Romance Anonimo โรแมนติกข้ามเวลา

โดย...ปณิฏา สุวรรณปาล

youtu.be/lN2tzNG4KfA ลิงก์วิดีโอแสดงการบรรเลงกีตาร์คลาสสิก เพลง Romance Anonimo หรือ Anonymous Romance ซึ่งรู้จักกันในหมู่นักดนตรีคลาสสิกว่าเป็นเพลง Estudio en Mi de Rubira หรือ Study in E by Rubira (การศึกษาคีย์อีโดย รูบีรา) นอกจากนี้ยังมีชื่อว่า Spanish Romance หรือในภาษาสเปน Romancede Espana ชื่อ Romance d’Amour ในภาษาฝรั่งเศส Romance of the Guitar และ Romanza ในภาษาของคนฟังเพลง

หากคุณเดินทางไปสเปน เชื่อว่าจะต้องได้ยินเสียงเพลงนี้ลอยลมมาจากร้านอาหาร ร้านกาแฟ และนักกีตาร์เปิดหมวก การเล่นกับคีย์อีที่สุดแสนโรแมนติกนี้ เชื่อว่าแต่งขึ้นในศตวรรษที่ 19 ก่อนที่นักกีตาร์ชาวสเปนหลากหลายท่านได้หยิบจับมาเล่นซึ่งคนแรกต้องยกเครดิตให้ อันโตนิโอ รูบิรา ที่หลายคนก็ให้เกียรติใส่ชื่อเขาไปในชื่อเพลงอย่างที่เห็น ส่วนนักกีตาร์สเปนดังๆ อีกมากมาย ก็มีตั้งแต่ ดาบิด เดล กาสติลโย, ฟรานซิสโก ตาร์เรกา, เฟร์นานโด ซอร์, ดาเนียล ฟอร์เทีย, มิเกล โญเบต ฯลฯ ที่ล้วนแต่พรมนิ้วเล่นกับคีย์อีโชว์บนเอ็นหกสายมาแล้วทั้งนั้น

Romance Anonimo เป็นสไตล์เพลงที่มักจะได้ยินกันในห้องนั่งเล่นของชาวสเปนหรืออเมริกาใต้ในปลายศตวรรษที่ 19 โดยเพลงแบ่งเป็น 3 ท่อนหลักๆ เริ่มจากการบรรเลงด้วยเสียง (อี) ไมเนอร์ (อีเสียงต่ำ) ตามมาด้วยท่อนที่บรรเลงเสียงแบบ (อี) เมเจอร์ (อีเสียงเต็ม) ก่อนจะปิดท้ายด้วยการนำเสียงไมเนอร์มาเล่นอีกรอบ

คำว่า Anonimo หรือ Anonymous ที่หมายถึง “ไม่ปรากฏนาม” นั่นก็เกิดจากการไร้หลักฐานที่แน่ชัดว่า คนแต่งเพลงนี้เป็นใครกันแน่ นักกีตาร์ทุกคนที่พอมีความสามารถอยู่บ้าง จะหยิบจับเพลงที่ดังที่สุดเพลงหนึ่งของโลกนี้มาบรรเลงก็ย่อมได้ เพราะไร้บริษัทใดๆ ออกมาเอ่ยอ้างเก็บค่าลิขสิทธิ์

หลักฐานชิ้นแรกๆ ในการมีอยู่ของRomance Anonimo คือบทความที่ชื่อ Estudio para Guitarra de Rovira (บทเรียนกีตาร์โดย โรบิรา) ตีพิมพ์ในอาร์เจนตินา ปี 1913 เล่าเรื่องของ อันโตนิโอ รูบิรา นักกีตาร์ที่เล่นเพลงนี้ เช่นเดียวกับการบอกเล่าของนักกีตาร์และนักแต่งเพลง อิสไซยาสซาวิโอ เองก็เคยให้สัมภาษณ์นิตยสารViolao e Mestres (เดือน มิ.ย. 1966) ว่า คนที่แต่งเพลงนี้ก็คือ อันโตนิโอ รูบิรานั่นเอง

