แตกต่างเพราะการกระทำ

โดย...อ.ตุ้ย วรธรรม

เคยถามตัวเองไหมว่า ทำไมชีวิตของคนเราถึงได้ต่างกัน หลายมิติต่างกันลิบ บางคนรูปสวย รวยทรัพย์ มีอำนาจวาสนามีทุกอย่าง แถมอายุยืนยาว เป็นที่เคารพนับถือของคนทั้งปวง แต่บางคนรูปอัปลักษณ์ อับฐานะ ไร้อำนาจวาสนา แถมอายุสั้น ไม่มีคนชอบหน้า

ในพระไตรปิฎก (ฉบับสยามรัฐ) เล่มที่ 14 มีคำตอบปรากฏอยู่ในจูฬกัมมวิภังคสูตรแห่งพระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 6 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ซึ่งพระสูตรนี้ว่าด้วยคนทำกรรมแล้วได้รับผลต่างๆ

ที่มาของพระสูตรคือ พระพุทธเจ้าทรงตอบคำถามสุภมานพ ลูกชายของโทเตยพราหมณ์ที่เข้ามาทูลถามเหตุปัจจัยที่ทำให้สัตว์มีอายุสั้น มีอายุยืน มีโรคมาก มีโรคน้อย มีผิวพรรณทราม มีผิวพรรณงาม มีศักดาอำนาจน้อย มีศักดาอำนาจมาก มีโภคะน้อย มีโภคะมาก เกิดในสกุลต่ำ เกิดในสกุลสูงไร้ปัญญา มีปัญญามาก ว่าอะไรเป็นปัจจัยให้สัตว์เลวประณีตกว่ากัน

แล้วพระผู้มีพระภาคเจ้าก็ตรัสว่า กรรม (การกระทำของแต่ละคน) เป็นเหตุเป็นปัจจัยที่จำแนกสัตว์ให้เลวและประณีต ดังนี้

ผู้ใดจิตใจเหี้ยมโหด มือเปื้อนเลือด มักทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วง ไร้ความกรุณาในสัตว์มีชีวิต ผู้นั้นตายไปจะเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะเป็นคนมีอายุสั้น ส่วนผู้ที่เว้นขาดจากปาณาติบาต วางอาชญา มีความเอ็นดูอนุเคราะห์ในสรรพสัตว์เมื่อตายแล้วจะเข้าถึงสุคติสวรรค์ ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะเป็นคนมีอายุยืน

ผู้ใดชอบเบียดเบียนคนอื่นด้วยฝ่ามือ ก้อนดิน ท่อนไม้ หรือศาสตรา ตายไปแล้วจะเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะอุดมด้วยโรค ส่วนผู้ใดไม่เบียดเบียนคนอื่นด้วยฝ่ามือ ก้อนดิน ท่อนไม้ หรือศาสตรา ตายไปแล้วจะเข้าถึงสุคติสวรรค์ถ้าเกิดเป็นมนุษย์ก็จะเป็นคนมีโรคน้อย

ผู้ใดมักโกรธ มากด้วยความแค้น พยาบาท เมื่อตายไปแล้วจะเข้าถึงอบายทุคติ วินิบาต นรก ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะเป็นคนมีผิวพรรณไม่ผ่องใส ส่วนผู้ใดไม่มักโกรธ ไม่มากด้วยความแค้นพยาบาทคนอื่น ผู้นั้นเมื่อตายแล้วจะเข้าถึงสุคติสวรรค์ ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะเป็นคนที่มีผิวพรรณผ่องใส

ผู้ใดมุ่งร้ายมีใจริษยาคนอื่นเสมอ ผู้นั้นเมื่อตายไปแล้วจะเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะเป็นคนมีศักดิ์อำนาจน้อย ส่วนผู้ใดไม่มุ่งร้าย ไม่มีใจริษยา คนอื่น ผู้นั้นตายไปแล้วจะเข้าถึงสุคติสวรรค์ ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะมีศักดิ์อำนาจมาก

ผู้ใดไม่เคยให้ข้าว น้ำ ผ้า ยาน ดอกไม้ ของหอม เป็นต้น แก่สมณพราหมณ์ ผู้นั้นตายไปแล้วย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ถ้าไปเกิดเป็นมนุษย์จะเป็นคนมีโภคสมบัติน้อย ส่วนผู้ใดเป็นผู้ให้ข้าว น้ำ ผ้า ยานดอกไม้ ของหอม เป็นต้น ผู้นั้นตายไปจะเข้าสู่สุคติสวรรค์ ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะเป็นคนมีโภคสมบัติมาก

ผู้ใดเป็นคนกระด้าง เย่อหยิ่ง ไม่ยอมกราบไหว้คนที่ควรกราบไหว้ ไม่ลุกรับคนที่ควรลุกรับ ไม่เคารพคนที่ควรเคารพ เป็นต้น ผู้นั้นตายไปแล้วย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะเกิดในตระกูลต่ำ ผู้ใดมีความอ่อนน้อมไม่เย่อหยิ่ง กราบไหว้คนที่ควรกราบไหว้ ลุกรับคนที่ควรลุกรับ เคารพคนที่ควรเคารพ เป็นต้น ผู้นั้นตายไปแล้วจะเข้าถึงสุคติสวรรค์ ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะได้เกิดในตระกูลสูง

ผู้ใดไม่เคยเข้าหาสมณพราหมณ์สอบถามเรื่องกุศล อกุศล เป็นต้น ผู้นั้นตายไปแล้วย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะเป็นคนมีปัญญาน้อย ส่วนผู้ใดเข้าหาสมณพราหมณ์สอบถามกุศล อกุศล เป็นต้น อยู่เสมอ ผู้นั้นตายไปแล้วย่อมเข้าสุคติสวรรค์ ถ้าเกิดเป็นมนุษย์จะเป็นคนมีปัญญามาก ฉะนี้แล