จักรยานเพื่อเธอ

โดย...พริบพันดาว ภาพ : เฟซบุ๊กชมรมกุลสตรีศรีจักรยาน บ้านเมืองสยาม, riderschoice.com.au,

เทรนด์การปั่นจักรยานในชีวิตประจำวันกำลังมาแรงขึ้นเรื่อยๆ หลังจากการขับขี่จักรยานในการออกกำลังกายและเป็นงานอดิเรกนั้นเป็นที่นิยมของผู้คนมาสัก 4-5 ปีหลังจากนี้อย่างมาก

ผู้หญิงก็เริ่มปั่นจักรยานกันมากขึ้น แต่โดยธรรมชาติแล้วพวกเธอจะเป็นเพศที่รักสวยรักงามมากก็ตาม เพราะจักรยานต้องปั่นกลางแดดฝ่าลม ซึ่งเป็นต้นเหตุของผิวคล้ำตกกระ หน้าเป็นริ้วรอย และบ่อเกิดของสิวฝ้าที่มาจากแสงแดดและฝุ่นละออง

ปัจจุบันผู้หญิงปั่นจักรยานจึงมิได้มีแค่แม่บ้านปั่นไปซื้อกับข้าวในตลาดนัดตลาดสดอีกต่อไปแล้ว โดยเฉพาะนวัตกรรมเกี่ยวกับการปกป้องดูแลผิวที่พัฒนาขึ้นมา อุปกรณ์ของตกแต่ง เครื่องแต่งกายที่เพียบพร้อม รวมถึงจักรยานที่ออกแบบมาเพื่อการปั่นสำหรับผู้หญิงโดยเฉพาะ ด้วยการนำรถไปปรับเพื่อให้เข้ากับสรีระของผู้หญิงในการขับขี่ (Body Geometry) เรียกว่าจักรยานแบบดับเบิ้ลยูเอสดี (WSD-Woman’s Specific Design) สังเกตง่ายๆ จากองศาของเฟรมที่ทำให้ขึ้นลงได้ง่ายและเบาะที่มีขนาดกว้างพิเศษ เพราะอุ้งกระดูกเชิงกรานของผู้หญิงจะกว้างกว่าผู้ชาย

พูดง่ายๆ ว่าเป็นจักรยานแม่บ้านที่ออกแบบมาให้ใช้ออกกำลังกายได้และเหมาะแก่การใช้ขับขี่ไปจ่ายตลาดที่อยู่ห่างบ้านมากๆ

กูรูจักรยานปั่นเพื่อสุขภาพ

ทุกวันนี้การออกแบบจักรยานสำหรับผู้หญิงนั้นครอบคลุมตั้งแต่องศาของเฟรม อัตราการทดเกียร์ จนถึงส่วนต่างๆ บนจักรยานที่สัมผัสกับร่างกาย ที่มีผลต่อความเหมาะสมพอดีและมีผลต่อความรู้สึกในทุกๆ ครั้งที่ปั่นจักรยาน

การนั่งขับขี่ที่สบาย คือ สิ่งสำคัญที่สุดและเป็นองค์ประกอบหลักในการออกแบบเพื่อให้เบาะรองรับกับสรีระของผู้หญิงให้ความสบายตลอดการปั่น

เฟรมจักรยานที่เหมาะสมลงตัวที่สุดทั้งความสบายในการปั่น การควบคุมที่ดี และการส่งกำลังที่มีประสิทธิภาพ ขนาดและองศาของเฟรมต้องได้รับการออกแบบให้เหมาะสมกับสรีระของผู้ใช้จักรยานที่แตกต่างกัน ซึ่งรวมถึงระยะเอื้อมของแฮนเดิลบาร์ ความยาวของช่วงขาที่มีผลต่อความสบายในการปั่นและการควบคุมที่ดี

ความพอดีเหมาะสมกับสรีระและท่านั่งที่สบายจะช่วยให้ผู้หญิงได้รับความสนุกในการปั่นจักรยานอย่างแตกต่าง ตำแหน่งของร่างกายเมื่อนั่งอยู่บนจักรยานอย่างเป็นธรรมชาติ จะช่วยให้สามารถปั่นได้นานขึ้น ไกลขึ้น สนุกมากขึ้น และที่สำคัญที่สุดความต้องการของผู้หญิงนั่นก็คือรูปลักษณ์และสีสันที่สวยงาม ความต้องการที่แตกต่างของผู้หญิง เครื่องแต่งกายหลากหลายสไตล์ที่ออกแบบมาเพื่อคุณผู้หญิงโดยเฉพาะ

อัจจิมา มีพริ้ง ผู้จัดการชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพแห่งประเทศไทย (Thailand Cycling Club-TCC) เล่าว่า สมัยก่อนผู้หญิงปั่นจักรยาน คนก็นึกถึงการปั่นจักรยานแม่บ้านไปซื้อกับข้าวหรือปั่นเที่ยวก็เป็นจักรยานแนวนี้ ตอนนี้ผู้หญิงปั่นจักรยานมีความเปลี่ยนแปลงหลากหลายขึ้นตามกระแสหรือเทรนด์การปั่นจักรยานแบบใหม่

