หนังน่าดู : Synecdoche, New York

27 มกราคม 2553

Synecdoche, New York โลกจำลองของคนช่างฝัน ของผู้กำกับละครเวทีที่ต้องการสร้างสรรคผลงานชิ้นเอกครั้งสุดท้าย ก่อนหมดลมหายใจ

Synecdoche, New York โลกจำลองของคนช่างฝัน ของผู้กำกับละครเวทีที่ต้องการสร้างสรรคผลงานชิ้นเอกครั้งสุดท้าย ก่อนหมดลมหายใจ

โดย...อัคร เกียรติอาจิณ

ชายคนหนึ่งกำลังจะตายด้วยโรคประหลาด งานประจำของเขาคือการกำกับละครเวที เขาถูกตัดสัมพันธ์สวาทจากภรรยา โดยเธอได้หอบลูกหนีไป และความสัมพันธ์ครั้งใหม่ของเขาก็ไม่ค่อยราบรื่นเท่าไหร่ แต่เขามีความฝันก่อนลมหายใจสุดท้าย นั่นคือ สร้างสรรค์ผลงานชิ้นเอกออกมาตามแบบฉบับที่สมองของเขาจำลองไว้

หนังน่าดู : Synecdoche, New York

เรื่องแรกในบทบาทผู้กำกับของนักเขียนบทคิวทอง "ชาร์ลี คอฟแมน" ที่เคยทำให้แฟนๆ กรี๊ด...ด สลบสลับกับมึนงงใน Being John Malkovich (จอห์น มัลโควิช แสดงนำ/เข้าชิงออสการ์ ปี 2000 สาขาบทยอดเยี่ยม) Eternal Sunshine of the Spotless (จิม แคร์รีย์ ประกบ เคต วินสเลต/ชนะออสการ์ ปี 2004 สาขาบทยอดเยี่ยม)

Synecdoche, New York (เข้าชิงปาล์มทองคำ เทศกาลหนังเมืองคานส์ ปี 2008) ยังคงสไตล์การสร้างพล็อตเรื่องแบบ ชาร์ลี คอฟแมน หนังเต็มไปด้วยหลายๆ บรรยากาศผสมปนเปกันไป สับสน ซาบซึ้ง ขมขื่น ขบขัน โดดเดี่ยว หรรษา ฯลฯ โดยที่ไม่ยอมเผยอะไรออกมาตรงๆ แต่ปล่อยให้คนดูตีความกันเอง

และที่น่าปวดเศียรเวียนหัว (เอามากๆ) ก็คงไม่พ้นความไม่มีเหตุผล ความเพี้ยนสุดพิสดาร ในบางฉาก ที่คล้ายจะเป็นการแกล้งคนดูกลายๆ หรือไม่ก็อาจเป็นความพยายามที่ผู้กำกับอยากจะสร้างพื้นที่แบบส่วนตั๊ว...ส่วนตัว เพื่อพิสูจน์อะไรบางอย่าง (หรือเปล่า)

ตัวบทคือความน่าสนใจของหนัง บทที่ถูกสร้างขึ้นโดยทับซ้อนนัยกันหลายชั้นจนยากจะตีความได้ กลายเป็นสิ่งที่หนังถูกพาดพิง 2 กระแส ไม่โคตรรักก็เกลียด เข้าไส้

Being John Malkovich ชาร์ลี คอฟแมน พาคนดูซอกซอนเข้าไปในโพรงสมองและจิตใต้สำนึก Eternal Sunshine of the Spotless ชาร์ลี คอฟแมน ก็พาคนดูเดินทางสู่โลกแห่งความทรงจำและเรื่องจริงที่หดหู่

พอมาถึง Synecdoche, New York ชาร์ลี คอฟแมน กลับพาคนดูท่องโลกของคนช่างฝัน สะท้อนชีวิตของ "เคเดน โคทาร์ด" ทั้งมุมข้างในกับข้างนอก มุมบวกกับมุมลบ มุมสุขและมุมเศร้า

อีกอย่างที่เด่นไม่แพ้กันก็คือ ทีมดารา หนังได้ดาราระดับท็อปมาประชันบท แต่ละคนดีกรีเป็นมือล่ารางวัลทั้งสิ้น เช่น ฟิลิป ซีย์มัวร์ ฮอฟฟ์แมน ซาแมนธา มอร์ตัน มิเชล วิลเลียมส์ เจนนิเฟอร์ เจสัน ลีห์ แคเธอรีน คีเนอร์ เอมิลี วัตสัน และอีกมากมาย ซึ่งได้เล่นคนละนิดละหน่อย แต่ช่วยเพิ่มสีสันและแรงกระเพื่อมให้หนัง ยิ่งนัก

การออกแบบตัวละครค่อนข้างมีความกึ่งจริงกึ่งฝัน จับอารมณ์ได้ว่าพวกเขาไม่ใช่คนปกติ ทุกคนต่างมีคาแรกเตอร์เฉพาะตัว มีความลับในใจเก็บงำไว้ บางทีนี่อาจเป็นคาแรกเตอร์ของคนที่มีอยู่จริงในโลกใบนี้ที่หนังพยายามนำเสนอก็ได้ หรือบางครั้งก็อาจเป็นคนในโลกที่ถูกจำลองขึ้นตามแบบฉบับของ เคเดน โคทาร์ด

สิ่งหนึ่งที่พอจะตีความออกจากคาแรกเตอร์ เคเดน โคทาร์ด คือเขาเป็นคนช่างฝันโดยแท้ และฝันของเขาก็ไม่ใช่เล็กๆ กระจิริดเสียด้วยสิ มันเป็นฝันใหญ่ มันเป็นความอลังการงานสร้างที่ต้องอาศัยความอดทนอย่างแรงกล้ากว่าที่จะขยับเข้าใกล้ความสำเร็จ

นั่นทำให้เขาต้องสร้างโลกจำลองขึ้นมาเพื่อรองรับกับไอเดียกระฉูดของตัวเอง แต่โลกจำลองก็คือโลกจำลอง ไม่ใช่โลกแห่งความจริง เคเดน โคทาร์ด ล้มเหลวกับการสร้างโลกจำลอง (ซึ่งหมายถึง การทำละคร) ที่เขาจะทำเป็นอนุสรณ์ให้คนจดจำ โดยลืมไปว่าชะตากรรมในโลกแห่งความจริงนั้นห่วยบรมสิ้นดี

ชีวิตจริงของ เคเดน โคทาร์ด โดนพรมลิขิตเล่นตลกและถูกกระทำย่ำยีจากคนรอบข้าง (โดยเฉพาะผู้หญิง) เขาไม่เคยสัมผัสกับความสุข เพียงเพราะมัวหลงใหลในโลกจำลองอันเพริศพริ้ง ทั้งๆ ที่โลกแห่งความจริงนั้นมีแต่ความทุกข์ระทม

หนังไม่บอกว่า เคเดน โคทาร์ด เป็น ผู้ชายที่ไม่กล้าเผชิญกับความจริง แต่มันก็พอจะเดาได้ว่าเขาเป็นพวกประเภทกล้าจะอยู่กับความลวง (ซึ่งหมายถึงโลกจำลอง) ดีกว่าต้องทนเจอกับสิ่งเลวร้าย

แล้วคุณละเลือกจะมีชีวิตอยู่ในโลกแบบใด

หนังน่าดู : Synecdoche, New York