เรียนฟรีไม่จริง

โดย...วุฒิ นนทฤทธิ์

นโยบายเรียนฟรี ไม่แน่ใจว่ารัฐบาลชุดไหนเป็นผู้ริเริ่ม แต่ในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมาแทบทุกรัฐบาลหยิบประเด็นนี้มาเป็นเครื่องมือในการรณรงค์หาเสียงเลือกตั้ง ทุกพรรคการเมืองจะใช้นโยบายเรียนฟรีมาตีปี๊บ แต่ไม่เคยเป็นจริงเลยไม่ว่ารัฐบาลใดก็ตาม เพราะนับตั้งแต่ครั้งแรกที่มีการประกาศนโยบายเรียนฟรี ผู้ปกครองทุกคนก็ยังต้องจ่ายเงินให้กับโรงเรียนอยู่ดี เพียงแต่เปลี่ยนจากคำว่าค่าเทอม มาเป็นค่ากิจกรรมพิเศษต่างๆ แต่ละเทอมผู้ปกครองจะต้องจ่ายค่าบำรุงอื่นๆ คนละ 2,000-3,000 บาท ไม่เคยมีการเรียนฟรีจริง

ประเด็นปัญหาไม่ได้อยู่ที่โรงเรียนในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการไม่ยอมปฏิบัติตามนโยบายเรียนฟรีที่ยังมีการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายจากผู้ปกครอง แต่อยู่ที่รัฐบาลทุกๆ รัฐบาลที่ผ่านมาไม่พูดความจริงและจงใจที่จะใช้วลีเรียนฟรีมาโฆษณาชวนเชื่อเพื่อประกาศเป็นผลงานของตัวเอง แต่ข้อเท็จจริงด้วยเงินงบประมาณที่รัฐบาลจัดสรรให้กับโรงเรียนทั่วประเทศตามนโยบายเรียนฟรี โดยจัดสรรงบประมาณให้กับโรงเรียนสำหรับเป็นค่าใช้จ่ายให้กับนักเรียนแค่ 3,500-3,800 บาท/คน/ปี ในหนึ่งปีการศึกษาเด็กๆ จะต้องใช้ชีวิตอยู่ในโรงเรียนประมาณ 9 เดือน

ขณะที่โรงเรียนแต่ละแห่งต้องแบกรับค่าใช้จ่ายจิปาถะที่เป็นภาระของผู้บริหารโรงเรียนแต่ละแห่งต้องแบกรับ จึงจำเป็นจะต้องขอความร่วมมือจากผู้ปกครองในการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่รัฐบาลไม่ได้จัดสรรให้ เช่น ค่าบำรุงห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งมีอุปกรณ์ที่สิ้นเปลืองมากมาย ค่าบำรุงห้องปฏิบัตการทางภาษา ค่าครูภาษาต่างประเทศ หากเป็นโรงเรียนในกรุงเทพฯ ซึ่งรายล้อมไปด้วยมลภาวะทุกด้านทั้งเสียงและฝุ่น จำเป็นจะต้องติดเครื่องปรับอากาศ ก็จะต้องมีค่าบำรุงรักษาตามระยะเวลาอีก นอกจากนี้ยังมีค่าใช้จ่ายอื่นๆ อีกมากมาย

ถ้าจะให้เรียนฟรีจริง รัฐบาลจะต้องจัดสรรงบประมาณทั้งหมดนี้ให้กับทางโรงเรียนด้วย ไม่ใช่แยกเฉพาะค่าบำรุงการศึกษา แล้วก็บอกว่าเรียนฟรี ถ้าจะให้เรียนฟรีจริง ผู้ปกครองต้องไม่มีค่าใช้จ่ายแม้แต่บาทเดียว แต่ถ้าทำไม่ได้ก็จงหยุดโฆษณาชวนเชื่อว่าเรียนฟรี หากรัฐบาลต้องการปฏิรูปการศึกษาไทย ก็ควรจะเริ่มจากการปฏิรูปตัวเองด้วยการพูดความจริงเป็นลำดับแรก ซึ่งนโยบายแบบนี้ต้องเรียกว่านโยบายอุดหนุนค่าบำรุงการศึกษาไม่ใช่ “เรียนฟรี” อย่างที่อวดอ้างกันมาทุกรัฐบาล