นครปัตตานีดันไม่ขึ้น

สุดท้ายแนวคิดเรื่อง “นครปัตตานี” ที่ถูกจุดกระแสขึ้นมาใหม่อีกรอบ ก็มีอันต้องสะดุดจนยากจะเดินหน้าไปจนถึงฝั่งฝันได้สำเร็จ

ท่าทีชัดเจนเมื่อ ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง รองนายกรัฐมนตรี ระบุชัดว่า เป็นการสื่อสารที่ผิดพลาด และยืนยันว่าไม่มีการแบ่งแยกดินแดนเด็ดขาด

“รัฐไทยเป็นรัฐเดียวตามบทบัญญัติรัฐธรรมนูญ ดังนั้นอย่าไปพูดเรื่องการตั้งเป็นมหานครปัตตานี ยะลา หรือนราธิวาส เพราะมันเป็นไปไม่ได้ เพราะรัฐไทยเป็นรัฐเดี่ยว พับไปได้เลยความคิดนี้”

ไม่ต่างจาก พล.อ.อ.สุกำพล สุวรรณทัต รมว.กลาโหม ที่ระบุว่า “เราชอบพูดล่วงหน้ากันไป เพราะยังไม่ได้มีการพูดคุยอะไรกันเลย ทั้งนี้การพูดคุยจะต้องอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญไทย นี่คือประเด็นหลัก อย่าไปคิดกันล่วงหน้า”

แม้ก่อนหน้านี้ “ภราดร พัฒนถาบุตร” เลขาสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ออกมาให้สัมภาษณ์ถึงแนวคิดเรื่องนี้ก่อนจะชี้แจงล่าสุดว่า “แนวโน้มที่จะเกิดนครรัฐปัตตานีจะไม่เกิดขึ้นในขณะนี้ เพราะนั่นคือขั้นตอนสุดท้าย ตอนนี้การเริ่มต้นคือการพูดคุยเพื่อปรับทุกข์ผูกมิตร สร้างความไว้วางใจซึ่งกันและกันก่อน”

ต้องยอมรับว่า “นครปัตตานี” ไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับรัฐบาลเพื่อไทย เมื่อนโยบายนี้ถูกนำมาใช้เป็นหนึ่งในนโยบายหาเสียงสำหรับการแก้ปัญหาความไม่สงบในพื้นที่ชายแดนภาคใต้

แถมยังมีความพยายามผลักดันมาอย่างต่อเนื่อง เมื่อคณะอนุกรรมการปรับปรุงและพัฒนากฎหมายด้านความมั่นคง ในคณะกรรมการปรับปรุงและพัฒนากฎหมายเพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน สภาผู้แทนราษฎร (กปพ.) ที่มี ประสพ บุษราคัม อดีต สส.อุดรธานี เป็นประธาน เคยจุดประเด็นเรื่องการออก พ.ร.บ.ปัตตานีมหานคร

ภายใต้แนวคิดที่ต้องการให้ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นเขตปกครองตนเอง ที่เป็นลักษณะกระจายอำนาจมากกว่าเขตปกครองพิเศษ

ทว่าสาเหตุที่ทำให้แนวคิดเรื่อง “นครปัตตานี” ไม่อาจขับเคลื่อนไปถึงจุดหมายปลายทางอย่างที่ตั้งใจ ส่วนหนึ่งมาจากเสียงตอบรับในพื้นที่ สะท้อนในพื้นที่ผ่านผลการเลือกตั้งใหญ่ที่ผ่านมา ซึ่งพรรคเพื่อไทยเสนอแนวคิดเรื่องนี้ แต่กลับไม่สามารถเรียกคะแนน จนไม่มี สส.ในพื้นที่ชายแดนภาคใต้แม้แต่คนเดียว

