"ของเล่น" ดาบสองคมสำคุญกว่าตำราอันตรายถึงชีวิต

โดย...ธนวัฒน์ เพ็ชรล่อเหลียน

ของเล่นคือ “ของแสลง” สำหรับผู้ปกครองบางรายที่กลัวเหลือเกินกับการถูกลูกน้อยฉุดกระชากลากถู เกลือกกลิ้งแดดิ้นอยู่ตรงหน้าขอให้ซื้อของเล่นให้

ทัศนคติต่อของเล่นในมุมมองผู้ปกครองมีหลากหลาย ที่น่าสนใจคือบางรายเชื่อว่าเป็นสินค้าที่ฟุ่มเฟือยสิ้นเปลืองไม่จำเป็น ทั้งที่จริงๆ แล้วคือสื่อพัฒนาทักษะที่พ่อแม่ต้องให้น้ำหนักความสำคัญ

“ของเล่นสำคัญกับเด็กมากกว่าตำรับตำราด้วยซ้ำ”

นพ.สุริยเดว ทรีปาตี ผู้อำนวยการสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว ยืนยันว่า ของเล่นช่วยพัฒนาการเด็กในทุกๆ ด้าน ทั้งกล้ามเนื้อมัดเล็กมัดใหญ่และทักษะความคิด

“ของเล่นคือโจทย์” นพ.สุริยเดว อธิบายว่า พัฒนาการของเด็กล้วนแต่เกิดขึ้นจากแบบฝึกหัดชีวิต นั่นคือกิจกรรมที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันและเด็กได้สัมผัสจริง จึงหนีไม่พ้นของเล่นซึ่งถือเป็นสื่อกลางเพื่อสร้างกิจกรรม เป็นโจทย์ให้เด็กรู้จักจัดการกับปัญหา

ความสำคัญของของเล่นสำหรับเด็กเทียบเท่า “หน้าที่การงาน” ของผู้ใหญ่

คุณหมอสุริยเดว ให้ภาพว่า ในผู้ใหญ่หากอยู่เฉยๆ โดยไม่ได้ทำงาน สมองคงฝ่อหรือเป็นโรคอัลไซเมอร์ เช่นเดียวกันกับเด็ก หากไม่ได้เล่นของเล่นก็จะมีปัญหาเรื่องพัฒนาการ

ที่สำคัญเหนือสิ่งอื่นใดคือของเล่นต้อง “ปลอดภัยและเหมาะสมกับวัย” กระบวนการเล่นต้อง “สร้างสรรค์ไม่ทำลาย” และคนนำพาเล่นต้อง “มีทัศนคติที่ดี” มิเช่นนั้นหากเล่นอย่างผิดวัตถุประสงค์หรือไม่เหมาะสมอันตรายก็จะตามมา

ด้าน จิรชัย มูลทองโร่ย เลขาธิการคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ระบุว่า ของเล่นที่อันตรายส่วนใหญ่วางขายอยู่ในตลาดล่าง แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ ของที่สั่งห้ามขายแต่ยังแอบลักลอบขายและของที่แสดงฉลากมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) ปลอม ซึ่งมักพบตามตลาดนัด หน้าโรงเรียน และตลาดย้อนยุคต่างๆ

เลขาธิการ สคบ. ชี้ว่า ของเล่นจำพวกตุ๊กตุ่นตุ๊กตา หมากฝรั่ง ไฟฟ้าชอร์ต ตัวดูดน้ำ หน้ากากผี ลูกโปร่งวิทยาศาสตร์ หรือพวกของเล่นโบราณย้อนยุคที่มักนำมาวางขายราคา 510 บาท ล้วนแล้วแต่มีอันตรายแทบทั้งสิ้น บางประเภทมีสารเคมีปนเปื้อนในปริมาณที่สูง

ขณะที่ผลการวิจัยพิษและอันตรายในของเล่นเด็กและมาตรการความปลอดภัย โดยกรมควบคุมโรคปี 2551 พบว่า ผู้ปกครองกว่า 90% เลือกซื้อของเล่นให้เด็กตามกำลังทรัพย์ มักปล่อยให้เด็กระดับชั้นประถมศึกษาเลือกซื้อของเล่นได้เองและไม่มีการดูแลระหว่างที่เด็กเล่น ส่วนของผู้ผลิตและผู้ขายของเล่นนั้นมีเพียง 10% ที่ผลิตและขายของเล่นที่ปลอดสารพิษและปลอดภัยจากอุบัติเหตุ

สำหรับอันตรายจากของเล่นโดยเฉพาะการปนเปื้อนสารเคมี ตรวจพบทั้งโลหะหนักซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง ทำลายตับ ไต ระบบประสาท กระดูก ทำให้ปวดกระดูกและไตวาย สารทำละลายอินทรีย์ มีพิษทำให้ระคายเคืองตา ผิวหนัง ทางเดินหายใจ สารเคมีกำจัดแมลงและสารเคมีกำจัดเชื้อรา มีผลต่อการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อ พาทาเลต มีผลทำลายระบบสืบพันธุ์ สมอง และระบบประสาท

เมื่อทราบเช่นนี้แล้ว โปรดใช้ความระมัดระวังกับการเลือกซื้อของเล่นให้แก่บุตรหลานในครั้งต่อไป และใช่ว่าต้องซื้อแต่ของราคาแพงเสมอไป ทว่าหัวใจอยู่ที่การเอาใจใส่ของผู้ปกครอง

...เพียงไม้หนีบผ้ายังใช้เป็นของเล่นได้ หากให้ความสำคัญกับมัน