อิสไซยาส ซาวิโอ ยังเล่าว่า เพลงนี้โด่งดังมากในบัวโนสไอเรสตั้งแต่ราวๆ ปี 1878 โดยบริษัท ริกอร์ดี ในอาร์เจนตินาผู้พิมพ์โน้ตของเพลงนี้ ยังได้ใส่ชื่อ อันโตนิโอรูบิรา เป็นผู้แต่งไว้ด้วย

อย่างไรก็ตาม ไม่เคยมีหลักฐานว่าตัวอันโตนิโอเองออกมารับสมอ้างว่าเป็นผู้แต่งเพลงนี้จริงหนือไม่ แต่เรื่องที่เขาบรรเลงเพลงเดียวกันจนดังทั้งในสเปนและอเมริกาใต้นั่นเป็นเรื่องจริงแท้แน่นอน โดยในศตวรรษเดียวกันยังมีคนค้นพบโน้ตเพลงเพลงนี้ ที่มีตัวอักษรกำกับว่า Melodia de Sor (เพลงของซอร์) ที่เชื่อว่าหมายถึง เฟร์นานโด ซอร์ นักแต่งเพลงและนักกีตาร์ชาวสเปน เพียงแต่ไม่น่าเชื่อตรงที่ เพลงแบบนี้ไม่ใช่สไตล์ที่เฟร์นานโดเคยแต่งมาก่อน

เชื่อว่าเพลงโฟล์กของยูเครน Nich Yaka Misyachna (Beautiful Moonlight) น่าจะเป็นจุดเริ่มต้นของ Romance Anonimo ในรูปแบบของการเล่นกับตัวโน้ตกีตาร์ ซึ่งเพลงโฟล์กของยูเครนก็โด่งดังทั่วยุโรปตะวันออกและรัสเซีย เป็นไปได้ว่า นักกีตาร์ชาวสเปนอาจเคยไปได้ยินมา แล้วก็นำมาเรียบเรียงบรรเลงในสไตล์ของตัวเอง

เพลง Romance Anonimo ปรากฏในวัฒนธรรมสมัยใหม่ในหนังฝรั่งเศส Jeux Interdits (Forbidden Games) หนังปี 1952 ของ เรอเน เคลมองต์ เวอร์ชั่นนี้เป็นลิขสิทธิ์การเรียบเรียงและแสดงดนตรีโดย นาร์ซิสโก เยเปส ซึ่งเมื่อมีการจะนำมาขายใหม่ ต้นสังกัดเห็นรายละเอียดว่า นาร์ซิสโกให้เครดิต เฟร์นานโด ซอร์ เป็นผู้ประพันธ์เพลงดังกล่าว

ทายาทของ นาร์ซิสโก เยเปส บอกเล่าว่า คุณปู่ทวดของพวกเขาเรียบเรียงเพลงนี้จากอัลบั้มเพลงโปรดของแม่เขาเอง มาเล่นใหม่ในสไตล์ตัวเองตั้งแต่อายุเพียง 7 ขวบ โดยได้แสดงโชว์ที่โรงละครเกร์รา ในเมืองลอร์กา ประเทศสเปน และได้เล่นโชว์อีกครั้งตอนอายุ 13 ปี ในบาเลนเซีย ซึ่งตอนนั้นเขายังเรียกว่าเป็นเพลงที่ไร้ชื่อผู้แต่งอยู่เลย คาดว่าในการอัดเสียงเพื่อเผยแพร่ลงในภาพยนตร์ เขาคงต้องการจะสดุดีเวอร์ชั่นที่ได้ยินได้ฟังตอนเด็กๆ เสียมากกว่า

เพลงสุดแสนโรแมนติกที่เล่นกันคีย์อียังคงเป็น Romance Anonimo หรือเพลงโรแมนซ์ที่ไร้ชื่อเพลงและผู้แต่งต่อไป หากไม่ว่าจะได้ยินครั้งใดก็ยังคงกล่อมเกลาอารมณ์ให้บรรเจิด เต็มไปด้วยจินตนาการ และคลาสสิกข้ามกาลเวลา

วาเลนไทน์วันนี้ลองเปิดฟังดูสิ...