นิติรัฐหรือนิติชินวัตร

นิติรัฐ คือรัฐที่ปกครองด้วยกฎหมาย ยอมรับกติกาตามบทบัญญัติของกฎหมาย

โดย..สมผล ตระกูลรุ่ง 

การปกครองโดยนิติรัฐในระบอบประชาธิปไตย คือการแบ่งอำนาจหลักเป็น 3 ฝ่าย คือ ฝ่ายนิติบัญญัติ ฝ่ายบริหาร และฝ่ายตุลาการ แต่ในปัจจุบันมีความจำเป็นต้องมีองค์การอิสระเป็นอำนาจเสริมเพื่อการตรวจสอบ โดยเฉพาะประเทศศรีธนญชัยอย่างเรา ยิ่งจำเป็นต้องมีองค์การอิสระที่เข้มแข็ง

ในทางทฤษฎีอำนาจที่สำคัญที่สุดคือ ฝ่ายนิติบัญญัติ เพราะเป็นผู้ออกกฎหมายที่ฝ่ายบริหารจะต้องปฏิบัติตาม แม้แต่เรื่องเงินที่ท่านผู้ทรงเกียรติจ้องกันตาเป็นมัน ฝ่ายบริหารก็ต้องเสนอเป็นกฎหมายเพื่อให้ฝ่ายนิติบัญญัติออกเป็นพระราชบัญญัติงบประมาณเสียก่อน

ในทางทฤษฎีฝ่ายนิติบัญญัติจึงควบคุมฝ่ายบริหารด้วยกฎหมาย แต่ด้วยระบบรัฐสภาที่ฝ่ายบริหารมาจากสภา ในทางปฏิบัติฝ่ายบริหารจึงเป็นฝ่ายควบคุมฝ่ายนิติบัญญัติ ดังจะเห็นได้ว่า สส.ทุกคนกระสันอยากจะเป็นรัฐมนตรีกันทั้งนั้น

ส่วนฝ่ายตุลาการซึ่งเป็นฝ่ายที่บังคับใช้กฎหมาย ตีความกฎหมาย เป็นอำนาจอธิปไตยที่เงียบที่สุด ก้มหน้าก้มตาทำหน้าที่ใช้กฎหมายตามที่ฝ่ายนิติบัญญัติสร้างขึ้น

ในประเทศที่ยึดถือการปกครองแบบนิติรัฐ จำเป็นต้องยอมรับบทบาทหน้าที่ของแต่ละฝ่าย ฝ่ายตุลาการตีความกฎหมายอย่างไร ทุกคนต้องยอมรับ แต่ถ้าไม่เห็นด้วยกับการตีความของฝ่ายตุลาการ ต้องใช้อำนาจของฝ่ายนิติบัญญัติ ต้องออกกฎหมายใหม่ตามที่ต้องการ แต่ไม่ใช่ไปด่าศาล

ที่ผ่านมาประเทศไทยเราก็ถือว่าปกครองโดยนิติรัฐได้ไม่อายใคร เพราะทุกองค์กรยอมรับการทำหน้าที่ของแต่ละฝ่าย แม้จะไม่ถูกใจหรือไม่เห็นด้วยก็ตาม

จนมาถึงยุคของคุณทักษิณเป็นนายกรัฐมนตรี หลักนิติรัฐของเราคลอนแคลนไปมาก ไม่มั่นคงเหมือนแต่ก่อน จนนิติรัฐกลายเป็นนิติชินวัตร

คุณทักษิณเข้ามามีอำนาจในทางการเมืองอย่างเบ็ดเสร็จ จึงไม่ให้ความสำคัญกับกฎหมาย คุณทักษิณใช้กฎหมายเป็นเพียงเครื่องมือชิ้นหนึ่งที่ปูทางไปสู่อำนาจ

การออกหวยใต้ดินเป็นตัวอย่างที่สะท้อนว่า เป็นการใช้กฎหมายในฐานะเป็นเพียงเครื่องมือชิ้นหนึ่ง ที่ไม่ได้ให้ความสำคัญมากไปกว่านโยบาย ฉะนั้นแม้ไม่ถูกต้องตามกฎหมาย แต่เมื่อเป็นนโยบายก็ต้องทำให้ได้ โดยไม่รอที่จะแก้ไขกฎหมายให้สามารถทำได้เสียก่อน

