ขนิษฐา ขวัญอยู่ กว่าจะมาเป็น ‘อาปัติ’

โดย...แจนยูอารี  ภาพ สหมงคลฟิล์ม อินเตอร์เนชั่นแนล

12 ต.ค. คณะกรรมการพิจารณาภาพยนตร์ สำนักพิจารณาภาพยนตร์และวีดิทัศน์ กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม มีมติเสียงข้างมาก ห้ามเผยแพร่ภาพยนตร์ "อาบัติ" (ชื่อเดิม) ในราชอาณาจักรและไม่อนุญาตออกฉาย โดยระบุว่าภาพยนตร์มีสาระสำคัญของการนำความเสื่อมเสียมาสู่ศาสนา มีเนื้อหาและภาพบางตอนแสดงพฤติกรรมทางลบของพระสงฆ์ในทางชู้สาว มีลักษณะการประจานความผิดของพระสงฆ์จนอาจนำมาสู่ความเสื่อมเสียเสื่อมศรัทธาต่อพระสงฆ์และพุทธศาสนา

16 ต.ค. คณะกรรมการพิจารณาภาพยนตร์ สำนักพิจารณาภาพยนตร์และวีดิทัศน์ กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม มีความเห็นชอบให้ภาพยนตร์ “อาปัติ” (ชื่อใหม่) ผ่านการพิจารณาอีกครั้ง โดยได้เรต น 18+ (เหมาะสำหรับผู้ชมอายุ 18 ปีขึ้นไป) เข้าฉายในโรงปกติตั้งแต่เวลา 20.00 น.

ฝน-ขนิษฐา ขวัญอยู่ ผู้กำกับภาพยนตร์เรื่องดังกล่าว นั่งต่อหน้าเรา แม้จะมีเวลาสนทนาด้วยกันไม่นานนัก แต่เธอก็ได้แสดงปฏิกิริยาและถ่ายทอดอารมณ์ให้ฟัง

"ช็อกค่ะ วันนั้นช็อกทั้งออฟฟิศค่ะ ตัวฝนเตรียมซักแห้งแจ็กเกตไว้แล้วนะ (หัวเราะลั่น) เตรียมรอบสื่อ เตรียมโทรศัพท์บอกพ่อ คือทีมงานรอวันนี้ ด้วยความที่เป็นหนังเรื่องแรกของฝนด้วย ก็ไม่คิดว่าจะโดนแบน ล้มทั้งกระดาน เวอร์ชั่นที่เข้าฉายและคนดูได้ดูคือเวอร์ชั่นที่ถูกปรับ ไม่ใช้คำว่าตัดดีกว่า จริงๆ แล้วคณะกรรมการให้แบนเขาจะแนะนำได้ว่าให้ตัดอะไรออก หรือเพิ่มอะไร แต่เรื่องนี้มันตัดอะไรออกไปไม่ได้เลย งั้นแบนละกัน หมายถึงที่ฝนฟังโดยภาพรวมนะคะ ในขณะที่ฝนนอยด์อยู่ ฝนก็มีความรู้สึกดีใจอย่างหนึ่งว่าเรื่องเราคงคล้องกันซะจนตัดออกไม่ได้ (หัวเราะ) อันนั้นอาจจะเป็นกำลังใจเล็กๆ นะคะ

พอเป็นยังงี้ปุ๊บและอยู่ในกระบวนการที่คุยกันแล้ว ฝนและพี่ๆ ก็ต้องกลับมาหาจุดกึ่งกลาง ไม่งั้นคือการไม่ได้ฉาย ลองมาฮึดอีกสักรอบหนึ่งว่าจะมีวิธีการเล่าเรื่องใหม่ในข้อจำกัดที่เขามีให้ยังไง ก็กลับมาดูว่าจะทำอะไรกับงานเราได้บ้าง ถ้าเรายอมเสียบางอย่าง ยอมตัดบางอย่างออกไป ใจความสำคัญของเรายังอยู่มั้ย มาดูที่เจตนาและกลับไปสู้กันใหม่อีกที ดีกว่าไม่ได้ถูกเผยแพร่ เหมือนส่งลูกไม่ถึงฝั่ง งั้นเรากลับมาแก้ที่ตัวเราดีกว่า อันไหนเราทำได้ อันไหนเราทำไม่ได้ คือต้องบอกว่าถ้าอันไหนที่ฝนรู้สึกว่าเอาออกแล้วเรื่องเสีย เจตนาเสีย ก็ไม่เอาออก โอเค ถ้าต้องเปลี่ยนชื่อก็เปลี่ยน การเปลี่ยนชื่อเป็นอีกทางหนึ่งในการยื่นใหม่ เพิ่มเท็กซ์ขยายความตามคำแนะนำ แต่ว่าเราไม่มีการตัดฉากออก ทุกอย่างยังอยู่เหมือนเดิม สิ่งที่อยากจะเห็นในอาบัติก็ยังมีให้เห็นในอาปัติ เห็นเต็มๆ ค่ะ ไม่มีโมเสก ไม่มีเบลอค่ะ"

