คุ้มครองผู้บริโภค

หน่วยงานที่มีบทบาทในการช่วยเหลือและดูแลผู้บริโภคมากที่สุดคือ

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ที่เป็นด่านหน้าในการรับเรื่องร้องเรียนจากประชาชน ทั้งสินค้าอุปโภค บริโภค และบริการต่างๆ เกือบทุกเรื่อง

แต่ละปีการร้องเรียนของประชาชนที่เข้ามานั้นมีจำนวนมาก เป็นไปตามเทศกาล ช่วงปีใหม่ ก็จะถูกร้องเรียนเรื่องกระเช้าของขวัญ หรือกระเช้าผลไม้ ที่จะนำสินค้าหมดอายุมาใส่ เทศกาลเข้าพรรษาก็จะโดนร้องเรียนว่าถังสังฆทานไม่ได้คุณภาพ

สถิติการรับเรื่องร้องเรียนจากผู้บริโภคในเดือน ต.ค. 2554 มีจำนวน 294 ราย โดยร้องเรียนเรื่องสินค้าและบริการสูงเป็นอันดับ 1 เนื่องจากปัญหาอุทกภัยที่เกิดขึ้น ประเด็นที่ร้องเรียน ได้แก่ สินค้าและบริการที่ไม่มีคุณภาพ ไม่ได้รับความเป็นธรรม ขอให้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริงมีการโฆษณาเกินจริง สั่งซื้อสินค้าแล้วไม่ได้รับสินค้า ราคาไม่เหมาะสม ไม่มีสินค้าตามโปรโมชัน

รองลงมา คือ รถยนต์ ได้แก่ รถชำรุด ขอเงินจองคืนกรณีไม่เป็นไปตามที่ระบุไว้ในสัญญา ค่าปรับสูง ยึดรถคืน สูญหาย อันดับ 3 คือ อาคารชุด ได้แก่ ผู้ประกอบการไม่ดำเนินการตามที่โฆษณา การให้บริการไม่เป็นไปตามที่ระบุไว้ในสัญญา ไม่มีการดำเนินการโอนกรรมสิทธิ์ เป็นต้น

ขณะที่อันดับ 10 คือ บัตรเครดิต ได้แก่ ขอให้มีการตรวจสอบการทำงานของเจ้าหน้าที่สถาบันการเงินเจ้าของบัตร พฤติกรรมการทวงหนี้ที่ไม่เป็นธรรม และร้องเรียนกรณีบัตรสูญหาย

เรียกได้ว่า สคบ.ดูแลทุกเรื่องของประชาชน แต่ทาง สคบ.มีกำลังและมีอำนาจจำกัดในการดูแลในแต่ละเรื่อง ฉะนั้นเมื่อมีประชาชนร้องเรียนเข้ามา ก็เหมือน สคบ.ช่วยอะไรไม่ได้ สคบ.จึงได้รับฉายาเสือกระดาษมาเนิ่นนาน

เมื่อไม่มีอำนาจที่จะทำอะไร การที่จะเข้ามาจัดการอะไรก็ยาก ทาง สคบ.เองก็พยายามที่จะหาทางแก้ไขด้วยการเสนอให้ออกกฎหมายตั้งองค์การอิสระขึ้นมาคุ้มครองผู้บริโภค เป็น พ.ร.บ.องค์การอิสระเพื่อการคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ... เพื่อจัดตั้งคณะกรรมการอิสระเพื่อการคุ้มครองผู้บริโภคที่มาจากภาคประชาชน เข้ามาดำเนินการตรวจสอบ กำกับดูแล และคอยสอดส่องธุรกิจที่เอาเปรียบผู้บริโภค

สคบ.เชื่อว่าหากยกฐานะเป็นองค์การอิสระแล้ว การคุ้มครองผู้บริโภคจะมีประสิทธิภาพ เกิดเครือข่ายในการเฝ้าระวังมากขึ้น

ฉะนั้น หากการยกร่างกฎหมายออกมาแล้วดีสำหรับประชาชน รัฐบาลก็น่าที่จะพิจารณาผลักดันให้กฎหมายออกมามีผลบังคับใช้ เพราะกฎหมายนี้ออกมาเพื่อคุ้มครองประชาชน ไม่ใช่หวังลมๆ แล้งๆ ว่ามีปัญหาแล้วจะมีหน่วยงานของรัฐออกมาช่วย แต่ก็ฝันค้างเหมือนที่ผ่านมา