ข้อเสนอจัดทำ รธน.ฉบับใหม่

หมายเหตุ : ศ.ธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์ ได้จัดทำข้อเสนอรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ต่อผู้ตรวจการแผ่นดิน มีเนื้อหาดังนี้

ขั้นตอนที่ 1 การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ทั้งฉบับจะเกิดขึ้นได้ด้วยเงื่อนไข 2 ประการ คือ

สมาชิกรัฐสภา อันประกอบด้วยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา จำนวน 1 ใน 3 ร่วมกันเสนอญัตติขอให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ และเมื่อมีการพิจารณาญัตติดังกล่าวแล้ว ญัตติจะมีผลต่อไปก็ต่อเมื่อผ่านความเห็นชอบของสมาชิกรัฐสภาจำนวนไม่น้อยกว่า 3 ใน 5 ของจำนวนสมาชิกรัฐสภาทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ในขณะนั้น

ญัตติขอให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ จะต้องนำไปขอประชามติจากประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งประเทศว่าเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ (โดยอาจสามารถตั้งคำถามเพิ่มเติมได้ว่า ในกรณีที่เห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ จะมีรายละเอียดเพิ่มเติมอย่างไรหรือไม่)

ขั้นตอนที่ 2 ขั้นตอนยกร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

(2.1) ที่มาและองค์ประกอบของสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ

(2.1.1) ส.ส.ร.ประเภทตัวแทนประชาชน ส.ส.ร.ที่มาจากการเลือกตั้งโดยประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในแต่ละจังหวัด โดยจัดแบ่งจังหวัดออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ จังหวัดที่มีประชากรไม่เกิน 5 แสนคน ให้มี ส.ส.ร.ได้ 1 คน จังหวัดที่มีประชากรตั้งแต่ 5 แสนคน แต่ไม่เกิน 2 ล้านคน ให้มี ส.ส.ร.ได้ 2 คน และจังหวัดที่มีประชากรตั้งแต่ 2,000,001 คนขึ้นไป ให้มี ส.ส.ร.ได้ 3 คน

(2.1.2) ส.ส.ร.ประเภทผู้เชี่ยวชาญ ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญสาขากฎหมายมหาชน สาขารัฐศาสตร์หรือรัฐประศาสนศาสตร์ และผู้มีประสบการณ์ด้านการเมือง การบริหารราชการแผ่นดินหรือการร่างรัฐธรรมนูญ ให้มีกระบวนการตามประกาศของประธานรัฐสภา และให้สมาชิกรัฐสภาเป็นผู้คัดเลือกให้ได้ตามจำนวนที่กำหนด

(2.2) กระบวนการจัดทำประชามติและประชาพิจารณ์

 

กระบวนการดังกล่าวข้างต้นเป็นกระบวนการสำคัญที่จะแก้ไขปัญหาการยกร่างรัฐธรรมนูญตามอำเภอใจของสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ดังนั้นจึงต้องมีการบัญญัติให้ชัดเจนเกี่ยวกับกระบวนการดังกล่าวข้างต้น ไม่ว่าจะเป็นประเด็นสำคัญอะไรบ้างที่จะต้องนำไปจัดทำประชามติ (อาทิ หากมีข้อเสนอให้มีการเลือกตั้งนายกรัฐมนตรีโดยตรง ก็ควรนำประเด็นดังกล่าวไปจัดทำประชามติจากประชาชน) หรือประเด็นอะไรบ้างที่จะต้องทำประชาพิจารณ์ กระบวนการประชาพิจารณ์จะต้องมีองค์ประกอบและมีความชัดเจนอย่างไรเพื่อให้เกิดการยอมรับจากสาธารณชน และเป็นรากฐานของความชอบธรรมของเนื้อหาสาระของรัฐธรรมนูญต่อไป

ขั้นตอนที่ 3 ขั้นตอนการให้ความเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ควรประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ดังนี้

(3.1) ขั้นตอนในสภาร่างรัฐธรรมนูญจะต้องได้รับความเห็นชอบจาก ส.ส.ร. ด้วยมติมากกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนของ ส.ส.ร.ทั้งหมด (นับจำนวนเต็ม)

(3.2) ขั้นตอนการนำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ขึ้นทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายเพื่อขอพระราชทานความเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบ หากพระมหากษัตริย์ไม่ทรงเห็นชอบให้ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ตกไป และให้มีการจัดตั้ง ส.ส.ร.ชุดใหม่ขึ้นมายกร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

(3.3) ขั้นตอนหลังจากพระมหากษัตริย์ทรงเห็นชอบแล้ว ให้นำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ไปจัดทำประชามติจากประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งประเทศ หากประชาชนเห็นชอบด้วยคะแนนเสียงมากกว่ากึ่งหนึ่งของผู้มาใช้สิทธิลงประชามติ (โดยจะต้องมีผู้มาใช้สิทธิมากกว่ากึ่งหนึ่งของผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมด) จึงจะถือว่าผ่านความเห็นชอบจากประชาชน หากมีผู้มาใช้สิทธิไม่ถึงกึ่งหนึ่งของจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งประเทศ ให้ร่างรัฐธรรมนูญเป็นอันตกไป และในกรณีที่ผ่านความเห็นชอบจากประชาชนให้นำร่างรัฐ ธรรมนูญที่ผ่านความเห็นชอบดังกล่าวขึ้นทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายเพื่อทรงลงพระปรมาภิไธยประกาศใช้ต่อไป

หมายเหตุ : เมื่อมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่แล้ว การจะเสนอญัตติให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้ จะกระทำได้หลังจาก 10 ปี ของการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่แล้วเท่านั้น และการเสนอญัตติเพื่อให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะเสนอได้เพียงครั้งเดียวสำหรับสภาผู้แทนราษฎรแต่ละชุด