เมื่อมีจุดยืนชัดเจนและพร้อมจะเดินไปข้างหน้า ที่สุดแล้ว ผลงานเรื่องแรกในฐานะผู้กำกับเต็มตัวของขนิษฐาก็ไม่ได้รับการแปะป้ายว่าเป็นภาพยนตร์ต้องห้าม

"ฝนว่าเราตีความจากสิ่งที่เห็นมากเกินไป สิ่งที่เรามองไม่เห็นมันยังมีอีกเยอะนะ แต่พอเรามีมีโซเชียลมีเดียเห็นอะไรก็แสดงความคิดเห็น แน่นอน เวลาที่ถูกตีความไป แต่เรายังไม่สามารถพูดความจริงได้ เพราะมันอาจจะมีผลกับตัวหนัง เช่น เณรไม่มีอาบัติ ชื่อเรื่องก็ผิด ผู้กำกับเป็นผู้หญิง เคยบวชเรียนมั้ย อะไรก็แล้วแต่ พอเจอสถานการณ์แบบนี้ ฝนว่ามันช่วยขัดเกลาฝนไปด้วยเหมือนกันนะ มันช่วยให้ฝนมองสถานการณ์เย็นลง ฝนไม่สามารถพูดอะไรได้มาก จนกว่าเขาจะได้ไปพิสูจน์กันเอง ผิดถูกตรงไหนดูกันก่อนค่อยว่ากันอีกทีหนึ่ง ฝนว่าเรากลัวสิ่งที่มองเห็น แล้วสิ่งที่มองไม่เห็น เราไม่กลัวกันเหรอ ยังมีเรื่องอะไรเยอะแยะมากมายที่มองไม่เห็น มีความจริงตั้งหลายอย่างที่เรายังไม่รู้

ในเรื่องระบบการเซ็นเซอร์มุมมองส่วนตัวก็ยังไม่ถึงว่าเสียศรัทธาอะไร แต่เรื่องของคนมากกว่าค่ะ น่าจะเป็นเรื่องที่ว่าเจตนาเราไม่ครบถ้วนจริงเหรอ คนทำงานศิลปะมันจะมีเรื่องรสนิยมความชอบเข้ามาเกี่ยวข้องเสมอ แล้วทีนี้เราจะดูงานศิลปะยังไงโดยที่ไม่เอารสนิยมตัวเองไปตัดสิน เหมือนตอนเรียนอาจารย์จะสอนฝนเสมอว่าให้แยกหนังที่ดีกับหนังที่ชอบออกจากกัน หนังที่ดีเราอาจไม่ชอบ แต่หนังที่เราชอบอาจไม่ใช่หนังที่ดี เรื่องนี้มากกว่าค่ะที่ฝนว่าเป็นเรื่องที่ต้องสอนและเป็นเรื่องที่เข้าใจยาก"

มองไกลไปถึงอนาคต หากมีโอกาสได้กำกับเรื่องต่อไป ขนิษฐาย้ำเสียงนักแน่นเมื่อสนใจประเด็นอะไร หรือมีเรื่องอยากเล่าก็จะลุยเลยและใส่เต็มที่

"ถ้ามันมีเรื่องที่อยากเล่า หรือโดนใจมากๆ ก็จะเขียนไปก่อนเลย คือปล่อยเต็มไปก่อน เพราะถ้าเราเอาเรื่องห้ามแตะเรื่องนั้นเรื่องนี้มาเป็นปัจจัย ฝนว่ามันก็ทำให้ความอยากเล่าน้อยลงล่ะนะ สำหรับฝนคงไม่ขนาดว่าจะไม่เล่าเรื่องแบบนี้แล้ว อย่างเรื่องนี้ต้นไอเดียฝนก็ได้มาจากน้องคนหนึ่งเคยบวชเณรแล้วเกเรหนีไปออกไปเที่ยว ขากลับเข้าวัดก็เจอผู้หญิงนั่งบนต้นไม้ เปลือย แต่ไม่มีหัว เณรตกใจมาก ไปถามผู้ใหญ่ก็บอกว่ามันคือผีเปรต พอฝนได้รับโจทย์ให้ทำหนังผี ด้วยความที่ชอบเลยคิดถึงเรื่องนี้ ส่วนศาสนาฝนก็หยิบคำสอนมาเล่ามากกว่า โดยเน้นเรื่องเปรตเพราะอยากสะท้อนว่าเปรตคือตัวแทนของคนที่ทำบาป นั่นละคือเจตนา"

เปิดใจแล้วลองไปพิสูจน์ด้วยตา ผลลัพธ์ภาพยนตร์แห่งปรากฏการณ์เรื่องนี้ คนดูคือผู้ตัดสิน