การทำลายหลักนิติรัฐเกิดขึ้นอย่างรุนแรงเมื่อคุณทักษิณถูกดำเนินคดี

การขายหุ้น 7.33 หมื่นล้านบาท โดยไม่เสียภาษีแม้แต่บาทเดียว คุณทักษิณก็อ้างว่า ไม่ได้ผิดกฎหมาย เพราะใครๆ เขาก็ทำกัน ทั้งๆ ที่คนอื่นๆ เขาเลี่ยงกฎหมาย แต่ไม่ได้เป็นนายกรัฐมนตรีจึงไม่มีใครเอาเรื่อง

เมื่อถูกศาลตัดสินว่ามีความผิดในคดีเอื้อประโยชน์ให้ภรรยาซื้อที่ดินรัชดาฯ จากกองทุนฟื้นฟูฯ คุณทักษิณก็ออกมาโจมตีว่าถูกกลั่นแกล้ง โดยป่าวประกาศว่าแค่ลงชื่อยินยอมให้ภรรยาซื้อที่ดินก็มีความผิด ซึ่งเป็นการยกข้อเท็จจริงที่ปลายเหตุมาอ้าง ทั้งๆ ที่เป็นการใช้อำนาจหน้าที่ในฐานะนายกรัฐมนตรีเอื้อประโยชน์ให้กับภรรยา และละเลยที่จะพูดถึงการประกาศให้ราชการเปิดทำการในวันที่ 31 ธ.ค. เพียงเพื่อต้องการประหยัดค่าธรรมเนียมการโอน เพราะหากโอนข้ามปี จะต้องเสียค่าธรรมเนียมแพงขึ้น

นักการเมืองในสายไทยรักไทย มีความเชี่ยวชาญในการบิดเบือนข้อกฎหมาย บิดเบือนคำพิพากษาของศาล เช่น กรณีคุณสมัครถูกศาลรัฐธรรมนูญตัดสินกรณีทำรายการชิมไปบ่นไป ก็โจมตีศาลโดยยกข้อเท็จเพียงส่วนเดียวว่า แค่ทำกับข้าวก็ผิด ซึ่งก็ได้ผลมาก เพราะมีหมอท่านหนึ่งก็พูดทำนองนี้ ซึ่งไม่ใช่ประเด็นที่ศาลรัฐธรรมนูญใช้ตัดสินคุณสมัคร เพราะเรื่องดังกล่าวคุณสมัครทำผิดกฎหมาย ปกปิดรายได้ หลบหนีภาษี มีหลักฐานที่เชื่อได้ว่าคุณสมัครได้รับค่าตอบแทนจากการจัดรายการซึ่งต้องเสียภาษี อันเป็นการต้องห้ามตามกฎหมาย แต่คุณสมัครอ้างว่าทำรายการฟรี ภาษีก็ไม่ต้องเสีย ซึ่งเป็นเรื่องที่ร้ายแรงสำหรับคนที่เป็นนายกรัฐมนตรี ศาลรัฐธรรมนูญจึงให้ถอดถอนออกจากตำแหน่ง

แต่พลพรรคของท่าน ก็ป่าวประกาศทำลายความน่าเชื่อถือของฝ่ายตุลาการว่า เพียงแค่กับข้าวก็ถูกถอดถอน

ทุกวันนี้คุณทักษิณก็ยังไม่ยอมรับคำพิพากษาของฝ่ายตุลาการ เพราะตัดสินให้ตัวเองผิด และใช้ทุกวิธีการที่จะทำลายความน่าเชื่อถือของฝ่ายตุลาการ แต่ถ้าเรื่องใดตัดสินถูกใจก็ชื่นชมยินดี การกระทำอย่างนี้ เป็นการทำลายระบบนิติรัฐ การที่ รมว.ต่างประเทศ ขอให้ญี่ปุ่นออกวีซ่าให้นักโทษตามคำพิพากษา ก็เท่ากับไม่ยอมรับคำตัดสินของฝ่ายตุลาการ ไม่ยอมรับระบบนิติรัฐ

ท่านนายกฯ ปู ที่มักให้สัมภาษณ์เสมอว่า ต้องทำตามกฎหมาย จะจัดการกับนักโทษตามคำพิพากษาของฝ่ายตุลาการอย่างไร

ท่านจะใช้หลักนิติรัฐ หรือนิติชินวัตร ในการปกครองบ้านเมือง