ครบรอบ 45 ปีอาเซียน

หนังสือพิมพ์จาการ์ตาโพสต์ สื่อชื่อดังของอินโดนีเซีย แสดงความเห็นเนื่องในโอกาสวันครบรอบของการก่อตั้งสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) 45 ปี เมื่อวันที่ 8 ส.ค.ที่ผ่านมาว่า การที่สมาชิกอาเซียนจะก้าวไปสู่การเป็นประชาคมความมั่นคง เศรษฐกิจ และสังคมวัฒนธรรมตามที่ตั้งเป้ามายไว้ในปี 2558 นั้น อาจจะไม่เป็นไปอย่างราบรื่นและไม่สมบูรณ์เมื่อถึงเวลานั้นจริงๆ

สื่อชื่อดังแดนอิเหนาให้เหตุผลว่า ปัจจุบันอาเซียนยังคงเต็มไปด้วยความแตกแยกและไม่ไว้วางใจกันเองอยู่ ดังเห็นได้จากกรณีการแสดงจุดยืนในข้อพิพาทในทะเลจีนใต้ ที่สมาชิกอาเซียนบางส่วนยังไม่เห็นไปในแนวทางที่สอดคล้องต้องกัน โดยเฉพาะกัมพูชากับฟิลิปปินส์ที่ขัดแย้งกันอย่างหนัก จนถึงขนาดทำให้ไม่สามารถออกแถลงการณ์ร่วมกันได้ในการประชุมสุดยอดอาเซียนที่ผ่านมา

เหตุการณ์ดังกล่าวต้องเดือดร้อนและเป็นภาระของอินโดนีเซียในการช่วยกอบกู้หน้าให้ ด้วยการพยายามแสวงหาจุดยืนร่วมกันของสมาชิกอาเซียน จนเป็นที่มาของแถลงการณ์ 6 ข้อต่อข้อพิพาททะเลจีนใต้ในที่สุด

นอกจากนี้ อีกหนึ่งปัญหาที่จะทำให้การก้าวเข้าสู่ประชาคมอาเซียนไม่ราบรื่นก็คือ กระบวนการตัดสินใจในระดับสูงที่ต้องใช้ฉันทามติร่วมกันจากทุกฝ่าย และกฎการห้ามแทรกแซงกิจการภายในของประเทศอื่นๆ นั้น กำลังทำให้การดำเนินการหรือตัดสินใจเป็นไปอย่างเชื่องช้า อ่อนแอไร้พลัง

ดังเห็นได้จากกรณีความขัดแย้งทางเชื้อชาติของชาวมุสลิมโรฮิงยา กับชาวพื้นเมืองพม่าในรัฐยะไข่ ที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตหลายร้อยคน ทว่าอาเซียนกับนิ่งเฉยและไม่สามารถทำอะไรได้ เพราะติดเงื่อนไขการห้ามแทรกแซงกิจการภายในของประเทศอื่น

ฉะนั้น จาการ์ตาโพสต์ จึงเสนอแนะว่า หากอาเซียนยังมุ่งหวังสู่การเป็นประชาคมอาเซียนอย่างแท้จริง จะต้องเร่งแก้ปัญหา 2 สิ่งนี้

นอกจากนี้ แม้ว่าอินโดนีเซียจะให้ความสำคัญต่ออาเซียนมาเป็นลำดับต้นๆ แต่ไม่ใช่ว่าจะต้องเป็นฝ่ายคอยแบกรับปัญหาอยู่ตลอด เหมือนดังความขัดแย้งที่ผ่านๆ มา ที่ผู้นำอินโดนีเซียจะต้องเข้าไปช่วยแก้ไขให้