เอาป่าที่เหลืออยู่ให้อยู่ก่อน

เฟซบุ๊ก Sasin Chalermlarp

ป่าจังหวัดน่าน

จังหวัดน่านเป็นพื้นที่ที่ผมไม่ค่อยคุ้นเคย เหมือนป่าที่ผมทำงานอยู่อย่างป่าตะวันตกนะครับ

พอมีข่าวออกมาผมก็กล้าๆกลัวๆที่จะให้ความเห็นกลัวว่าจะผิดจะถูกคลาดเคลื่อน และก็ต้องไปหาข้อมูลตัวเลขต่างๆมาดูว่าความเป็นจริงเป็นอย่างไร

จังหวัดน่านมีพื้นที่ 11,472 ตารางกิโลเมตร หรือ ประมาณ 7 ล้านหนึ่งแสนไร่เศษๆ

ตัวเลขพื้นที่ป่าไม้จนถึงปี 2556 เหลือป่าปกคลุมกระจายไปทั่วจังหวัด 4,653,023 ไร่ เมื่อคิดเทียบกับพื้นที่จังหวัดแล้วก็ประมาณ 65% ของพื้นที่จังหวัดก็ไม่นับว่าน้อย หากเทียบกับจังหวัดอื่นๆ

แต่ที่น่าตกใจคือก่อนที่จะถึงปัจจุบันเทียบย้อนไปสิบกว่าปีเมื่อปี 2547 น่านยังมีป่าถึง 75% !!!! คิดเร็วๆได้ว่า ป่าน่านถูกทำลายไป ประมาณ 700,000 ไร่กว่าๆ โดยมีอัตราเร็วของการทำลาย เท่ากับห้าหมื่นไร่ต่อปี ในปี 2547-2551 และเพิ่มขึ้นหนึ่งเท่าตัว ในปี 2551-2556 เท่ากับแสนไร่ต่อปี ช่วง 57-58 ก็อาจจะหายไปอีกกว่าสองสามแสนไร่

อัตราการทำลายแสนไร่ต่อปี คิดเทียบได้กับ 8 พันกว่าไร่ต่อเดือน หรือ เกือบสามร้อยไร่ต่อวัน สิบไร่ต่อชั่วโมง

นึกให้เห็นภาพว่าชั่วโมงหนึ่งป่าหายไปราวๆสองสามสนามฟุตบอล

ป่าเมืองน่าน สำคัญต่อ ลมฟ้า อากาศ และน้ำ เป็นพิเศษ เนื่องจากแม่น้ำน่านเป็นแหล่งน้ำสำคัญที่สุดของแม่น้ำเจ้าพระยา มีปริมาณเติมลงมาเกินครึ่ง เมื่อเทียบกับ ปิง วัง และยม นอกจากนี้ พายุที่นำฝนเข้ามาก็จะชอบมาปะทะภูเขาแถวน่านนี่แหล่ะ ดังนั้นการมีป่าไม้ที่น่านจึงมีความสำคัญมากในการเป็นต้นน้ำของประเทศไทยเป็นพิเศษ

ใครดูแลป่าน่าน ?

ก็ต้องตอบว่าหน่วยใหญ่ที่สุดคือ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยแบ่งพื้นที่ดูกันสองกรม คือ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ดูพื้นที่ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ ที่ประกาศไปแล้วสี่แห่งได้แก่ อุทยานแห่งชาติแม่จริม ศรีน่าน ดอยภูคา ขุนน่าน และมีพื้นที่เตรียมประกาศอีกสามแห่งได้แก่ นันทบุรี ถ้าสะเกิง ขุนสถาน วันนี้ป่าที่เป็นอุทยานมีพื้นที่ที่ยังเป็นป่า 2,454,051 ไร่ หรือ พูดง่ายๆว่าวันนี้ป่าน่าน 52% ที่ยังอยู่อยู่กับกรมอุทยานดูแล และ 48% อยู่ที่กรมป่าไม้ เรียกว่าป่าสงวนแห่งชาติ เกือบๆสองล้านไร่

เมื่อป่าลดลงขนาดนี้ เรื่องที่ต้องทำเป็นเรื่องใหญ่ที่สุดคือ ทำอย่างไรไม่ให้ป่าที่เหลืออยู่หมดไป โดยการโฟกัสการทำงานไปที่ผู้รับผิดชอบหลักทั้งสองกรม และต้นสังกัดคือกระทรวงทรัพย์ ส่วนการปลูกป่านั้น เป็นเรื่องระยะต่อไป จะทำอย่างไรกันเพราะปัญหาเรื่องพื้นที่ปลูกป่านี่ยังไม่ชัดเจน

ตัวเลขพื้นที่ไร่ข้าวโพดบนภูเขาวันนี้น่าจะใกล้ๆแปดแสนถึงหนึ่งล้านไร่ หรือ ราวๆหนึ่งในสามของพื้นที่ไม่มีป่าของน่านน่าจะเป็นพื้นที่ป่า หนึ่งล้านไร่นี่ก็น้องๆพื้นที่กรุงเทพนะครับ ดังนั้นการจะไปปลูกให้เขียวเต็มหมดนี่คงต้องใช้เวลานาน แต่ปัญหาสำคัญคือในพื้นที่เหล่านั้นก็มีคนมีชุมชนอยู่ เรื่องทางข้อกฎหมาย และปัจจัยอื่นๆที่จะเปลี่ยนให้เขาเลิกปลูกข้าวโพดมาเป็นป่ามีมากมาย ไม่ใช่ไปยึด ไปปลูกได้เลย และเขาก็มีปัจจัยที่เขาต้องไปปลูกข้าวโพดมากมาย ดังนั้นเรื่องจะปลูกป่าน่านนี่เห็นด้วย แต่ต้องวางแผนวางนโยบายที่เหมาะสมเฉียบคมกันอีกมาก

เอาป่าที่เหลืออยู่ให้อยู่ก่อนนี่ต้องมาเป็นอันดับแรกครับ