ทุกปัญหาแก้ไขได้ด้วยสติปัญญานั่นเอง (ตอน ๒)

ปุจฉา : ในสถานการณ์การเมืองที่ไม่นิ่ง ผันผวน ซึ่งเป็นผลมาจากระบบในสังคมที่ล้มเหลว

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ปุจฉา : ในสถานการณ์การเมืองที่ไม่นิ่ง ผันผวน ซึ่งเป็นผลมาจากระบบในสังคมที่ล้มเหลว หมู่ชนอ่อนแอจนทำให้เสียสติ ส่วนใหญ่ไหลตามกระแสไปอย่างขาดความถูกต้องชอบธรรม ดังผลแห่งการเลือกตั้งที่แสดงออกมา ซึ่งอาจจะไม่ใช่ทางเลือกที่ถูกต้องของสังคม ซึ่งเมื่อผลปรากฏเป็นเช่นนี้ ควรทำอย่างไรต่อการอยู่ร่วมในสังคมที่ขาดเสถียรภาพ ขาดความชอบธรรม ขาดความถูกต้อง ใคร่ขอทราบแนวคิดของพระอาจารย์เพื่อการปรับสภาพจิตใจให้สามารถดำรงอยู่ในสังคมแบบนี้ได้อย่างไม่สูญเสียคุณภาพและคุณค่าของความเป็นพุทธศาสนิกชน

จาก อุบาสิกาแก้ว /เชียงใหม่

วิสัชนา : จนขาดความชอบธรรมทางจิตใจ สูญเสียสติปัญญา ขาดปัญญาชั่งความนึกคิดว่าอะไรควร อะไรไม่ควร จนบางครั้งเผลอจิตไหลหลงเข้าไปสืบสวนในเรื่องของอาจิณไตย ซึ่งเป็นไปเฉพาะพุทธวิสัย ดังเช่น ในเรื่องกฎแห่งกรรมหรือธรรมนิยามในโลกนี้โดยความอยากรู้ว่า ทำไมเป็นอย่างนั้น เป็นอย่างนี้ได้อย่างไร หรือเป็นมาอย่างไรในเรื่องนั้นเรื่องนี้ จนมีจิตสันดานกลายเป็นพวกกะถังกะถี (ขี้สงสัยไปทุกเรื่อง) มีพฤติจิตชอบคิด ชอบถาม อย่างไม่รู้จักพิจารณาด้วยศักยภาพของตนไปในทุกเรื่องอย่างมีวิจิกิจฉาห่อหุ้มจิต จนให้อยู่กับอารมณ์ฟุ้งซ่านรำคาญจิต หดหู่เบื่อหน่ายตลอดเวลาอันเป็นอกุศลธรรมที่ปิดกั้นจิตไม่ให้มีความสุขสงบตั้งมั่น จึงขาดสติปัญญาที่เรียนรู้เข้าใจในสัจธรรมที่ประจักษ์แจ้งอยู่ในธรรมชาตินี้อยู่อย่างเป็นปกติ

จากที่กล่าวมา อันควรแก่การพิจารณาเพื่อปรับสภาพความเข้าใจให้ตรงกัน ก่อนติดตามวิสัชนาถึงปุจฉาดังกล่าว เพื่อเข้าใจให้ตรงกันว่าก่อนนึกคิดพิจารณาในเรื่องใดๆ นั้น สิ่งสำคัญคือ ควรปรับสภาพจิตใจให้ดำรงความปกติก่อนเสมอ จนมีอาการรู้เป็นกลางๆ ไม่ให้จิตเข้าไปเสพหลงอยู่ในความรักความชัง จนเสียสภาวะตัวรู้ พูดภาษานักปฏิบัติธรรมว่า “...ต้องรู้จักเปลื้องอารมณ์ออกจากจิตจนมีสภาพความเป็นตัวรู้ที่เป็นกลางๆ คือไม่เข้าไปนึกคิดปรุงแต่งในเรื่องใดๆ ของโลก ซึ่งเป็นการปรับสภาพจิตให้มีคุณภาพที่ดี เข้มแข็ง และตั้งมั่นในอารมณ์เดียวที่เป็นอุเบกขารมณ์ โดยเมื่อจิตใจสงบดีแล้ว ก็ให้สอดส่องนึก-เห็นถึงเรื่องราวหรือปัญหาเหล่านั้น ด้วยจิตที่ดำรงอยู่อย่างมีสติ โดยมีปัญญารู้เท่าความเป็นธรรมดาในแต่ละเรื่องราวนั้น อันดำรงอยู่ แปรปรวน และแตกดับ มีแรงบีบเค้นบีบคั้นต่อจิตใจหากเข้าไปยึดถือ เพื่อให้เป็นไปตามความประสงค์...” จึงต้องเรียนรู้เพื่อการปล่อยวาง ด้วยสติปัญญาที่รู้เท่าทันพระไตรลักษณ์ตามที่กล่าว จึงเป็นการเรียนรู้ที่ไม่เป็นโทษ ด้วยความเข้าใจในความรู้นั้นอย่างเป็นธรรมดา ซึ่งเป็นไปตามหลักสมาธิภาวนาในวิถีพุทธอันมีคุณค่ายิ่งต่อการดำเนินชีวิตของสัตว์ทั้งหลายในโลกนี้!!

หากกลับมาพิจารณาถึงเรื่องราวหรือปุจฉาที่ตั้งขึ้นโดย อุบาสิกาแก้ว/เชียงใหม่ ก็ให้มองเห็นเป็นเรื่องปกติธรรมดาของโลก เพราะเหตุการณ์ลักษณะเช่นนี้ ไม่ใช่ของใหม่ ไม่ใช่ไม่เคยเกิดขึ้น แต่มีสภาพธรรมอย่างนี้ในทุกยุคทุกสมัย ซึ่งแตกต่างกันไปบ้างก็ตามสีสันความหนักเบา ที่ขึ้นอยู่กับสภาพธรรมที่เติมแต่งในเรื่องนั้นๆ

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้