เอ็นจีโอลั่นไม่รอด

เอ็นจีโอปราชญ์ชาวบ้าน ชี้บรรษัทปลูกป่ารอดยาก

นายหาญณรงค์ เยาวเลิศ ประธานมูลนิธิเพื่อการบริหารจัดการน้ำแบบบูรณาการ เปิดเผยว่า แนวคิดในการตั้งบรรษัทพัฒนาการปลูกป่าตามข้อเสนอของกรรมการยุทธศาสตร์เพื่อการฟื้นฟูและสร้างอนาคตประเทศ (กยอ.) เพื่อเป็นกลไกในการฟื้นฟูและปลูกป่าต้นน้ำเพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วม เป็นเรื่องที่เป็นไปได้ยากและไม่มีทางทำเสร็จภายใน 2 เดือน

นายหาญณรงค์ กล่าวว่า พื้นที่ป่าจริงมีความซับซ้อนของปัญหา หากมองจากตัวเลขพื้นที่ จะพบว่าหลายแห่งทับซ้อนกับแนวทางในการประกาศห้ามบุกรุกพื้นที่ป่าของกรมอุทยาน ตามมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 30 มิ.ย. 2541 เช่นเดียวกับปัญหาที่เกิดขึ้นกับ อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา จึงเชื่อว่าจะมีพื้นที่ที่มีชาวบ้านอาศัยเช่นเดียวกับกรณีดังกล่าว โดยน่าจะมีตัวเลขนับล้านไร่

นายหาญณรงค์ กล่าวว่า หากจะดำเนินการเรื่องนี้ให้เร็วขึ้น สิ่งที่ต้องถามกลับไปยังหน่วยงานที่รับผิดชอบ คือกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในกรณีที่เคยใช้งบประมาณของกองทุนสิ่งแวดล้อมกว่า 2,000 ล้านบาท ลงพื้นที่สำรวจแนวพื้นที่ ป่าที่คนอาศัยมาแล้วก่อนหน้านี้ สามารถนำมาใช้งานได้หรือไม่ หากสำรวจใหม่ต้องใช้เวลานาน

นอกจากนี้ หากรัฐบาลไม่มีแนวทางที่ชัดเจนในการจัดการกับเรื่องพื้นที่ทับซ้อน เชื่อว่าจะลุกลามไปสู่ปัญหาเรื่องการไล่ชาวบ้านออกจากพื้นที่ ขยายไปสู่ความขัดแย้งในที่สุด

" ที่ผ่านมาพื้นที่ปลูกป่า บางแห่งไม่ได้ถูกให้ความสำคัญในการดูแลในระยะยาว ขณะเดียวกันได้ถูกกำหนดให้เป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญกับที่ดินเป็นอีกประเภทหนึ่งแล้ว โดยที่ไม่ได้ทั้งพื้นที่ป่าและใช้ประโยชน์ในรูปแบบอื่น อย่างไรก็ตามโดยความเห็นส่วนตัว ควรส่งเสริมให้ประชาชนในพื้นที่ปลูกไม้ยืนต้นมากขึ้น จะเป็นทางออกที่น่าจะเป็นไปได้มากกว่า" นายหาญณรงค์กล่าว

นายพฤ โอโดเชา ปราชญ์ชาวบ้านปากะญอ กล่าวว่า จากประสบการณ์ที่ผ่านมา พบว่ามีต้นไม้รอดจากโครงการปลูกป่าต่างๆ น้อยมาก บางแห่งตายเกือบหมด เนื่องจากไม่ได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ประสบปัญหาความแห้งแล้งอย่างหนักในช่วงหน้าแล้ง

นอกจากนี้ ยังพบว่าต้นไม้ในโครงการปลูกป่าบางแห่งยังเป็นต้นไม้ที่ไม่ใช่พันธุ์ไม้ดั้งเดิม ก็จะส่งผลให้เกิดปัญหาอื่นตามมาในที่สุด จึงควรเปิดโอกาสให้ชาวบ้านในพื้นที่เข้ามามีส่วนในการตัดสินใจ รวมถึงรัฐต้องมีความชัดเจนว่า หากมีบรรษัทพัฒนาเข้าไปปลูกป่าบางแห่ง แล้วสิทธิข้อตกลงในการเข้าไปใช้พื้นที่ป่าเท่าที่กฎหมายคุ้มครองนั้น ยังสามารถดำเนินการได้หรือไม่