แท็บเล็ต...ตกรุ่นโจทย์ใหม่ของ ศธ.

โดย...ธเนศน์ นุ่นมัน

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เร่งเครื่องจัดซื้อแท็บเล็ตแจกนักเรียนชั้น ป.1 และ ม.1 รอบใหม่อย่างเต็มสูบ เร็วๆ นี้จะประชุมเชิงปฏิบัติการร่วมกับกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง และเชิญผู้บริหารระดับสูงจากแต่ละหน่วยงานที่มีอำนาจในการตัดสินใจ ภายหลังได้รับการจัดสรรงบประมาณในการจัดซื้อแท็บเล็ต ประกอบด้วย สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน และกรุงเทพมหานคร

ทุกหน่วยงานที่ถูกเรียกเข้ามาประชุมในครั้งนี้ มีเป้าหมายพิจารณาวิธีการจัดซื้อแท็บเล็ตรวมเป็นล็อตใหญ่ โดยจะแบ่งออกเป็น 4 กองหรือไม่ เพราะ สพฐ.เคยให้ความเห็นเรื่องนี้ว่าการซื้อแท็บเล็ตล็อตใหญ่ จำนวนร่วม 1.7 ล้าน เครื่อง จะยุ่งยากเรื่องการจัดการตัวเลขจำนวนแท็บเล็ตของแต่ละโซนและสังกัด

อย่างไรก็ตาม แต่ปัญหาจากรอบเก่าที่แจกกันไปบางเรื่องก็ยังรอความชัดเจน โดยเฉพาะกรณีที่โรงเรียนประถมศึกษาหลายแห่งทั่วประเทศประกาศว่า ให้นักเรียนนำแท็บเล็ตกลับบ้านได้ โดยเรียกประชุมผู้ปกครองเพื่อทำความเข้าใจเรื่องลงนามความร่วมมือ (เอ็มโอยู) ก่อนเปิดโอกาสให้ยืมกลับบ้าน โดยผู้ปกครองต้องดูแลแท็บเล็ตเหมือนเป็นทรัพย์สินตัวเอง

ประเด็นปัญหาจากเรื่องนี้คือ หากโรงเรียนพบว่าเครื่องสูญหายหรือชำรุดโดยไม่มีเหตุผลอันควร ประกันไม่รับซ่อม ผู้ปกครองจะต้องเป็นผู้ชดใช้ค่าเสียหายเอง

ผู้อำนวยการโรงเรียนประถมแห่งหนึ่ง ระบุว่า กรณีดังกล่าวไม่ใช่สิ่งที่โรงเรียนอยากจะคาดคั้นความรับผิดชอบจากผู้ปกครอง และได้อธิบายให้ผู้ปกครองทุกคนทราบว่าแท็บเล็ตเป็นสิ่งที่รัฐบาลจะมอบให้เป็นสมบัติของเด็กอยู่แล้วเมื่อขึ้นชั้น ป.3 ทั้งนี้หากเกิดชำรุดสูญหายโดยไม่มีเหตุอันควรจริง และผู้ปกครองคนนั้นยืนกรานว่าจะไม่ชดใช้ โรงเรียนก็ทำได้เพียงใช้มาตรการบอกผู้ปกครองว่า หากไม่ชดใช้ โรงเรียนจะหาเครื่องสำรองมาให้ไม่ได้ บุตรหลานก็จะไม่มีแท็บเล็ตเรียน “หลังจากให้นำแท็บเล็ตกลับบ้านจะมีปัญหานี้แน่ เพราะต้องมีหายแน่นอน ลองคิดดูว่าโรงเรียนใหญ่ๆ เกิดหายหรือพังจนซ่อมไม่ได้ ประกันไม่รับเคลม แค่ห้องละไม่กี่คนในระยะหนึ่งก็คงต้องให้เด็กไปดูของเพื่อนไปก่อน แต่หากนานไปจนเด็กขึ้น ป.3 ปัญหาจะกลายเป็นชนวนความขัดแย้งระหว่างโรงเรียนกับผู้ปกครองได้ เพราะที่สุดโรงเรียนก็เหมือนต้องบังคับให้พ่อแม่ต้องซื้อมาชดใช้” ผู้อำนวยการโรงเรียนประถม ระบุ

ผู้บริหารโรงเรียนรายนี้ ระบุอีกว่า ชนวนความขัดแย้งระหว่างโรงเรียนกับผู้ปกครองเป็นเรื่องที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ เพียงแต่จะมีมากหรือน้อยเท่านั้น เพราะโรงเรียนต้องดูแลแท็บเล็ตในฐานะที่เป็นครุภัณฑ์ของโรงเรียนไปจนกว่าจะครบกำหนด 3 ปี ก่อนที่จะมอบให้เป็นสมบัติของเด็กไปในที่สุด แต่ผู้ปกครองมองว่าเป็นอุปกรณ์ที่แจกฟรีตามนโยบายของรัฐบาล สิ่งที่ได้ฟรีไม่ควรที่จะกลายเป็นภาระใดๆ อีก

ทั้งนี้ ปัญหาดังกล่าวจะกระจุกตัวยิ่งขึ้น เมื่อแท็บเล็ตทั้งหมดในรอบแรกเริ่มกลายเป็นอุปกรณ์ตกรุ่น รวมถึงเมื่อใกล้สิ้นสุดระยะประกันแท็บเล็ต โดยยังเป็นเครื่องมือที่ต้องใช้เรียนต่อไปยังชั้น ป.2–3 และในระหว่างนี้เอง แท็บเล็ตซึ่งกลายเป็นอุปกรณ์ที่ตกรุ่นไปแล้วจะกลายเป็นอุปกรณ์ที่ผู้ปกครองบางคนไม่ยินดีที่จะจ่ายเงินชดใช้ เพราะมองว่าไม่คุ้มค่า และราคาแท็บเล็ตสเปกเดียวกันราคาจะตกลงหรือราคาถูกกว่าราคาชดใช้ที่แต่ละโรงเรียนตั้งไว้ในปัจจุบัน

กรณีดังกล่าวจะเป็นชนวนปัญหาที่จะเกิดขึ้นกับแท็บเล็บ ป.1 ทั้ง 8.6 แสนเครื่องที่ต้องตามแก้ ขณะที่ล็อตใหม่กำลังตั้งแท่นจัดซื้ออีก 1.7 ล้านเครื่อง