อีก 1 เดือน เมืองใหม่แนวรถไฟเร็วสูงชัด

รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ต้องออกกฎหมายเฉพาะมากู้เงินถึง 2 ล้านล้านบาท เพื่อก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะโครงการไฮสปีดเทรน จะใช้เงินกู้รวม 7.8 แสนล้านบาท หรือ 39% ของเงินกู้ทั้งหมด การหวังพึ่งเพียงรายได้จากค่าโดยสารและค่าขนส่งคงไม่เพียงพอที่จะจ่ายหนี้ก้อนมหาศาลดังกล่าว ในขณะที่บทเรียนไฮสปีดเทรนในต่างประเทศล้วนประสบผลขาดทุนและต้องหันไปพัฒนาพื้นที่สถานีบางจุดเพื่อหารายได้เชิงพาณิชย์มาหักกลบลบหนี้

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนที่สุด คือ ระบบรถไฟความเร็วสูง ชินกันเซน ของญี่ปุ่น ที่พึ่งพารายได้จากการพัฒนาเชิงพาณิชย์ภายในและโดยรอบสถานีรถไฟ ประมาณ 15% ของรายได้ทั้งหมด และสถานีที่ได้รับการพัฒนาเชิงพาณิชย์ ได้สร้างแหล่งชุมชนและแหล่งธุรกิจใหม่ให้เกิดขึ้น รวมทั้งช่วยลดภาระเงินอุดหนุนจากรัฐอีกด้วย

ขณะที่ประเทศจีน บริษัทที่ปรึกษาอสังหาริมทรัพย์ DTZ คาดว่า ระบบรถไฟความเร็วสูงจะช่วยให้เกิด 7 กลุ่มเมืองใหม่ใน 8 มณฑล รวมทั้งจะส่งผลให้เมืองชั้นรองในมณฑลเหล่านั้นมีราคาที่ดินพุ่งขึ้น

การพัฒนาพื้นที่เชิงพาณิชย์ของโครงการรถไฟความเร็วสูงของไทย หลังจากประชุมกันหลายรอบ ก็พบว่าเส้นทางไฮสปีดเทรนกรุงเทพฯหนองคาย เฟสแรกที่จะเริ่มสร้างจากกรุงเทพฯนครราชสีมาก่อน โดยมีระยะทาง 355 กิโลเมตร และกำหนดให้มี 2 สถานี คือที่ จ.สระบุรี และนครราชสีมา บริเวณ อ.ปากช่อง

ล่าสุด ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ รมว.คมนาคม ระบุแล้วว่า จะนำร่องสร้างเมืองใหม่ ในพื้นที่บริเวณ ต.หนองสาหร่าย อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา และจะใช้เมืองใหม่หนองสาหร่ายนี้ เป็นโมเดลในไฮสปีดเทรนเส้นทางอื่นๆ เช่น สายเหนือกรุงเทพฯเชียงใหม่ ซึ่งคาดว่าจะสร้างเมืองใหม่ที่ จ.นครสวรรค์

สำหรับพื้นที่เมืองใหม่ที่ ต.หนองสาหร่าย นี้ เป็นที่ราชพัสดุ มีพื้นที่ประมาณ 541 ไร่ ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของกองผลิตอุปกรณ์สายพลาธิการ กองทัพบก แต่ไม่มีการใช้ประโยชน์ทางการทหาร และเริ่มมีการบุกรุกที่ดินบางส่วนในชุมชนท่ามะนาวใหม่ ทั้งทำการกสิกรรม เลี้ยงสัตว์และปศุสัตว์

ทั้งนี้ ที่ผ่านมาได้มีการหารือกับกองทัพบกแล้ว และไม่มีปัญหาที่จะใช้พื้นที่นี้สร้างสถานีรถไฟปากช่อง รวมทั้งพื้นที่กิจการเชิงพาณิชย์ รวมทั้งสถานศึกษา โรงพยาบาล และระบบสาธารณูปโภคต่างๆ เช่น ไฟฟ้า ประปา และตามแผนจากมีการสร้างถนนเชื่อมต่อระหว่างพื้นที่ย่านสถานีกับถนนมิตรภาพสายเก่ากับถนนมิตรภาพสายใหม่ เพื่อเชื่อมต่อเส้นทางคมนาคมอีกด้วย

ส่วนการกำหนดจุดสถานีรถไฟความเร็วสูงแห่งอื่นๆ หากสถานีใดไม่มีที่ราชพัสดุ เกียรติศักดิ์ จันทรา รองอธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมือง ชี้แจงว่า อาจเลือกใช้วิธีการจัดรูปที่ดิน โดยยึดแนวทางว่าต้องไม่มีการเวนคืนหรือเวนคืนให้น้อยที่สุด เพื่อไม่ให้ประชาชนเดือดร้อน ซึ่งแนวคิดการจัดรูปที่ดินคือการพิจารณาที่ดินที่คิดว่ามีประสิทธิภาพมารวมในกลุ่มเดียวกัน หากโครงการรถไฟความเร็วสูงตัดผ่านหรือถนนตัดผ่าน ประชาชนที่สมัครใจจะยังอยู่ในพื้นที่เดิมได้ แต่อาจมีการทอนที่ดินไปบางส่วน ซึ่งประโยชน์ที่ประชาชนได้รับ คือ มูลค่าที่ดินที่สูงและอยู่ในพื้นที่ที่มีศักยภาพ มีความเจริญ

จุฬา สุขมานพ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและการจราจร (สนข.) เปิดเผยว่า สำหรับพื้นที่ที่จะจัดทำเป็นต้นแบบการพัฒนาเมืองใหม่และสถานีรถไฟความเร็วสูงที่ อ.ปากช่อง นั้น ทาง สนข.จะประสานกับกรมโยธาธิการและผังเมืองในการวางรูปแบบให้สอดคล้องกันเพื่อให้การเชื่อมต่อระบบขนส่งมวลชนเป็นไปด้วยความสะดวกรวดเร็ว ส่วนรูปแบบการจัดวางโมเดลต่างๆ นั้นคงต้องรอให้มีประชุมคณะอนุกรรมการชุด รมว.คมนาคม แต่งตั้งขึ้นมา ประกอบด้วย สนข. กรมโยธาธิการและผังเมือง กรมธนารักษ์ และการรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.) เพื่อประชุมร่วมกันสรุปการใช้พื้นที่เมืองใหม่และสถานีรถไฟความเร็วสูงแต่ละแห่งให้แล้วเสร็จภายใน 1 เดือน

“จากการประเมินรายได้ที่มาจากอัตราค่าโดยสารเพียงอย่างเดียว รถไฟความเร็วสูงจะไม่สามารถแข่งขันกับการขนส่งระบบอื่นๆ ได้ ดังนั้นจึงต้องหารายได้อื่นที่ไม่ใช่ค่าโดยสารหรือรายได้เชิงพาณิชย์เพิ่มขึ้นอีก 15% เพื่อให้มีความคุ้มทุน” จุฬา กล่าว