ยังไม่รวมกับเสียงสะท้อนจากหลายฝ่ายในพื้นที่เวลานี้ ซึ่งไม่เชื่อว่า “นครปัตตานี” จะเป็นคำตอบสุดท้ายสำหรับการแก้ปัญหาความไม่สงบในพื้นที่ที่กำลังปะทุหนักขึ้นเรื่อยๆ

“ประเสริฐ พงษ์สุวรรณศิริ” สส.ยะลา พรรคประชาธิปัตย์ วิเคราะห์ว่า สาเหตุที่ทำให้แนวคิดเรื่องนครปัตตานีไม่ได้รับการตอบรับในพื้นที่ส่วนหนึ่งมาจากรายละเอียดโครงสร้าง การกระจายอำนาจที่ยังไม่มีความชัดเจนว่าจะออกมาอย่างไร จึงไม่มั่นใจว่าจะสามารถนำไปสู่การแก้ปัญหาได้ และหากดำเนินการไม่ดีอาจสุ่มเสี่ยงที่จะไปถึงขั้นการเสียดินแดน

ไม่ต่างจาก “สิทธิพงศ์ จันทร์วิโรจน์” ประธานมูลนิธิศูนย์ทนายความมุสลิม ที่มองว่า นครปัตตานีไม่ใช่คำตอบสุดท้ายในการแก้ปัญหา จากผลสำรวจหลายครั้ง สิ่งที่ประชาชนต้องการอันดับแรกคือ “ความเป็นธรรม” ตามมาด้วยการแก้ปัญหายาเสพติด ปัญหาเศรษฐกิจ ปัญหาปากท้อง ส่วนการปกครองตัวเองอยู่ในอันดับท้ายๆ

ดังนั้น จึงไม่แปลกที่แนวคิดเรื่องนครปัตตานีจะต้องถูกเบรกไปโดยปริยายเพื่อลดแรงเสียดทาน ด้วยเรื่องที่ยังมีความเห็นแตกต่างและขาดการสนับสนุนในพื้นที่ หรือแม้แต่การสนับสนุนจากกองทัพหรือฝ่ายอื่นๆ

ยิ่งในวันที่รัฐบาลเพื่อไทยกำลังเร่งเปิดเกมรุกเร่งสร้างผลงานแก้ปัญหาความไม่สงบในพื้นที่หลายต่อหลายเรื่อง ทั้งการดึงสมาชิกกลุ่มวาดะห์มาร่วมเป็นคณะทำงาน ทดแทนกับที่ไม่มีมือไม้เป็น สส.ในพื้นที่

รวมทั้งการเดินหน้าเตรียมนำมาตรา 21 พ.ร.บ.ความมั่นคง เข้ามาใช้ เปิดโอกาสให้ผู้ก่อการกลับตัวกลับใจเข้ามอบตัวกับทางการ

มาจนถึงเรื่องการเปิดฉากเจรจากับทางตัวแทนของกลุ่มบีอาร์เอ็น พร้อมลงนามเจรจาสันติภาพที่คาดหวังว่าจะเป็น “กุญแจดอกแรก” ที่นำไปสู่ความสงบ แต่ยังไม่รู้ว่าสุดท้ายจะออกหัวออกก้อย เหตุการณ์จะหนักขึ้นหรือคลี่คลายไป

ช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญอย่างนี้ จึงยิ่งต้องระมัดระวังไม่เพิ่มปัจจัยซ้ำเติมสถานการณ์

จะมีปัญหาก็แต่เพียงเวลานี้ที่ความเป็นเอกภาพทั้งฝ่ายรัฐบาล ฝ่ายความมั่นคง ฝ่ายกองทัพ ดูจะเดินหน้ากันไปคนละคีย์ คนละโทน ยิ่งมีปัญหาในแนวนโยบายที่กลับไปกลับมาเดี๋ยวทำเดี๋ยวไม่ทำ ยิ่งมีแต่จะกระทบต่อความเชื่อมั่นและทำให้การแก้ปัญหาเป็นไปได้ยากขึ้น