ทิศทาง E-Payment อนาคตอี-คอมเมิร์ซไทย

ทุกวันนี้การเติบโตของธุรกิจอี-คอมเมิร์ซไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจ แต่องค์ประกอบหนึ่งที่ช่วยให้อี-คอมเมิร์ซกลายเป็นธุรกิจที่ประสบความสำเร็จได้นั่นก็คือ “ระบบการชำระเงินที่ดี” เพราะหากผู้ซื้อสามารถจ่ายเงินซื้อสินค้าจากร้านค้าออนไลน์ได้ง่าย รวดเร็ว และปลอดภัย แปลว่าผู้ประกอบการเองก็สามารถจะระบายสินค้าและมีรายได้เข้ามาคล่องมือเช่นกัน และการเติบโตของอี-คอมเมิร์ซทำให้ระบบ E-Payment น่าจับตามองมากทีเดียว

E-Payment คือระบบการทำธุรกรรมทางการเงินที่ผ่านอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทั้งหมด ไม่จำกัดแค่กระบวนการการชำระเงินออนไลน์เท่านั้น การทำธุรกรรมผ่านตู้ ATM ก็ถือเป็นการใช้ระบบ E-Payment เช่นกัน ทั้งนี้ ETDA ได้เผยผลสำรวจมูลค่าพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ในประเทศไทย ปี 2559 โดยแบ่งรูปแบบการชำระเงินอี-คอมเมิร์ซในไทย ออกเป็น ผ่านทางออฟไลน์ ชำระเงินปลายทางกับพนักงานโดยตรง (COD) ชำระเงินผ่านผู้ให้บริการเคาน์เตอร์รับชำระเงิน เช่น 7-11, Tesco Lotus, Big C เป็นต้น ผ่านทางออนไลน์ ชำระเงินผ่านบัตรเครดิต/เดบิต ชำระเงินผ่าน Paypal ชำระเงินผ่านระบบ E-Banking (รวม Internet Banking, ATM Telephone Banking) ชำระเงินผ่านระบบ Mobile Payment (เช่น m-Pay, True Money เป็นต้น)

ปัจจุบันผู้ให้บริการ E-Payment ในประเทศไทย มีหลายราย มีการก่อตั้งชมรมผู้ประกอบการ E-Payment & E-Money ประเทศไทย มาตั้งแต่ปี 2015 โดยสมาชิกมีทั้ง m-Pay, True Money, Paysbuy, Thai Smart Card, NetBay, Rabbit, MOL, Pay Solutions, 2C2P และ  TARAD.com เป็นต้น สถานการณ์ E-Payment ในภูมิภาคเอเชีย การเติบโตของระบบ E-Payment สามารถสร้างผลกระทบด้านบวกให้กับเศรษฐกิจของประเทศต่างๆ กว่า 70 ประเทศทั่วโลก โดยมีสถิติจาก Let’s Talk Payments ที่รายงานผลการวิจัยอันน่าทึ่งว่า ในช่วงปี 2011-2015 ระบบ E-Payment สามารถสร้างรายได้กว่า 2,960 ล้านเหรียญสหรัฐ ทำให้จีดีพีใน 70 ประเทศเติบโตขึ้น ด้วยระยะเวลาเพียงแค่ 5 ปีเท่านั้นเองครับ

ในประเทศจีนเมื่อปี 2016 ที่ผ่านมา มีการเผยตัวเลขจาก Alibaba ยักษ์ใหญ่ของวงการอี-คอมเมิร์ซ ที่เปิดให้บริการ E-Payment ในลักษณะกระเป๋าเงินบนสมาร์ทโฟน ชื่อ “Alipay” ซึ่งได้รับความนิยมในจีนอย่างมาก มีฐานผู้ใช้ทะลุ 450 ล้านคน ที่จ่ายเงินผ่าน Alipay และมีการเปิดเผยว่า มียอดใช้จ่ายผ่าน Alipay มีมูลค่าเฉลี่ยสูงถึง 2.04 หมื่นเหรียญสหรัฐในปีที่ผ่านมา ทางด้าน Tencent Group เองก็มีแพลตฟอร์มชำระเงินที่ชื่อว่า “WeChat Pay” สำหรับชำระค่าสินค้าและบริการต่างๆ ในจีน เป็นอีกหนึ่งช่องทางในการจ่ายเงินที่สะดวก และรวดเร็วมากขึ้นทีเดียวครับ

สำหรับประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เอง ก็เริ่มมีการใช้ E-Payment มากขึ้น โดยในประเทศอินโดนีเซียนั้น GoJek (แอพบริการโดยสารมอเตอร์ไซค์) ก็มีแพลตฟอร์มการชำระเงิน ชื่อว่า “GoPay” ซึ่งมีรายงานจาก Bloomberg ว่า GoPay นั้นมี Account มากกว่าครึ่งหนึ่งของ GoJek แล้ว และแพลตฟอร์มนี้สามารถใช้ได้กับทุกบริการจาก GoJek โดยคุณไม่ต้องชำระค่าบริการเป็นเงินสดเลยครับ

สถานการณ์ E-Payment ในไทยเอง รัฐบาลได้ผลักดัน National E-Payment มาตั้งแต่ปี 2558 เพื่อให้มีระบบรองรับการชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ที่ได้มาตรฐานมากยิ่งขึ้น และยังช่วยสนับสนุนอี-คอมเมิร์ซ ซึ่งจะเป็นช่องทางหนึ่งที่สำคัญในอนาคตครับ กลุ่มสตาร์ทอัพ หรือ Fintech มีผู้เล่นรายใหม่ในตลาดจำนวนมาก และเริ่มพัฒนานวัตกรรมทางการเงินใหม่ๆ เพื่อช่วยให้การทำธุรกรรมทางการเงิน สะดวกและปลอดภัยมากขึ้นครับ แนวโน้มของการไม่ต้องใช้เงินสด หรือสังคมไร้เงินสด (Cashless Society) มาแน่นอนไม่เกิน 5 ปี (ข้อมูลจากงาน Priceza Awards 2016)

ข้อมูลที่ผมได้กล่าวไปทั้งหมดนั้น ผมถือว่า E-Payment ในประเทศไทยมีความท้าทายระดับหนึ่ง ในการจะสร้างให้ E-Payment ในรูปแบบต่างๆ เป็นที่แพร่หลายในระดับ Mass ทั้งนี้ E-Payment จะบูมได้ในไทยคงต้องได้รับการสนับสนุนจากหลายๆ ภาคส่วน ทั้งภาครัฐและภาคเอกชนเองต้องให้ความร่วมมือ และสนับสนุนซึ่งกันและกัน เพื่อยกระดับสังคมอี-คอมเมิร์ซให้พัฒนาต่อไปอีกระดับครับ