“ตอนนี้ผู้หญิงวัยทำงาน วัยรุ่นก็หันมาใช้จักรยานกันเยอะมากขึ้น ไม่เฉพาะแม่บ้านปั่นไปซื้อกับข้าวนะคะ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะกระแสการใช้จักรยานที่เป็นที่นิยมกันทั่วโลก ไม่เฉพาะแต่บ้านเราและอาจเป็นเพราะจักรยานรูปแบบสวยงามขึ้น ทันสมัยขึ้น เท่ มีให้เลือกหลากหลาย เหมาะกับบุคลิกของผู้หญิงแต่ละคน อีกอย่างการใช้จักรยานสามารถตอบโจทย์ผู้หญิงสมัยนี้ คือไม่ต้องติดอยู่บนรถยนต์ส่วนตัว รถเมล์ สามารถกำหนดเวลาได้ หรือความสนุกกับการได้เข้ากลุ่มเพื่อน เวลาออกไปปั่นกันหลายๆ คน”

ด้วยสรีระของผู้หญิงที่แตกต่างกับผู้ชาย การปั่นจักรยานอย่างจริงจังเพื่อการออกกำลังกายและสุขภาพที่ดี การเตรียมตัวปั่นจักรยานสำหรับผู้หญิง เสื้อผ้าและอุปกรณ์นั้น อัจจิมา บอกว่า การใช้จักรยานของ
ผู้หญิงและผู้ชายมีสองลักษณะ คือ สำหรับการออกกำลังกายและใช้ในชีวิตประจำวัน

“การแต่งกายสำหรับการปั่นออกกำลังกายคงไม่แตกต่างกันสำหรับชายและหญิง ก็ให้รัดกุมเพื่อความปลอดภัยและคล่องตัว แต่การแต่งกายสำหรับการใช้ปั่นในชีวิตประจำวัน เช่น ไปทำงาน ไปตลาด ไปธุระ ผู้หญิงต้องระมัดระวังหากใส่กระโปรงหรือผ้าถุง ผ้าซิ่น จึงต้องเลือกจักรยานที่มีทรงแบบของญี่ปุ่นออกแบบเพื่อให้ผู้หญิงใช้งานได้สะดวก เวลาก้าวขึ้นคร่อมจักรยานหรือขณะปั่น กระโปรงหรือผ้าซิ่นจะต้องไม่เข้าล้อ หมายถึงจักรยานผู้หญิงต้องมีบังโซ่ หากผู้หญิงใส่กางเกงก็ไม่ได้มีอะไรแตกต่างจากจักรยานทรงผู้ชาย”

โดยเฉลี่ยแล้วผู้หญิงจะตัวเตี้ยกว่า ช่วงแขนสั้นกว่า มือเล็กกว่า สะโพกกว้างกว่า และช่วงไหลแคบกว่าผู้ชาย ความแตกต่างกันทางสรีระเหล่านี้ค่อนข้างจะเป็นอุปสรรคที่สำคัญสำหรับผู้หญิงในการเลือกและปรับแต่งจักรยานให้ลงตัว ทำให้ผู้หญิงหลายคนไม่สามารถใช้จักรยานที่มีขายในท้องตลาดได้อย่างสบายนัก การเลือกซื้อจักรยานสำหรับผู้หญิงให้เหมาะกับสรีระ ซึ่งปัจจุบันก่อนซื้อสามารถทดสอบ ทดลองการปั่นได้ ปรับเบาะ ให้ความสูงเวลาปั่น เข่าไม่งอ อัจจิมาขยายความให้เห็นภาพว่า

“จักรยานบางยี่ห้อพยายามออกแบบให้เข้ากับผู้หญิง จะเหมาะสมกับสรีระผู้หญิง โดยมีอานนั่งที่แตกต่าง คืออานสำหรับผู้หญิงต้องใหญ่เพื่อรองรับก้น นั่งได้เต็มก้นให้รับกับรูปของก้นผู้หญิง”

การปั่นจักรยานในชีวิตประจำวันของอัจจิมา เธอปั่นจากที่พักแถวสะพานควายไปทำงานไม่ไกลนักแถบประดิพัทธ์ที่อยู่ใกล้กันเพียง 2 กิโลเมตร

“ย่านสะพานควายช่วงเช้ารถติด รถเยอะ ครั้งแรกก็กลัวๆ กล้าๆ ไม่กล้าข้ามสี่แยกไฟแดง เลยยกจักรยานขึ้นสะพานเลย หนักมาก นึกในใจ “ทำไมไม่ปั่นข้ามถนน ถ้าต้องยกขึ้นสะพานลอยทุกวันคงไม่ไหว” เช้าอีกวัน เพิ่มความกล้าขึ้นมาอีกหน่อย จอดรอไฟแดงรวมกับหมู่มอเตอร์ไซค์ จังหวะนั้นมีพี่ผู้หญิงคนหนึ่งเข็นจักรยานของเธอมาจอดข้างๆ แล้วขึ้นคร่อมเตรียมพร้อม แกบอกว่าปกติก็ไม่กล้าจอดรอไฟแดง พอเห็นน้องกล้า เลยเอาบ้าง ฮาเลย ไฟเขียวให้สัญญาณออกตัว เราก็ออกตัวพร้อมกัน ออกพร้อมๆ มอเตอร์ไซค์ ผ่านค่ะ ไม่ได้น่ากลัวเลย วันต่อๆ มา คงไม่ต้องบอกว่าฉลุยแค่ไหน”

