เข้าใจ 'ผม' ด้วย ช่วยดูแล 'ผม' หน่อย

โดย...แมงโก้หวาน ภาพ : Million Hair Transplant Center

ปัญหาของทุกคนอาจไม่ใช่เรื่องของผม แต่ปัญหาเรื่องผมคือปัญหาของทุกคนแน่นอน โดยเฉพาะสุภาพบุรุษผู้ที่ปกติเคยดกดำขลับมันวาว แต่อยู่มาผมหล่อๆ นั้นไซร้ต้องมาหลุดร่วงจากศีรษะไปวันละนิดวันละหน่อยจนกระทั่งผมบางเหลือน้อยไปเรื่อยๆ เป็นใครก็คงเสียความมั่นใจ ดังนั้น เรื่องผมบางผมร่วงเรื่องใหญ่ที่ใครก็อย่าได้มองข้าม

รู้จักวงจรของเส้นผม

นพ.ธิติวัฒน์ วีรโรจน์รัชกุล แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเส้นผมแห่ง Million Hair Transplant Center ให้ข้อมูลว่า ทั่วร่างกายคนเรามีรากขนประมาณ 5 ล้านราก โดยมีอยู่บนหนังศีรษะ 1-1.5 แสนราก คนที่ผมสีบลอนด์มีรากผม (Hair Follicle) มากที่สุด รองลงมาสีน้ำตาล น้อยที่สุดสีส้ม อัตราการงอกปกติของเส้นผม 1/4-1/2 นิ้วต่อเดือน การงอกของเส้นผมจะมีรูปแบบเป็นวงจรซึ่งได้รับอิทธิพลจากพันธุกรรม โรค ยา และปัจจัยอื่นๆ ที่มีผลให้ผมร่วง

เส้นผมจะก่อตัวในรากผมและงอกมาจากรากในรูปแบบวงจรต่อเนื่องของการงอกและหยุดพัก โดยวงจรของเส้นผมนั้นมี 3 ช่วงคือ Anagen ช่วงของการงอก ประมาณ 2-8 ปี Catagen ช่วงถดถอย ประมาณ 2-4 สัปดาห์ Telogen ช่วงพัก ประมาณ 2-4 เดือน ทั้งนี้ช่วง Anagen รากผมจะสร้างเส้นผมงอกออกมา Catagen รากผมจะเสื่อมลง และ Telogen รากผมจะหยุดพักก่อนเริ่มช่วง Anagen อีกครั้งและสร้างเส้นผมขึ้นมาใหม่ โดยช่วง Telogen จะร่วงประมาณวันละ 50-100 เส้น

ผมร่วงกรรมพันธุ์ในแบบของผู้ชาย

นพ.ธิติวัฒน์ กล่าวว่า อาการผมร่วงกรรมพันธุ์ในรูปแบบของผู้ชาย หรือ Androgenetic alopecia (AGA) ความรุนแรงของผมร่วงจะมีตั้งแต่ขั้นสูงสุดคือล้านเกือบทั้งศีรษะไปจนถึงอาการร่วงที่แทบสังเกตไม่เห็นบริเวณหน้าผากเหนือคิ้ว ซึ่งบริเวณนี้มักเป็นจุดแรกเริ่มของ AGA ในผู้ชาย บางคนร่วงเฉพาะบริเวณนี้และไม่ลุกลามไปที่อื่น ขณะบางคนผมร่วงต่อเนื่องไปถึงบริเวณอื่นๆ ของหนังศีรษะ บางคนมีอาการลุกลามเร็ว แต่บางคนก็ช้า

“อาการผมร่วง AGA จะเกิดขึ้นได้ต้องมีทั้ง DHT (Dihydrotestosterone) และยีนผมร่วงปรากฏอยู่พร้อมกัน ยีนผมร่วงทำให้รากผมไวต่อ DHT มากกว่าปกติ และความไวนี้ในที่สุดจะทำให้รากผมหยุดสร้างเส้นผม หรือสร้างแต่ผมเส้นเล็กบางเหมือนขนลูกพีช โดยปริมาณของ DHT ไม่จำเป็นต้องมากกว่าปกติก็สามารถทำให้เกิด AGA ได้ เพียงแค่มียีนผมร่วงก็เพียงพอทำให้ DHT ไปหยุดการทำงานของรากผม”

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเส้นผม กล่าวต่อว่า รูปแบบการถ่ายทอดยีนผมร่วงทำนายได้ยากในคนทั่วไป ถ้ามีพ่อหรือลุงที่เป็น AGA ก็ทำให้มีความเป็นไปได้ แต่ไม่เสมอไปที่ลูกชายหรือลูกสาวจะเป็น AGA ด้วย การรักษาแบบลองผิดลองถูกไม่ใช่วิธีที่ดีที่สุดแต่ต้องมาจากการวินิจฉัยหาสาเหตุที่ถูกต้องตรงจุด วิธีที่รวดเร็วและแน่นอนที่สุดคือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญการด้านรักษาผมร่วงที่มีประสบการณ์

แก้ผมร่วงด้วยวิธีที่เหมาะกับตัวเอง

นพ.ธิติวัฒน์ กล่าวว่า ทุกวันนี้วิทยาการที่ก้าวล้ำช่วยแก้ปัญหาผมร่วงได้ผลอย่างยั่งยืน เรียกว่าศัลยกรรมปลูกผมถาวร แบ่งเทคนิคการทำออกเป็น 2 เทคนิคหลัก คือ Strip Harvest Technique หรือบางทีจะใช้คำว่า FUT, FUG หมายถึงการตัดเอาหนังศีรษะบริเวณด้านหลังออกมาแล้วเย็บปิดจากนั้นนำหนังศีรษะที่ได้มาแยกรากผมที่ต้องการออก ซึ่งอาจใช้กล้องจุลทรรศน์ และ FUE คือการใช้เครื่องมือที่มีลักษณะคล้ายเข็มฉีดยา แต่บริเวณปลายอุปกรณ์ไม่มีความแหลมคม โดยแพทย์จะใช้อุปกรณ์นี้เจาะครอบบริเวณผมและรูรากผมลงลึกไปถึงระดับรากผม จากนั้นจึงจะเก็บรากผมที่เจาะไว้แล้วออกมา

“อย่างไรก็ตาม ไม่มีเทคนิคหรือวิธีการใดๆ ที่จะมีข้อดีทั้งหมด หรือไม่มีข้อเสียเลย ดังนั้นคนไข้ต้องพิจารณาข้อดีข้อเสียของแต่ละวิธีว่าเหมาะสมกับตัวเองหรือไม่ แต่ปัจจุบันมีวิทยาการใหม่ๆ ช่วยให้จ่ายน้อย เจ็บน้อยและได้ผลคุ้มค่ากว่าเดิม อย่างเช่น การนำหุ่นยนต์ปลูกผม ARTAS มาใช้ก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ให้ผลลัพธ์และความพึงพอใจที่คุ้มค่า"