ช่วยเขา ช่วยเรา

โดย...ธนพล ไชยภาษี

ในเวทีการประชุมกลุ่มประเทศเศรษฐกิจ จี20 ขนาดใหญ่เมื่อวานนี้ ที่เม็กซิโก ประเด็นใหญ่ที่สุดที่หารือกันได้ในข้อตกลงก็คือบรรดาประเทศกำลังพัฒนาตกลงสมทบทุนเข้ากองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) ทำให้ไอเอ็มเอฟสามารถระดมทุนได้ทะลุเป้าหมายที่ 4.3 แสนล้านเหรียญสหรัฐ โดยจีนสมทบทุนไปที่ 4.3 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ รัสเซีย อินเดีย และเม็กซิโก คนละ 1 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ไทยก็สมทบไปด้วยที่ 1,000 ล้านเหรียญสหรัฐ

แม้ว่าปริมาณการสมทบทุนจากประเทศกำลังพัฒนาเหล่านี้จะเทียบไม่ได้กับหลายประเทศพัฒนาแล้ว แต่ทว่าก็ถือเป็นสัดส่วนที่สำคัญยิ่งที่ช่วยเติมเต็มให้ไอเอ็มเอฟบรรลุเป้าหมายได้ และที่สำคัญยิ่งในครั้งนี้จีนถือว่าให้กันมากมายทีเดียว เป็นรองญี่ปุ่นและเยอรมนีเท่านั้น โดยญี่ปุ่นให้อยู่ที่ 6 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ เยอรมนีให้อยู่ที่ 4.57 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ

เพราะอะไรการช่วยสมทบทุนของประเทศกำลังพัฒนาเหล่านี้ กลายเป็นที่จับตามองเสียเหลือเกิน พอพิจารณาได้คร่าวๆ ดังนี้

ประการแรก ไอเอ็มเอฟอยู่ในช่วงถังแตกพอดี ไม่มีเงินทุนพอถ้าหากวิกฤตการเงินจากยุโรปลุกลามกลายเป็นปัญหาเศรษฐกิจโลก ไอเอ็มเอฟกลัวว่าจะไม่มีเงินสำรองไว้ช่วยเหลือประเทศสมาชิกไอเอ็มเอฟ แต่ทว่าประเทศยักษ์ใหญ่ทั้งหลาย โดยเฉพาะสหรัฐบอกว่าไม่ช่วยเพิ่มแล้ว เพราะกลัวว่าไอเอ็มเอฟจะพานนำเงินไปช่วยแต่ยุโรปเท่านั้น

ประการที่สอง โลกเศรษฐกิจในปัจจุบันกำลังให้ความสำคัญของกลุ่มประเทศ จี20 มากขึ้น ซึ่งรวมเอาเขตเศรษฐกิจขนาดใหญ่ของโลกเข้ามาไว้ด้วยกัน โดยเฉพาะจีนที่กำลังก้าวเข้ามาในฐานะมหาอำนาจโลก ดังนั้นจีนก็ควรแสดงอะไรบางอย่างในฐานะมหาอำนาจโลกเศรษฐกิจบ้างเพื่อส่วนร่วม

ประการสุดท้าย จี20 ถูกจับตามากก็เพราะว่าการสมทบทุนครั้งนี้ ถือเป็นช่วงเวลาเหมาะเจาะที่กลุ่มประเทศกำลังพัฒนาจะสร้างเงื่อนไขให้ไอเอ็มเอฟเดินหน้าปฏิรูปสัดส่วนการออกเสียงขององค์กรเสียที

ซึ่งที่ผ่านมาเป็นที่รู้กันดีว่ายุโรปนั้นคุมไอเอ็มเอฟ สหรัฐคุมธนาคารโลก ดังนั้นไอเอ็มเอฟต้องปฏิรูปสิทธิการออกเสียงให้เป็นธรรมมากขึ้นกว่านี้ ไม่ใช่ว่าจะให้สิทธิออกเสียงลำเอียงไปทางยุโรปอยู่เสมอเหมือนที่เป็นมา

อย่างเช่นบราซิลมีขนาดเศรษฐกิจใหญ่กว่าอังกฤษเกือบเท่าตัว แต่เสียงโหวตนั้นกลับน้อยกว่าอังกฤษ จีนเองมีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลกรองจากสหรัฐเท่านั้น แต่จีนมีสัดส่วนเสียงโหวตที่ 3.81% ของทั้งหมด ส่วนเยอรมนีซึ่งขนาดจีดีพีเป็นรองจีนอยู่เยอะ แต่กลับมามีสัดส่วนการโหวตถึง 5.81%

นี่แหละครับ คือสิ่งที่ไม่เป็นธรรมที่ประเทศกำลังพัฒนาเสมอมา ยุโรปมักจะมีเสียงข้างมากเล่นพรรคเล่นพวกในไอเอ็มเอฟเสมอ ก็หวังว่าหลังจากนี้ไปไอเอ็มเอฟจะมีการปฏิรูประบบสัดส่วนการออกเสียงให้เป็นธรรมมากขึ้นกว่าเดิม

จี20 ยอมสมทบทุนช่วยในครั้งนี้แล้วก็ถือว่าช่วยเขา ก็เป็นการช่วยเราไปในตัว วิกฤตโลกจะได้ไม่เกิดขึ้นซ้ำซาก ส่วนไอเอ็มเอฟและยุโรป ก็ต้องปรับเปลี่ยนความคิดใหม่เช่นกันครับ