เกริกบุระ ยมนาค ขีดเส้นสายความงามในรอยอดีต

โดย...นกขุนทอง

ยังนำเสนอผลงานศิลปะอันเป็นอัตลักษณ์ ซึ่งผู้ชมที่ติดตามงานของศิลปินชื่อ เกริกบุระ ยมนาค คุ้นเคยกันดี หากแต่ผลงานจิตรกรรมและวาดเส้นรูปทรงของสถานที่ สถาปัตยกรรมเก่าแก่ หุ่นนิ่ง เครื่องเรือน แจกันดอกไม้ มีรายละเอียดของกาลเวลา มีจังหวะของความงาม และมีช่องว่างที่เปิดให้ผู้ชมได้จินตนาการกับภาพต่อเช่นเคย

ในความงามที่ดูเสมือนจริง หากก็มีความวิจิตรบรรจงที่ก่อให้เกิดความสมบูรณ์ดึงอารมณ์ให้เข้าไปร่วมกับบรรยากาศในภาพได้โดยง่าย “จังหวะ ช่องว่าง และกาลเวลา” คือนิทรรศการล่าสุดของศิลปิน ผลงานจิตรกรรมและวาดเส้นยังโดดเด่นด้วยแสงเงาที่ตกกระทบทาบทับลงบนพื้นผิวอันแตกต่าง ก่อเกิดเป็นเรื่องราวเนื้อหาของกาลเวลาที่เคลื่อนผ่านสถานที่ต่างๆ โดยมีร่องรอยของความทรงจำ ความงาม และการมีชีวิตอยู่ในห้วงเวลาช่วงขณะหนึ่ง

จังหวะ ช่องว่าง กาลเวลา คือ คอนเซ็ปต์ของงานชุดนี้ มีทั้งหมด 24 ภาพ เกริกบุระ ขยายความถึงการสร้างงานชุดนี้ “จังหวะ ช่องว่าง คือชื่อหนึ่งของทฤษฎีองค์ประกอบศิลป์ Composition เป็นหลักเกณฑ์หัวข้อในศาสตร์ของการเรียนศิลปะ อย่างจังหวะ คืออะไรที่ซ้ำกันแล้วเป็นระเบียบ เช่น บันได เสาหลักของตัวอาคารก็เป็นจังหวะที่เท่ากัน เรียงกันไป อะไรที่เป็นการซ้ำกันช่องว่างที่เท่ากันห่างกันบ้างอันนี้คือจังหวะ ช่องว่างในองค์ประกอบศิลป์ คืออากาศซึ่งเราถือว่าเป็นช่องว่างเลยเช่นพื้นที่ในประตูหน้าต่าง บันไดที่มีมวลสารเราจะถือว่าเป็นช่องว่างบวกก็สอดคล้องกัน ไม่ว่าจะเป็นอะไรก็ตามอากาศก็เป็นช่องว่าง เช่นเรามีดินสอวางอยู่ดินสอก็เป็นช่องว่างบวก อากาศที่ห่อหุ้มดินสอเป็นช่องว่างลบ ส่วนกาลเวลาหัวข้อนี้ผมเอามาบวกกับคอมโพสิชั่นผมใช้ตัวแทนของสถาปัตยกรรมโบราณส่วนหนึ่งแทนค่ากาลเวลา ที่ตั้งต้นไม้แจกันดอกไม้โบราณเป็นตัวแทนของคำว่ากาลเวลา งานนี้ผสมผสานจังหวะของสถาปัตยกรรม เช่น เสา ราวบันได ประตู หน้าต่างที่ว่างเท่ากัน ไม่เท่ากันบ้าง และช่องว่างที่เกิดขึ้นในระหว่างบวกกับลบของวัตถุที่ผมเขียนเป็นสถาปัตยกรรมโบราณ หรืออะไรที่เกิดขึ้นในรูปเขียนของผมและมาบวกกับกาลเวลาเอามาผสมผสานกันเป็นคำจำกัดของงานนี้ ที่เลือกคอนเซ็ปต์นี้เพราะเป็นหัวข้อที่เอามาเชื่อมโยงอยู่ตลอดในงานแต่ละชิ้น บางชิ้นอาจจะมีอยู่หรือมากน้อยหรือซ้อนกันที่เขาจะเกิดขึ้นมา”

