เมื่อคนที่คุณรักกำลังจะตาย

โดย...บีเซลบับ

เป็นที่รู้จักดีในหมู่นักอ่านทั่วโลก มิตช์ อัลบอม (Mitch Albom) นักเขียนชาวอเมริกันผู้โด่งดังจากหนังสือ วันอังคารแห่งความทรงจำกับครูมอร์รี (tuesday with Morrie) 28 ล้านเล่มและตีพิมพ์ไปแล้ว 42 ภาษา หนังสือส่วนใหญ่ของเขาในเวลาต่อมาล้วนเกี่ยวข้องกับความตาย ไม่ว่าจะเป็น “คนที่คุณพบบนสวรรค์” และ “ขอเพียงอีกวัน” ไม่แปลกที่จะบอกว่าเขากลายเป็นผู้เชี่ยวชาญในเรื่องความตายไปแล้ว

ครั้งหนึ่ง อัลบอม เคยให้สัมภาษณ์ผู้สื่อข่าวในสิงคโปร์เกี่ยวกับหนังสือเล่มใหม่ ผู้สัมภาษณ์คือ จอยซ์ ซิม  บทความนี้ขอถอดบทสัมภาษณ์บางส่วนที่นำมาปรับใช้ได้ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับความตายของคนที่เรารัก “เรา” จะทำอย่างไรและเราจะใช้ชีวิตอยู่ต่อไปอย่างไร ผู้อ่านที่เพิ่งสูญเสียใครในชีวิต ย่อมรู้ในความหมายดีว่า มันยากและเจ็บร้าวแค่ไหน หากชีวิตต้องดำเนินต่อไปใช่หรือไม่

อัลบอม เล่าว่า การที่คนเสียชีวิตลงและคุณรู้ว่าจะไม่มีวันได้เห็นเขาอีก สิ่งนี้จะเปลี่ยนมุมมองที่คุณมีต่อทุกสิ่ง เพราะความตายในมุมหนึ่งแล้วคือการทำโลกให้กระจ่าง มันจะทำให้คุณตัดสิน (ใจ) ได้ว่า อะไรที่สำคัญต่อชีวิตคุณ ความตายกำจัดเสียงทั้งหลายที่รบกวนคุณ นี่คือสิ่งที่ความตายทำ

“ความตายของคนในชีวิตเรา จะทำให้เราได้มองตรงไปข้างหน้า แล้วถามตัวเองว่าฉันกำลังทำอะไรอยู่ อะไรที่ควรทำจริงๆ แล้วหรือไม่ ฉันเป็นคนในแบบที่ตัวฉันเองควรจะเป็นแล้วหรือไม่” อัลบอม เล่า

พูดและทำในสิ่งที่ต้องการจริงๆ อัลบอม บอกว่า สิ่งสำคัญที่สุดที่เขาค้นพบจากการเสียชีวิตของผู้คน คือ ถ้ารู้ว่าคนที่คุณรักกำลังจะตาย นอกจากจะใช้เวลาอยู่กับเขา อย่าลืมพูดในสิ่งที่อยากบอกเขาด้วย ถ้าคุณอยากบอกให้อภัย อยากบอกรัก หรืออยากบอกว่าเรื่องบาดหมางทั้งหลายได้ลืมไปจากใจหมดแล้ว ก็บอกตั้งแต่ตอนนี้ อย่ารีรอ บอกให้เรียบร้อยแล้วจะสบายใจ

มีเรื่องของแร็บไบคนหนึ่งที่เล่าเรื่องนี้ให้อัลบอมฟัง ชายคนหนึ่งพูดกับแร็บไบว่า “ผมรักเธอ” นักบวชตอบว่า “ผมเข้าใจคุณ” แต่เขาไม่หยุดร้อง “ไม่ใช่อย่างนั้น ผมรักเธอจริงๆ” แร็บไบ ย้ำว่า “ผมเข้าใจ” ครั้นแล้วชายคนนั้นก็พรั่งพรู “ท่านไม่เข้าใจหรอก ผมรักเธอจริงๆ ผมเกือบจะบอกเธอแล้วครั้งหนึ่ง”

“ความเสียใจประเภทนี้เป็นเรื่องเลวร้ายที่ต้องทำใจให้ได้หลังใครบางคนจากไป” อัลบอม เล่า

บทเรียนที่ต้องจดจำ บทเรียนสำหรับอัลบอมในความทรงจำถึงครูมอร์รีคือครั้งสุดท้ายที่ได้คุยกัน ครูอ่อนแอมากแล้วและเห็นชัดว่าใกล้วาระสุดท้าย ครูสั่งว่า “เมื่อฉันตาย ฉันอยากให้เธอไปเยี่ยมฉันที่หลุมฝังศพ” ไม่ใช่แบบที่ใครๆ ทำกัน แบบที่ไปจอดรถติดเครื่องทิ้งไว้ เดินลงมาเอาดอกไม้วางบนหลุมศพแล้วก็จากไป

ครูสั่งว่าเมื่ออัลบอมพอมีเวลา ให้นำผ้าปูรองนั่งกับแซนด์วิชมาด้วย ครูอยากให้เขานั่งคุยเหมือนที่กำลังทำอยู่ตอนนี้ เล่าให้ครูฟังว่าโลกเกิดอะไรขึ้นบ้าง ชีวิตของเขามีอะไรเกิดขึ้นบ้าง อัลบอม ย้อนถามว่า “เหมือนที่เราคุยกันตอนนี้หรือ คงไม่ได้หรอก เพราะครูคงคุยตอบผมไม่ได้” ครูมองเขาแล้วตอบว่า “เอาเถอะ ฉันจะรับปากเธออย่างหนึ่ง หลังฉันตายไปแล้ว เธอเป็นคนพูด ฉันจะเป็นคนฟัง”

อัลบอม สรุปกับตัวเองในภายหลังว่า สิ่งที่ครูหมายถึงก็คือ ถ้าคุณใช้เวลาอยู่กับผู้คน แลกเปลี่ยนความคิดเห็นของตัวเองกับพวกเขา เมื่อจากไปแล้ว พวกเขาก็ไม่ได้ไปลับเสียทีเดียว แต่ยังคงอยู่ในความรู้สึกนึกคิดของทุกคนที่ยังรักและระลึกถึงกันอยู่

สุดท้ายคือเรื่องของความศรัทธา โลกที่เราอยู่ทุกวันนี้มีความเครียด ความขุ่นเคือง และความเกลียดชังมากมาย ถ้าไม่เรียนรู้วิธีปรับตัวให้อยู่ร่วมกันได้ เราก็จะเข่นฆ่ากัน จงเรียนรู้จากประวัติศาสตร์และผู้คนในอดีต ความตายของพวกเขาล้วนเป็นบทเรียนที่เราต้องเรียนรู้ สิ่งที่ต้องมีคือศรัทธา หากเรายึดสัจจะแห่งศรัทธาแล้วปฏิบัติตามนั้น เราย่อมอยู่รอดและอยู่ร่วมกับโลกได้เสมอ

“ศรัทธาก็คือความเชื่อในบางสิ่งที่ใหญ่กว่าตัวเรา ความเชื่อในการช่วยเหลือผู้ด้อยกว่า ความเชื่อในการปฏิบัติต่อผู้อื่นในแบบที่อยากให้ผู้อื่นปฏิบัติต่อเรา ความตายจะให้ศรัทธาแก่เรา พิมพ์เขียวที่จะบอกเราว่าจะอยู่ร่วมกับผู้อื่นและใช้ชีวิตต่อไปอย่างไร”