ถอดสลักความรุนแรง-อภิวัฒน์ประชาธิปไตย

....นพ.ประเวศ วะสี 

1.สันติวิธีไม่ได้หมดหวัง ความรุนแรงที่เกิดขึ้นเมื่อ 10 เม.ย. จนกระทั่งมีผู้เสียชีวิต 21 คน และบาดเจ็บเกือบพันคน เป็นเรื่องที่น่าเสียใจและสลดสังเวช และอาจทำลายความหวังของคนไทยจำนวนมากที่ภูมิใจว่าคนไทยมีความเจริญถึงขัดแย้งกันอย่างไรก็ยังใช้วิธีสันติอหิงสา ขอเรียนว่าสันติวิธีไม่ได้หมดหวัง คนไทยส่วนใหญ่ไม่นิยมความรุนแรง ผู้ที่ใช้ความรุนแรงด้วยการใช้อาวุธปืนและลูกระเบิดในเหตุการณ์ 10 เม.ย. เป็นกลุ่มแปลกปลอมสร้างสถานการณ์ ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ทหาร ไม่ใช่กลุ่มคนเสื้อแดงกระแสหลัก เพื่อจำกัดการสร้างสถานการณ์รุนแรง รัฐบาลและกลุ่มคนเสื้อแดงน่าจะตั้งคณะกรรมการสืบสวนสอบสวนว่ากลุ่มแปลกปลอมสร้างสถานการณ์รุนแรงเป็นใคร ถ้าไม่ทำตรงนี้จะเป็นผลเสียต่อขบวนการคนเสื้อแดงด้วยว่าใช้ความรุนแรง ความชอบธรรมจะลดลง และทำลายพลังของขบวนการ เราจะต้องออกจากวิกฤตใหญ่ด้วยสันติวิธี ขอให้ความสูญเสียชีวิตของพี่น้องคนไทยก่อให้เกิดความสลดสังเวชและจิตสำนึกว่า เราจะทำให้ชีวิตของเพื่อนมนุษย์ตกไปไม่ได้ไม่ว่าเพื่ออะไร ต้องยุติการใช้ความรุนแรงให้ได้

2.จำแนกแยกแยะกลุ่มคนเสื้อแดง กลุ่มคนเสื้อแดงมีหลากหลาย มีวัตถุประสงค์ต่างกัน แต่มาร่วมกันเพราะเหตุปัจจัยและสถานการณ์ ถ้าจำแนกแยกแยะจะเข้าใจ เห็นใจ และเห็นวิธีการที่จะยุติความขัดแย้งอย่างสร้างสรรค์ได้ดีขึ้น กลุ่มคนเสื้อแดงอย่างน้อยแยกออกได้เป็น 5 กลุ่ม ดังนี้

(1) คุณทักษิณ คงจะต้องการพ้นโทษ ได้เงินคืน และอาจจะอยากกลับมามีอำนาจ คุณทักษิณเป็นพลังขับเคลื่อนในทางอารมณ์และในทางทุนทรัพย์ เพราะการขับเคลื่อนขบวนการที่ใหญ่โตขนาดนี้ต้องใช้เงินมาก

(2) คนที่รับจ้างคุณทักษิณ เงินมากขนาดนั้นต้องมีคนอยากรับจ้างเป็นธรรมดา

(3) แดงอุดมการณ์ คือ ฝ่ายซ้ายซึ่งต้องการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเพื่อความเป็นธรรม คนเหล่านี้มีบาดแผลในจิตใจที่เกิดจากเหตุการณ์ 6 ต.ค. 2519 ที่มีการสังหารนักศึกษาอย่างรุนแรง เขาควรได้รับการเยียวยา และเปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมในการพัฒนาชาติตามที่เคยสัญญากับเขาไว้ (เคยเรียกเขาว่าผู้ร่วมพัฒนา) ความเข้าใจ