ส่วนเทคนิคที่ใช้นั้นก็เรียบง่าย แต่แสดงรายละเอียดของวัตถุได้ดี “ผมใช้เทคนิค สีอะครีลิก สีน้ำ และดรออิ้งใช้ชาร์โคลเขียนลงกระดาษ ทุกรูปสามารถเขียนได้ทั้ง 3 เทคนิค แต่ที่ผมเลือกใช้บางมุมผมรู้สึกว่าน่าจะเขียนด้วยเทคนิคแบบนี้ อย่างเช่นเขียนสะพานพุทธมีความรู้สึกที่อยากเขียนด้วยชาร์โคลน่าจะดี มันให้ความรู้สึกกับภาพได้มากกว่า อย่างสะพานพุทธมีคำว่าช่องว่าง คือท้องฟ้า ส่วนที่เป็นช่องว่างบวกคือสะพานตัวเสาทั้งหมด จังหวะคือแนวของรั้ว แนวของโครงสร้างของสะพานที่มีการทับซ้อนกันมีการเอื้อหนุนกัน และกาลเวลาคือปี 2475 เป็นอดีต (ปีที่เปิดสะพาน) อย่างสีน้ำ ผมชอบเขียนรายละเอียดเยอะและสร้างบรรยากาศของโครงสีที่เป็นสไตล์ของผมเองจะมีอิทธิพลของงานเขียนแบบโบราณ คือ Old Master คือ การเขียนรูปแบบโบราณยุคเรอเนสซองซ์ ยุคโรแมนติกโทนสีจะออกทึมๆ เหมือนงานของ ราฟาเอล โครงสีทึมไม่สว่างมากจนเกิดไปให้ความรู้สึกรูปเขียนโบราณ สีอะครีลิกอารมณ์ก็สีน้ำแต่เน้นรายละเอียดมากขึ้น”

เรือนเจ้าจอมมารดาเลื่อนในรัชกาลที่ 5 วังปารุสกวัน สะพานพระพุทธยอดฟ้า ฯลฯ การเลือกเขียนสถานที่ก่อเกิดมาในอดีตที่ยังมีปรากฏให้เห็นในปัจจุบัน ทำให้ผลงานปรากฏเป็นบรรยากาศอันสงบสงัดและเงียบงัน ชวนให้เพ่งพินิจและจดจ่อต่อรายละเอียดแฝงซ่อนภายในภาพ และเสน่ห์ในเส้นสายที่ขีดๆ ไปมาทำให้ภาพลึกลับน่าค้นหายิ่งขึ้นไปอีก

“ภาพที่เห็นส่วนใหญ่ 90% เป็นภาพในอดีตมีหลุดไปปัจจุบันบ้างนิดหน่อยเพราะโอกาสที่เราหาอะไรที่เป็นอดีตมันน้อย ก็พยายามเลือกเฟ้น เพราะพอพูดถึงกาลเวลาจึงเลือกสถานที่มาทดแทนอดีต อีกอย่างงานของผมเขียนสถาปัตยกรรมโบราณมานานแล้ว สร้างคาแรกเตอร์นี้มาช้านาน ผมเขียนเรื่องนี้มาตลอด เป็นเรื่องที่ชอบสถาปัตยกรรมมา 20 ปีแล้ว แต่ผมเลือกนำเสนอในมุมของอาร์ติสต์ ไม่ได้วาดเหมือนเป๊ะแต่จะมีการเติมบรรยากาศ เทคนิค วิธีการเขียนสอดแทรกให้เป็นสไตล์ของเรา อย่างใช้ดรออิ้งผมคิดถึงสะพานพุทธจะมีเส้นสายผมกดลงน้ำหนักให้เส้นชัดเจนถ้าเทียบกับภาพถ่ายจะไม่มีอารมณ์ตรงนี้ ผมใส่เข้าไปให้ความรู้สึกเหมือนภาพถ่ายเก่ามีรอยขูดขีดและส่วนหนึ่งมีการทำเทกซ์เจอร์ของพื้นผิวให้ออกสีดูเก่าๆ ให้ความรู้สึกที่มากกว่านั้น คือความเป็นงานศิลปะเกิดขึ้นส่วนหนึ่ง

ผลงานของเกริกบุระส่งผลอิทธิผลต่อผู้ชมให้เห็นคุณค่าไม่มากก็น้อยในการมองไปถึงการอนุรักษ์การให้คุณค่ากับประวัติศาสตร์ ส่วนคุณค่าของงานศิลปะที่สร้างบรรยากาศเทคนิคต่างๆ ที่เกิดขึ้นมาให้เกิดความวิจิตรนั้นตามแต่ผู้ชมจะเสพสรร

นิทรรศการจัดแสดงถึงวันที่ 12 พ.ย. ณ อาร์เดลเธิร์ดเพลส แกลเลอรี (สุขุมวิท 55 ทองหล่อซอย 10) เปิดให้เข้าชมทุกวันจันทร์-เสาร์ 10.00-18.00 น. (ปิดวันอาทิตย์)