เดินสำรวจเพชรเม็ดงาม ‘ถ้ำภูผาเพชร’

เรื่อง: กาญจนา อายุวัฒน์ธนชัย

เตรียมร่างกายไว้ให้พร้อมแล้วไปเดินเรียกเหงื่อที่ “ถ้ำภูผาเพชร” จ.สตูล ถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทยที่มีความสวยงาม มีเส้นทางเดินภายในถ้ำสะดวก และอากาศถ่ายเทสบาย ดังนั้นความเหนื่อยจึงไม่ได้อยู่ในถ้ำแต่เป็นการเดินขึ้นถ้ำที่ต้องขึ้นบันไดไต่เขาชันมากกว่า 300 ขั้น ซึ่งแม้ว่าจะอยู่ใต้ร่มเงา แต่ป่าเขตร้อนของภาคใต้ก็ไม่ปรานี โดยใช้เวลาเดินขึ้นประมาณ 20 นาที จากนั้นจะใช้เวลาภายในถ้ำนานเท่าไรก็ขึ้นอยู่กับความหลงใหลของแต่ละคน

ถ้ำแห่งนี้มีลักษณะทางธรณีวิทยาเป็นถ้ำหินปูนสีเทาขาว ประกอบด้วยโถงถ้ำขนาดน้อยใหญ่ไม่ต่ำกว่า 20 ห้อง มีเนื้อที่รวมโดยประมาณ 50 ไร่ มีหินงอก หินย้อย เสาหินย้อย ม่านหินย้อย สะพานหิน หินงอกลักษณะไข่ดาว ทั้งยังมีหินเป็นหรือหินปูนที่ยังมีการเจริญเติบโตอยู่ด้วย

นอกจากนี้ ยังมีการค้นพบหลักฐานทางโบราณคดี เช่น โครงกระดูกมนุษย์และเศษภาชนะเครื่องปั้นดินเผาซึ่งถูกสารละลายแคลเซียมคาร์บอเนตเคลือบติดอยู่ บ่งบอกว่าเคยเป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ และตามผนังถ้ำบางบริเวณยังพบซากแบคทีเรียโบราณ (สโตรมาโตไลท์) และหมึกทะเลโบราณ (นอติลอยด์) ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ว่าหินปูนบริเวณถ้ำภูผาเพชรมีอายุอยู่ในยุคออร์โดวิเชียนหรือเมื่อประมาณ 450 ล้านปีมาแล้ว

เมื่อขึ้นบันไดไปถึงปากถ้ำจะเห็นเป็นโพรงขนาดใหญ่ แต่นั่นไม่ใช่ประตู เพราะทางเข้ากลับเป็นช่องแคบๆ ที่ต้องก้มตัวมุดเข้าไป และเมื่อเดินทะลุเข้าไปแล้วระวังจะผงะ เพราะจังหวะที่เงยหน้าขึ้นมองอีกครั้ง ความอลังการของถ้ำจะปรากฏขึ้นเต็มสองตา

เส้นทางเดินภายในถ้ำเป็นทางไม้ ช่วงที่ไล่ระดับความสูง-ต่ำจะสร้างเป็นบันได โดยมีไฟให้ความสว่างเป็นระยะซึ่งแสงไฟจะสว่างขึ้นเฉพาะตอนที่มีคนเดินผ่าน และค้างอยู่แบบนั้นประมาณ 5 นาที ถ้าไม่มีการเคลื่อนไหวไฟนำทางจะดับตัวเองเพื่อรักษาความชื้นในถ้ำและลดผลกระทบต่อสภาพของหินงอกหินย้อยให้มากที่สุด

โถงหินงอกหินย้อยที่เป็นไฮไลต์ต้องไปชมห้องภูผาเพชร เนื่องจากหินงอกหินย้อยภายในห้องนี้มีขนาดใหญ่และเปล่งประกาย เวลาส่องไฟฉายไปยังพื้นผิวจะเห็นหินส่องประกายแวววับเสมือนเพชรเม็ดงาม อีกห้องที่แวววาวไม่แพ้กัน คือ ห้องม่านเพชร มีลักษณะเป็นผ้าม่านทับซ้อนกันและส่องประกายเล่นไฟสวยงาม ห้องปะการังที่มีหินงอกหินย้อยคล้ายประการังในทะเล ห้องพญานาคที่มีหินงอกคล้ายงูตัวใหญ่ เสาค้ำสุริยันมีลักษณะเป็นแท่งหินขนาดใหญ่ 2 แท่งตั้งค้ำเพดาน โดมศิลาเพชรมีลักษณะเป็นหินงอกสีส้มที่ใครหลายคนเรียกว่า หัวใจถ้ำ และจุดลึกสุดของถ้ำเป็นไฮไลต์สุดท้ายชื่อว่า ลานแสงมรกต ชื่อนี้ได้มาจากแสงสีเขียวมรกตที่จะส่องสว่างขึ้นในโถงถ้ำ โดยจะเกิดเมื่ออยู่ในเวลาที่เหมาะสมช่วงเดือน พ.ค.-มิ.ย. เวลาประมาณบ่ายแก่ๆ ที่จะมีแสงลอดเข้ามาทางปล่องถ้ำและกระทบกับตะไคร่น้ำบนหินทำให้เกิดเป็นแสงสีเขียวมรกตสมชื่อ