(4) กลุ่มนิยมใช้ความรุนแรง พวกนี้มีจำนวนน้อย ควรจำกัดการปฏิบัติการ

(5) คนจนทั้งในชนบทและในเมือง และคนที่เห็นใจคนจน คนจนนั้นต่ำต้อยในศักดิ์ศรีและไม่ได้รับความเป็นธรรม จมปลักอยู่ในความยากจนเพราะโครงสร้างที่ไม่เป็นธรรม ฉะนั้นเมื่อคุณทักษิณมาหยิบยื่นอะไรให้เขาบ้าง แม้ไม่ได้แก้ปัญหาเชิงโครงสร้างจริงจังอย่างใด เขาก็หลงรักคุณทักษิณ คุณทักษิณเป็นพาหะในการต่อสู้ของเขา คำว่าไพร่โดนใจเขามาก คนยากคนจน คนที่รู้สึกต่ำต้อย คนที่ไม่มีโอกาสจะเข้าร่วมขบวนการนี้มากขึ้นเรื่อยๆ ถ้าไม่ลดความเหลื่อมล้ำระหว่างคนรวยกับคนจน วันหนึ่งคนจนอาจจะรวมตัวกันมาฆ่าคนรวยก็ได้ ทั้งนี้ไม่เกี่ยวกับคุณทักษิณอย่างใด คุณทักษิณก็คือคนที่รวยที่สุดคนหนึ่ง

ประชาธิปไตยโดยสาระคือการที่ประชาชนคนชั้นล่างสามารถกำหนดนโยบายที่แก้ปัญหาของเขาได้ ถ้าคนยากจนสามารถกำหนดนโยบายได้เขาก็จะหลุดพ้นจากความยากจนอย่างเด็ดขาดและถาวร เราจะต้องช่วยให้คนยากจนมากำหนดนโยบายได้ และป้องกันไม่ให้เขาถูกใช้เป็นเครื่องมือเพื่อใคร หรือเพื่อวัตถุประสงค์ใดอื่นที่ไม่ใช่เพื่อให้เขาพ้นจากความยากจนได้จริงและถาวร โดยเฉพาะต้องป้องกันไม่ให้เขาถูกพาไปตาย

3.อภิวัฒน์ประชาธิปไตยขจัดเงื่อนไขความรุนแรง ความขัดแย้งสะสมและมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะเราขาดความเป็นประชาธิปไตยที่แท้จริง แต่มีระบอบเผด็จการในรูปต่างๆ ที่แปรผันมาเรื่อยๆ เพราะมันไม่ลงตัว ตั้งแต่สมบูรณาญาสิทธิราชย์ เผด็จการทหาร เผด็จการรัฐสภา ยังขาดแต่เผด็จการคอมมิวนิสต์ ได้แก่ อำนาจตกอยู่ในมือคนส่วนน้อยซึ่งไม่สามารถแก้ปัญหาคนส่วนใหญ่ได้ เราติดอยู่ในประชาธิปไตยโดยรูปแบบที่คิดเฉพาะการเลือกตั้งเท่านั้น ซึ่งเมื่ออำนาจเงินขนาดใหญ่เข้ามาก็สลายเป็นธนาธิปไตยไป หาใช่ประชาธิปไตยไม่ จึงแก้ปัญหาของประเทศไม่ได้ เราต้องการระบอบประชาธิปไตยที่ประชาชนมีอธิปไตยที่จะมากำหนดทิศทาง โครงสร้าง และนโยบายเพื่อความเป็นธรรม ประชาธิปไตยของประชาชน โดยประชาชน และเพื่อประชาชน จึงจะสร้างความเป็นธรรมและยุติความรุนแรงได้

ที่จริงทุกฝ่ายก็ต้องการประชาธิปไตยด้วยกันทั้งสิ้น เช่น กลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย (พธม.) เขามุ่งเน้นประชาธิปไตยที่ปราศจากคอร์รัปชันกินบ้านโกงเมือง

กลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) เขาเน้นการต่อต้านรัฐประหาร แนวคิดปฏิวัติประชาธิปไตย ตามทฤษฎีของอาจารย์ประเสริฐทรัพย์ สุนการ และลูกศิษย์ ซึ่งเสนอมาเป็นสิบปีแล้วว่ายุติความรุนแรงได้โดยสิ้นเชิง และแก้ความยากจนของคนทั้งประเทศได้

ผมคิดว่าการยุติความรุนแรงอย่างสร้างสรรค์คือการสถาปนาระบอบประชาธิปไตยที่แท้จริงโดยรวดเร็ว และเรียกว่าปฏิวัติประชาธิปไตย หรืออภิวัฒน์ประชาธิปไตย หรือชื่อใดอื่นก็แล้วแต่จะตกลงกัน ทุกฝ่ายควรร่วมสถาปนาระบอบประชาธิปไตยที่แท้จริง ซึ่งจะทั้งยุติความรุนแรงและแก้ปัญหาความยากจนได้อย่างแท้จริง

4.ถอดสลักความรุนแรงร่วมสถาปนาระบอบประชาธิปไตย

การที่จะถอดสลักความรุนแรงในสถานการณ์ต่อสู้ในปัจจุบันอาจทำได้ดังนี้

(1) คนไทยทุกฝ่ายต้องมีเมตตาธรรม อดทนอดกลั้น ให้อภัย ซึ่งจะทำให้ยุติความรุนแรงอย่างสร้างสรรค์ได้ คนไทยต้องคุยกันได้ ทุกฝ่ายต้องยุติพูดจายั่วยุใส่ร้ายให้เกลียดชังกัน

(2) อะลุ้มอล่วยด้วยการถอยคนละก้าว โดยรัฐบาลยกเลิก พ.ร.ก.ฉุกเฉิน คืนสัญญาณพีทีวี ให้ทหารกลับเข้ากรมกอง นปช.ถอนตัวออกจากสี่แยกราชประสงค์มารวมตัวอยู่เฉพาะบริเวณสะพานผ่านฟ้าฯ และไม่ไปรบกวนที่ต่างๆ เพื่อเอาชนะใจคนใน กทม. การต่อสู้ที่ดีต้องเอาชนะใจสาธารณะ

(3) ร่วมจัดงานสงกรานต์ผ่านฟ้าฯ กิจกรรมทางวัฒนธรรมเป็นไปเพื่อการอยู่ร่วมกัน ในช่วงวันสงกรานต์นี้ กทม.ควรเป็นเจ้าภาพจัดงานสงกรานต์ผ่านฟ้าฯ คน กทม.ควรจะเลี้ยงดูคนเสื้อแดงให้อิ่มหนำสำราญ เพราะเหน็ดเหนื่อยตรากตรำมานาน มีการรดน้ำดำหัว เล่นรื่นเริงต่างๆ เพื่อความสนุกและสานหัวใจเข้ามาด้วยกัน จุดแข็งของคนไทยคือการมีน้ำใจต่อกัน

(4) ตกลงที่จะร่วมมือกันสร้างระบอบประชาธิปไตยที่แท้ ปฏิรูปใหญ่ประเทศไทยเพื่อสร้างความเป็นธรรม นายกรัฐมนตรี รัฐสภา ประธานศาลฎีกา ประธานศาลปกครอง เสื้อเหลือง เสื้อแดง ควรร่วมมือกันยุติความรุนแรง และปฏิรูปใหญ่ประเทศไทยให้มีความเป็นธรรมทุกด้าน ทั้งทางเศรษฐกิจ ทางสังคม และกฎหมาย ทางการเมืองการปกครอง การอภิวัฒน์ประชาธิปไตยเป็นองค์ประกอบใหญ่อย่างหนึ่ง การปฏิรูปประเทศไทยคนไทยต้องฝ่าวิกฤตไปสู่การสร้างสังคมสันติสุขให้ได้ ส่วนจะใช้กลไกรัฐบาลแห่งชาติหรือรัฐบาลเฉพาะกาล หรืออะไรอื่นเพื่ออภิวัฒน์ประชาธิปไตยก็สุดแต่จะตกลงร่วมกัน