บทเรียนราคาแพง

ด้วยเทคโนโลยีที่ทำให้ข้อมูลข่าวสารหลั่งไหลเป็นจำนวนมากและรวดเร็ว โดยเฉพาะในโลกของอินเทอร์เน็ต การคัดกรองตรวจสอบข้อมูลที่เข้ามาจึงต้องมีสติอย่างมาก เพื่อเป็นภูมิคุ้มกันไม่ให้สร้างความเสียหายในการส่งผ่านข้อมูลลับลวงพรางในโลกไซเบอร์ ที่สำคัญเมื่อเกิดการแก้ปัญหาจากข่าวลือในโซเชียลมีเดียที่มากและรวดเร็วดังกล่าว การแก้ไขก็ต้องเชิงรุกถึงลูกถึงคนจึงจะสยบปัญหาดังกล่าวไม่ให้ขยายสู่วงกว้างจนไม่สามารถควบคุมได้

ดั่งเหตุการณ์ที่มีผู้หวังดีแจ้งเตือนเรื่องคุณภาพของข้าวสาร โดยเฉพาะข้าวสารบรรจุถุง ซึ่งช่วงเดือนที่ผ่านมา กระแสดังกล่าวในสังคมออนไลน์มีการเตือนถึงผลเสียที่เกิดขึ้นจากข้าวสต๊อกรัฐกว่า 17 ล้านตัน ซึ่งเป็นปริมาณที่มากกว่าปกติที่สต๊อกเพื่อความมั่นคงทางอาหารรัฐจะสต๊อกข้าวไว้เพียง 23 ล้านตัน เพื่อให้พอบริโภคในประเทศช่วงที่รอรอบการเพาะปลูก

ด้วยปริมาณสต๊อกข้าวรัฐที่เก็บไว้มาจากนโยบายที่ผิดพลาดรับจำนำข้าวราคาสูงกว่าตลาดมากตันละ 15,000 บาท ทำให้คำเตือนในโลกออนไลน์ให้ระวังข้าวสต๊อกรัฐที่เก็บไว้เป็นปีจะเกิดเชื้อรา หรือข้าวสารที่ต้องรมยาป้องกันแมลงกันมอด ซึ่งต้องรม 2 เดือนต่อครั้ง เมื่อต้องรมยาเป็นปีหรือกว่า 10 ครั้งจึงเกิดข้อกังขาว่า อาจมียาซึมหรือตกค้างในข้าวสาร

ความไม่เชื่อมั่นดังกล่าว ทำให้ผู้ประกอบการโดยเฉพาะผู้ผลิตข้าวถุงต้องออกมายืนยันคุณภาพข้าวสาร เปิดให้ดูกระบวนการผลิต ฝ่ายวิชาการทั้งเอกชนและรัฐต่างออกมาอธิบายถึงเรื่องราในข้าว รวมทั้งยาที่ใช้รมป้องกันแมลงต่างๆ แต่เมื่อล่าสุด ผู้มีต้นทุนทางสังคมได้ออกมาส่งต่อข้อความเตือนให้ระวังการบริโภคข้าวถุงที่ผลิตจากโรงสี 45 แห่งและข้าวถุงยี่ห้อดัง 45 ยี่ห้อ ทำให้ความระแวงสต๊อกข้าวรัฐที่เสี่ยงขึ้นราและมียากันแมลงตกค้าง กลายมาเป็นเชื่อว่าข้าวค้างสต๊อกนานๆต้องมีปัญหาแน่

ผลกระทบความไม่เชื่อมั่นในคุณภาพข้าวไทยดังกล่าว ล่าสุดได้ขยายวงไปต่างประเทศ ตามโลกอินเทอร์เน็ตที่ไร้พรมแดน มีร้านอาหารที่ต่างประเทศขึ้นป้ายว่า ร้านนี้ใช้ข้าวจากเวียดนาม ไม่ใช่จากประเทศไทย ที่มีข่าวลือเรื่องคุณภาพ

สิ่งนี้นับเป็นบทเรียนที่ผู้มีต้นทุนทางสังคมสูง ก่อนที่จะส่งคำเตือนด้วยความประสงค์ดี ควรต้องมีการชั่งน้ำหนัก ตรวจสอบข่าวหรือข้อมูลต่างๆ ให้ถึงต้นตอของเรื่องจริงๆ หรือสอบถามผู้เชี่ยวชาญ ก่อนส่งต่อข้อความปรารถนาดีต่างๆ ต่อกันไปเป็นลูกโซ่

ขณะที่ภาครัฐเมื่อเกิดปัญหาในลักษณะดังกล่าว การแก้ก็ไม่ควรเชื่องช้าและเล็กน้อย ไม่มากพอกับข้อความที่ส่งผ่านโซเชียลมีเดียที่ทั้งปริมาณมากและรวดเร็ว การให้ทูตพาณิชย์ช่วยชี้แจงไม่น่าพอ อาจต้องเชิญผู้นำเข้าจากต่างประเทศเข้ามาพิสูจน์ถึงแหล่งผลิต กระบวนการผลิต เพื่อสร้างความมั่นใจ โลกเปลี่ยนไปแล้ว การแก้ปัญหาของรัฐบาลก็ต้องเปลี่ยนให้ทันเกมด้วย