นอกจากความงดงามของหินงอกหินย้อย อีกสิ่งหนึ่งที่ทำให้ถ้ำแห่งนี้ดูมีเสน่ห์ขึ้น คือ บันไดทางเดินและตะเกียงเจ้าพายุ (ที่ใช้หลอดไฟแทน) ซึ่งจัดรูปแบบได้ไม่เกะกะสายตา และยังให้ความรู้สึกเหมือนอยู่ในหนังอินเดียนาโจนส์ อย่างกับกำลังสวมบทนักสำรวจโลกใต้พิภพที่ยังไม่มีใครค้นพบ

การค้นพบถ้ำภูผาเพชรเกิดขึ้นเมื่อนักโบราณคดีของสำนักงานโบราณคดีและพิพิธภัณฑ์แห่งชาติที่ 10 จ.สงขลา ได้เข้าไปสำรวจบริเวณถ้ำตามคำบอกเล่าของพระธุดงด์นามว่า หลวงตาแผลง ที่ได้ค้นพบถ้ำแห่งนี้ขณะธุดงด์กลางป่า หลังจากนั้นเป็นต้นมาก็ได้มีการพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว ซึ่งชุมชนโดยรอบก็ได้ผลประโยชน์จากการท่องเที่ยวดังกล่าว เพราะสามารถทำหน้าที่เป็นไกด์ท้องถิ่น และให้บริการเช่าไฟฉาย ซึ่งนักท่องเที่ยวควรเช่าไว้ติดตัว

ช่วงเวลาของการท่องเที่ยวสามารถมาได้ตลอดปี แม้ในหน้าร้อนที่อุณหภูมิภายนอกเดือดจัด เมื่อเดินเข้าถ้ำจะรู้สึกสบายเพราะตัวถ้ำคุณสมบัติที่สามารถรักษาอุณหภูมิไว้ให้เย็นได้ตลอดเวลา อย่างไรก็ตาม เมื่อเดินชมภายในถ้ำนั้นต้องระวังไม่ให้ร่างกายสัมผัสกับหิน เพราะถ้ำแห่งนี้ยังมีชีวิตหรือมีลักษณะถ้ำเป็น การสัมผัสจากมนุษย์สามารถทำลายการเติบโตของหินปูนได้เพียงเสี้ยววินาที

ส่วนการเตรียมตัวของนักท่องเที่ยวนอกจากจะต้องเตรียมตัวเดินขึ้นเขาที่เหนื่อยเอาเรื่องแล้ว ยังต้องเตรียมน้ำดื่มใส่กระติกเข้าไป เพราะโถงถ้ำค่อนข้างใหญ่ หากต้องการเดินแบบไม่เร่งรีบ ต้องไม่หิว ไม่กระหายน้ำ โดยเส้นทางจะเป็นวงกลม จากจุดเริ่มต้นจะมาบรรจบที่ช่องประตูบานเดิมอีกครั้ง

ถ้ำภูผาเพชรถือเป็นหนึ่งสถานที่ท่องเที่ยวภายในอุทยานธรณีโลกสตูล (Satun Geopark) ซึ่งครอบคลุม 4 อำเภอของสตูล ได้แก่ ทุ่งหว้า มะนัง ละงู และอำเภอเมือง โดยถ้ำแห่งนี้อยู่ในหมวดหมู่แหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศและผจญภัย (Satun Karst Zone) นอกจากถ้ำภูผาเพชรแล้ว ยังมีถ้ำเลสเตโกดอน ถ้ำเจ็ดคต สุสานหิน น้ำตก และธารน้ำล่องแก่ง รอให้นักท่องเที่ยวไปท้าทายกระตุ้นต่อมอะดรีนาลิน