แยกแยะ-เยียวยา- ปมรุกป่า สางปัญหาวังน้ำเขียว

โดย...ธเนศน์ นุ่นมัน

ข้อมูลนำเที่ยวที่อวดอ้างสรรพคุณว่า จากทางหลวงสาย 304 ห่างจากกรุงเทพมหานคร (กทม.) เพียง 2-3 ชั่วโมง ก็ได้สัมผัสกับบรรยากาศสวิตเซอร์แลนด์แดนอีสาน แหล่งโอโซนอันดับ 7 ของโลก ผลลัพธ์ของคำโฆษณาทำนองนี้ส่งผลให้บรรดารีสอร์ตและบ้านพักตากอากาศผุดขึ้นหลายพื้นที่ใน อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา ภายในเวลาเพียงไม่กี่ปี ตามมาด้วยปัญหาการบุกรุกและครอบครองที่ดิน

“หากจะให้ปัญหานี้จบลง ทุกคนต้องถอยกันคนละก้าว เพื่อหาทางออกของปัญหาให้ได้” ศรีราชา เจริญพานิช ผู้ตรวจการแผ่นดิน ระบุ โดยย้ำอีกว่า หากมาตรการที่กำลังจะมีขึ้นไม่ยึดตามที่กล่าว ก็ยากที่จะผ่าทางตันปัญหาการบุกรุกที่เรื้อรังมานานได้

ศรีราชา กล่าวว่า จากการจำแนกข้อมูลในพื้นที่พบว่ามีหลายกลุ่ม ทั้งกลุ่มบุคคลที่อยู่ในพื้นที่จริง กลุ่มผู้บุกรุก กลุ่มบุคคลที่รับโอนมาจากผู้บุกรุก และผู้ที่ซื้อโดยสุจริต ไม่รู้ที่มาของที่ดิน ซื้อตามแรงชักจูง ซื้อตามแฟชั่น เป็นต้น

“หลังจากนี้ต้องร่างข้อเสนอให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาออกเป็นมติผ่อนผันเฉพาะกาล เพื่อเยียวยาปัญหาโดยไม่ขัดหลักกฎหมายและหลักสิทธิประโยชน์ของคนส่วนใหญ่” ผู้ตรวจการแผ่นดิน เสนอทางออก

ศรีราชา กล่าวว่า แนวทางที่เสนอให้คนวังน้ำเขียวพิจารณา คือ ต้องขีดเส้นให้ทุกฝ่ายยอมรับกติกาที่มีการผ่อนปรนตามเหตุอันควร หากเรื่องไหนที่ประชาชนถูกกระทบด้วยความไม่แน่ใจของภาครัฐ ทำให้เข้าใจผิดหลงเชื่อจนเสียประโยชน์ ก็ต้องรับฟังเสียงของประชาชนในทางที่จะเอื้อประโยชน์ โดยไม่ให้เสียหลักการใหญ่

ผู้ตรวจการแผ่นดิน บอกด้วยว่า ปัญหาที่เรื้อรังอยู่นี้เกิดจากนโยบายที่ไม่สอดคล้องระหว่างหน่วยงานของรัฐกับนโยบายแต่ละยุคที่ไม่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน และหากจะแก้ปัญหาอย่างจริงจังย่อมเลี่ยงไม่ได้ที่คนบางกลุ่มอาจต้องได้รับความเจ็บปวด

ศรีราชา กล่าวว่า หากสามารถพิสูจน์สิทธิที่มีอยู่เดิม ก็จะไม่มีการเพิกถอนสิทธิ เพราะบางคนอยู่ก่อนที่จะมีการประกาศเขตอุทยาน เขตป่าสงวน แต่ปัญหาจะเกิดกับกลุ่มผู้บุกรุกป่าตัวจริง ซึ่งเห็นได้จากภาพถ่ายดาวเทียม กฎหมู่จะอยู่เหนือกฎหมายไม่ได้ กลุ่มที่บุกรุกก็ต้องดำเนินคดีตามกฎหมาย เช่นเดียวกับกลุ่มที่รับโอนจากผู้บุกรุก

“สำหรับกลุ่มที่รับโอนด้วยความไม่รู้ เมื่อมีการลงทุนแล้วจึงเกิดปัญหา ซึ่งผู้ประท้วงส่วนใหญ่เป็นกลุ่มนี้ ฉะนั้น วิธีการที่ดีที่สุด คือ การผ่อนปรนไม่ให้ขาดทุนจนเกินไป พื้นที่ไหนที่เป็นป่าอนุรักษ์โซนซี ซื้อโดยไม่รู้หรือโดยความผิดพลาดของหน่วยงานที่กำหนดแผนที่ทับซ้อน ก็อาจจะผ่อนผันให้อยู่ต่อไป 10 ปี เพื่อไม่ให้เกิดความเสียหาย กับสิ่งที่ได้ลงทุนไปแล้ว ส่วนพื้นที่อื่นๆ ก็อาจผ่อนผันให้อยู่ได้ 10-15 ปี แล้วแต่กรณี” ผู้ตรวจการแผ่นดิน กล่าว

อย่างไรก็ตาม การผ่อนผันต้องอยู่ในเงื่อนไขที่กำหนดไว้ 4 ข้อ คือ ห้ามบุกรุกเพิ่มเติม ห้ามขยายสิ่งก่อสร้างเพิ่ม ห้ามจำหน่ายเปลี่ยนมือ และต้องปลูกต้นไม้ยืนต้นเพิ่มเพื่อคืนพื้นที่สีเขียว หากผิดเงื่อนไขก็จะหมดสิทธิผ่อนผันทันที เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อภาพรวมสิ่งแวดล้อมของประเทศ

ผู้ตรวจการแผ่นดิน กล่าวว่า หลังจากนี้จะเข้าตรวจสอบหลักฐานอย่างละเอียด เพราะเป็นข้อชี้ชัดที่บิดเบือนไม่ได้ โดยจะเร่งพิจารณาที่ดินเป็นรายแปลง ตรวจสอบรายละเอียดของปัญหา ที่มาที่ไป เพื่อตัดสินว่าสิทธิของแต่ละคนถูกกระทบมากน้อยเพียงไร โดยมอบให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กรมป่าไม้ สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) และกระทรวงมหาดไทย ดำเนินตามกติกานับไปอีก 6 เดือน

เป้าหมายที่ผู้ตรวจการแผ่นดินตั้งไว้ คือ หากดำเนินการตามกรอบกติกาที่วางไว้ จะเห็นทางออกที่ดีที่สุดแน่นอน และจะเป็น “โมเดลวังน้ำเขียว” ที่สามารถนำไปแก้ไขปัญหาพื้นที่ทับซ้อนและการบุกรุกป่าทั่วประเทศต่อไป