ค้นพบ‘ไตรภูมิ’ยุคอยุธยา

พบ “ไตรภูมิ” สมัยอยุธยาที่ฝรั่งเศสยุคพระนารายณ์

ลบล้างความเชื่อยุคอยุธยาไม่มีไตรภูมิ

นายบุญเตือน ศรีวรพจน์ นักอักษรศาสตร์ชำนาญการพิเศษ หัวหน้ากลุ่มภาษาและวรรณกรรม สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ (สวป.) กรมศิลปากร เปิดเผยว่า สวป.ค้นพบหนังสือไตรภูมิในสมัยกรุงศรีอยุธยาที่หอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส

ทั้งนี้ ศ.ปรีดี พิศภูมิวิถี อาจารย์ประจำคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัย บูรพา ได้คัดลอกมาจากหอสมุดแห่งชาติกรุงปารีส เพื่อนำมาให้สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ รวมทั้งผู้เชี่ยวชาญได้ตรวจสอบแล้ว จึงถือเป็นการค้นพบเอกสารชิ้นสำคัญ เพราะไม่เคยถูกค้นพบในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม ได้มอบให้ผู้เชี่ยวชาญด้านอักขรวิธีต่างๆ มาตรวจสอบแล้วบ่งชี้ว่า หน้าต้นบอกชื่อหนังสือว่าไตร่ยภูมพระมาไลย ต้นฉบับน่าจะมีอายุเก่าถึงสมัยกรุงศรีอยุธยา เพราะลักษณะตัวอักษรที่บันทึกในหน้าแรกเป็นแบบที่เรียกว่าอักษรไทยย่อ นิยมใช้กันในสมัยอยุธยาตอนปลายที่ปรากฏในหลักฐานหนังสือต่างๆ หลายฉบับ เช่น สนธิสัญญาไทยฝรั่งเศส พ.ศ. 2231 ในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

สำหรับเนื้อหาของไตรภูมิเล่มนี้ แบ่งเนื้อหาหลักออกเป็น 2 ส่วน คือ 1.เรื่องไตรภูมิ และ 2.เรื่องพระมาไลย มีเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับคติศาสนาพราหมณ์และพระพุทธศาสนาดังนี้ อธิบายเรื่องไตรภูมิ คติไตรภูมิไตรภพในคัมภีร์พุทธเพทพระเวทมนตร์ พระบรเมสวรสร้างจักรวาล เขาพระสุเมรุและเขาสัตบริภัณฑ์ กำเนิดมนุษย์ ฯลฯ

“การค้นพบครั้งนี้จึงเป็นการเปลี่ยนแปลงประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงความคิดของนักวิชาการด้านไตรภูมิ จะเสนอให้คณะกรรมการวรรณคดีแห่งชาติขึ้นทำเนียบใหม่ว่าในสมัยกรุงศรีอยุธยามีไตรภูมิด้วย” นายบุญเตือน กล่าว