เอ็นจีโอเข็นครกขึ้นภูเขาล่าล้านรายชื่อดันภาษีที่ดินก้าวหน้า

โดย...สุภชาติ เล็บนาค

ประยงค์ ดอกลำไย แกนนำขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (พีมูฟ) เปิดเผยระหว่างการเสวนาเรื่องกระบวนการยุติธรรมกับการแก้ไขปัญหาที่ดินคนจน ที่คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ว่า ในวันที่ 6 มิ.ย. ศาลฎีกาจะตัดสินคดีที่ชาวบ้านและแกนนำเครือ ข่ายปฏิรูปที่ดิน 3 ราย ข้อบุกรุกที่ดิน

ทั้งนี้ ได้แก่ 1.ประเวศน์ ปันป่า แกนนำชาวบ้าน ศาลชั้นต้นตัดสินจำคุก 6 ปี ต่อมาศาลอุทธรณ์ยืนตามนั้น 2.รังสรรค์ แสนสองแคว ประธานสหกรณ์การเกษตรโฉนดชุมชนป่าซาง ถูกศาลอุทธรณ์ตัดสินจำคุก 4 ปี และ 3.สืบสกุล กิจนุกร เจ้าหน้าที่องค์กรพัฒนาเอกชน สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ (สกน.) ถูกศาลอุทธรณ์ตัดสินจำคุก 4 ปี ในคดีบุกรุกที่ดินบ้านพระบาท อ.ป่าซาง จ.ลำพูน คดีเหล่านี้ชาวบ้านยืนยันว่าอยู่อาศัยมาก่อน

อย่างไรก็ตาม ในวันพิจารณาคดีเครือ ข่ายปฏิรูปที่ดินทั่วประเทศจะนำชาวบ้านกว่า 500 คนไปชุมนุมหน้าศาลฎีกาเพื่อให้กำลังใจแกนนำทั้งสามราย พร้อมกับทวงถามความชัดเจนจากรัฐบาลชุดนี้ เนื่องจาก ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้ประกาศในวันแถลงนโยบายว่าจะกระจายการถือครองที่ดิน และเดินหน้านโยบายภาษีที่ดิน โฉนดชุมชน รวมถึงธนาคารที่ดินต่อ แต่ขณะนี้ผ่านมา 9 เดือนกลับไม่มีความคืบหน้า ทำให้ชาวบ้านยังคงตกอยู่ในชะตากรรมแบบเดิม

“เราจะยื่นข้อเสนอให้ยกร่างกฎหมาย 3 ตัว 1.พ.ร.บ.ภาษีที่ดินในอัตราก้าวหน้า 2.พ.ร.บ.จัดตั้งธนาคารที่ดินที่เชื่อมโยงกับประชาชน และ 3.ยุติการดำเนินคดีเรื่องที่ดินกับประชาชน” ประยงค์ ระบุ

นอกจากนี้ ตลอดทั้งปีจะล่ารายชื่อ 1 ล้านรายชื่อ เพื่อเสนอร่างกฎหมายดังกล่าวให้เข้าสู่สภาให้สำเร็จ

แกนนำพีมูฟ กล่าวอีกว่า เครือข่ายจะร่วมกับภาคเอกชนผลักดันการปฏิรูปการถือครองที่ดิน โดยเฉพาะเรื่องภาษีที่ดินในอัตราก้าวหน้า และแบ่ง 5% มาเพื่อบริหารจัดการโครงสร้างธนาคารที่ดิน ซึ่งจะต้องได้รับแรงต้านจากนักลงทุนภาคอสังหาริมทรัพย์ และนายทุนเจ้าของที่ดิน แต่จำเป็นต้องทำ เนื่องจากขณะนี้คนกว่า 58 ล้านคน มีที่ดินเพียงคนละไม่ถึง 1 ไร่ ต่างจากคนจำนวนเพียง 10% ที่ถือครองที่ดินกว่า 90% ของประเทศ

ด้าน นิพนธ์ พัวพงศกร ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) กล่าวว่า ปัญหาการจัดการที่ดินยังคงเป็นปัญหาดั้งเดิมตั้งแต่การบุกรุกที่สงวนหวงห้ามของรัฐ การไล่ที่ทำกิน การกระจายการถือครองที่ดิน หรือปัญหาด้านการจัดการ แม้จะมีการผลักดันกฎหมายที่ดินสงวนหวงห้าม เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้สิทธิในที่ดินของรัฐและเอกชนที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ แต่ก็ไม่ได้ถูกดำเนินการต่อ

เช่นเดียวกับนโยบายโฉนดชุมชนที่รัฐบาลชุดก่อนเคยผลักดันก็เป็นได้เพียงระเบียบของสำนักนายกรัฐมนตรีประกาศโฉนดชุมชนเป็นจุดๆ ไป ทำให้ไม่มีความมั่นคง และรัฐบาลชุดนี้ก็ไม่ได้ดำเนินการต่อ

“ไม่แน่ใจว่ารัฐบาลยังสนใจผลักดันนโยบายที่ดินสำหรับคนจนหรือไม่ เพราะตัวเลขล่าสุดคนจนในประเทศไทยลดลงเหลือเพียง 8 ล้านคน กลายเป็นว่าฐานเสียงใหญ่ขึ้นไปอยู่ที่ชนชั้นกลาง ขณะที่เจ้าหน้าที่รัฐก็ไม่เห็นด้วยกับรูปแบบที่ให้ชุมชนเป็นเจ้าของที่ดิน” ประธานทีดีอาร์ไอ ระบุ

นิพนธ์ยังเสนอให้ผลักดันนโยบายธนาคารที่ดินต่อ เนื่องจากขณะนี้มีกฎหมาย มีองค์กร และมีงบประมาณแล้ว แต่ยังไม่มีคณะกรรมการธนาคารที่ดิน

“การผลักดันภาษีที่ดินนั้นคล้ายกับการเข็นครกขึ้นภูเขา ยากที่จะสำเร็จ แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะเป็นไปไม่ได้” นิพนธ์ ระบุ