการณ์ว่าจีดีพีของยุโรปจะโตขึ้น 1.3% ในปี 2557 ขณะที่การนำเข้ามีแววขยายตัวที่ 3.7% หลังลดลง 2 ปีติด

ขณะเดียวกัน แม้จะมีปัจจัยน่าวิตก อย่างปัญหาว่างงาน และเสถียรภาพทางการเมืองของสมาชิกในภูมิภาค เช่น การเลือกตั้งในเยอรมนี หรือความวุ่นวายในอิตาลีจากกรณีคดีความของ ซิลวิโอ แบร์ลุสโคนี อดีตผู้นำ แต่ท้ายที่สุด นักเศรษฐศาสตรต่างเชื่อมั่นว่ายุโรปจะค่อยๆ ฟื้นตัวกลับมามั่นคงได้อย่างแข็งแกร่งอีกครั้งแน่นอน