ญี่ปุ่น-สหรัฐตึงเครียด

...ธนพล ไชยภาษี

จากปัญหาระหว่างโตโยต้า มอเตอร์ส กับผู้บริโภค หลังโตโยต้าประกาศเรียกคืนรถยนต์นับล้านๆ คัน และล่าสุดก็เรียกคืนรถบบรรทุกรุ่นทาโคมาในสหรัฐอเมริกาอีก 1 หมื่นคัน

จนถึงขณะนี้มีหลายฝ่ายเกรงกันว่าปัญหาจะลุกลามไปถึงเรื่องการเมือง และระเบิดความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่นและสหรัฐขึ้น

อย่างเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ก็มีสส.รีพับลิกันออกมาบอกว่า จะสนับสนุนทันทีหากมีการออกหมายบังคับให้อาคิโอะ โทโยดะ ประธานโตโยต้า มาชี้แจงที่สหรัฐเร็วขึ้น ก่อนที่รัฐสภาสหรัฐจะมีการอภิปรายกันในเรื่องนี้ในปลายเดือน ซึ่งโตโยต้าบอกว่าโทโยดะจะไปชี้แจงในราวๆ ต้นเดือนมี.ค.

ที่กลัวกันก็คือ สหรัฐอาจจะใช้เรื่องนี้เล่นงานโตโยต้ากันหนักๆ จนอาจจะไม่สามารถแจ้งเกิดในสหรัฐได้อีก

ยิ่งในขณะนี้ค่ายรถยนต์สหรัฐทั้งหลายยิ่งต้องการแรงช่วยเยอะเสียด้วย ต้องจับตาดูกันครับว่ากรณีของโตโยต้านั้นจะออกหัวหรือออกก้อย

ที่แน่ๆ ก็ต้องจับตาดูว่า การอภิปรายกันในสภาคองเกรสของสหรัฐต่อปัญหาการเรียกคืนของโตโยต้านั้นรุนแรงแค่ไหน และต่อมาต้องดูท่าทีของ อาคิโอะ โทโยดะ ประธานโตโยต้าว่าชี้แจงให้กับสหรัฐได้ดีแค่ไหนกัน

ที่น่าเป็นห่วง เพราะในช่วงนี้สหรัฐและญี่ปุ่นค่อนข้างมีความสัมพันธ์ง่อนแง่นมาโดยตลอด

ก่อนหน้านี้ สหรัฐก็เคยแสดงความไม่พอใจที่ญี่ปุ่นให้สิทธิพิเศษทางภาษีให้กับรถยนต์ประเภทกรีนคาร์ของค่ายญี่ปุ่น โดยไม่ครอบคลุมค่ายรถยนต์สหรัฐ ซึ่งสหรัฐโวยจนญี่ปุ่นยอมในที่สุด

นอกจากนั้น ก็ยังมีปัญหาการย้ายฐานทัพอากาศของสหรัฐบนเกาะโอกินาวา เขยิบขึ้นไปทางตอนเหนือของเกาะ ซึ่งนายกรัฐมนตรี ยูคิโอะ ฮาโตยามา ก็ปฏิเสธการย้ายในครั้งนี้ บอกว่า เพราะประชาชนท้องถิ่นในพื้นที่ไม่ต้องการ

ที่ผ่านมาทหารสหรัฐกับคนท้องถิ่นบนเกาะโอกินาวา ของญี่ปุ่น มีปัญหากระทบกระทั่งกันมากครับ คนท้องถิ่นก็ไม่ชอบหน้าสหรัฐ เคยมีข่าวทหารมะกันขับรถชนคนตาย ประพฤติปฏิบัติตัวไม่ดีก็มีเยอะ

ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐและญี่ปุ่นยิ่งชัดเจนมากขึ้นว่าจะออกห่างกัน ก็เมื่อนายกรัฐมนตรี ฮาโตยามา ขึ้นดำรงตำแหน่งเมื่อปลายปีที่แล้ว เมื่อเขาบอกว่าจะลดการพึ่งพาสหรัฐลง

นึกดูเอาครับ นับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลงพูดง่ายก็คือสหรัฐเขามาคุมญี่ปุ่นทุกย่างก้าว และเป็นพี่เลี้ยงให้กับญี่ปุ่นในทุกๆ ด้าน

แต่มาวันหนึ่งญี่ปุ่นบอกว่าไม่ต้องการสหรัฐแล้ว ซึ่งก็เข้าใจได้ว่าเพราะญี่ปุ่นมัวแต่ไปอิงกับสหรัฐอยู่ ทำให้ญี่ปุ่นไม่ค่อยจะถูกกับเพื่อนบ้านเท่าไหร่ โดยเฉพาะกับจีนและเกาหลีใต้ที่มีปัญหาด้านประวัติศาสตร์กันมานมนาน

กรณีของโตโยต้านั้นโตโยต้าเคยเป็นผู้ชนะมาก่อนในตลาดรถสหรัฐ ที่สามารถล้มเจนเนอรัล มอเตอร์ส ได้ขึ้นแท่นเป็นค่ายรถอันดับ 1 ของโลกในหลายๆ ด้าน

พอมาในวันนี้โตโยต้าสะดุดขาตัวเอง หลายฝ่ายก็เกรงว่าปัญหานี้จะถูกแรงกระตุ้นทางการเมืองซ้ำเติมโตโยต้า และลุกลามกลายเป็นบาดแผลใหญ่ระหว่างความสัมพันธ์ของสองประเทศทีเดียว

ต้องจับตากันครับ