ในทัศนคติของเธอ ผู้หญิงกับการปั่นจักรยานก็เหมือนกับผู้ชายปั่นจักรยาน ผู้ชายปั่นได้ ผู้หญิงก็ปั่นได้ แต่อาจจะน้อยกว่า

“อยากชวนลองมาปั่นจักรยานไปทำงาน ไปตลาดกัน จักรยานแบบที่คุณชอบ แค่เพิ่มความกล้ามากขึ้นอีกหน่อย ปั่นออกถนนได้เลย คิดว่าผู้หญิงปั่นจักรยานออกถนนได้เปรียบกว่าผู้ชายนะคะ เพราะเราสวยไง (ฮา) จะได้รับการชะลอหรือหยุดให้ไปก่อนจากรถอื่นๆ ล้อเล่นนะ...ผู้หญิงหรือผู้ชายปั่นจักรยาน ก็ต้องเคารพกฎจราจรเหมือนกับยานยนต์อื่นๆ ที่ใช้ถนนร่วมกัน เท่านี้แหละความปลอดภัยก็จะเกิดกับเราคนใช้และผู้ร่วมทางคนอื่นๆ”

ซิตี้ ไบค์ ในชีวิตประจำวันของผู้หญิงนักปั่น

เทรนด์ผู้หญิงปั่นจักรยานส่วนใหญ่จะเป็นไปในเรื่องของการออกกำลังกาย การกีฬา และนันทนาการ รวมไปถึงการปั่นท่องเที่ยว ชาฎา วรรณพงษ์ แอดมินชมรมกุลสตรีศรีจักรยานบ้านเมืองสยาม ซึ่งตัวเธอเองและคนรอบข้างล้วนใช้จักรยานแนวปั่นในเมือง ซิตี้ ไบค์ ในชีวิตประจำวัน

การปั่นจักรยานโดยที่ไม่ทำให้ไลฟ์สไตล์และการใช้ชีวิตต้องปรับเปลี่ยนอะไร คำตอบจึงไปอยู่ที่จักรยานแม่บ้านญี่ปุ่นมือสองแนวซิตี้ ไบค์ เพราะมีความคงทนแข็งแรงและออกแบบมาเพื่อให้สามารถใส่ชุดอะไรก็ได้ที่เราชอบและเป็นตัวของเราเอง แถมยังเหมาะแก่การใช้ชีวิตประจำวันแทนการใช้มอเตอร์ไซค์และรถยนต์ในเมืองมากๆ”

ส่วนมากผู้หญิงที่ปั่นจักรยานซิตี้ ไบค์ มักไม่ได้ปั่นออกกำลังกายหรือกีฬาโดยเฉพาะ ชาฎา บอกว่า จักรยานซิตี้ ไบค์ จะไม่มีปัญหาเรื่องอาน เพราะขนาดอานจะใหญ่และนั่งสบายกว่า รวมถึงไม่ต้องกังวลเรื่องเครื่องแต่งกายและอุปกรณ์เสริมต่างๆ

“ลักษณะของจักรยานที่ทำให้สวมใส่ได้หมดไม่ว่าจะเป็นกางเกงหรือกระโปรง อีกทั้งยังมีที่บังโซ่และที่กันกระโปรงเข้าซี่ล้ออีกด้วย จริงๆ แล้วความสวยความงามกับผู้หญิงเป็นของคู่กัน เช่นเดียวกับชายหนุ่มที่ดูแลตัวเองก็มักจะแต่งตัวให้เข้ากับบุคลิกของตน แต่เมื่อเรานึกถึงการปั่นจักรยาน ทำไมเราถึงนึกถึงเพียงแค่มิติเดียวของการปั่นว่าจะต้องเป็นไปในแนวทางการออกกำลังกายและการกีฬาเท่านั้น ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วมีอารยประเทศมากมายทั่วโลกที่มองว่าจักรยานเป็นพาหนะอย่างหนึ่งบนท้องถนนที่ใช้งานได้ไม่แตกต่างจากยานพาหนะอื่นๆ เพียงแต่ต้องคำนึงว่าจักรยานแบบไหนที่จะไม่เป็นอุปสรรคต่อเสื้อผ้าของเรา”

สำหรับชมรมกุลสตรีศรีจักรยานบ้านเมืองสยาม มีแนวทางในการเชิญชวนให้ผู้หญิงรู้จักความงามในแบบฉบับของตัวเอง เมื่อค้นพบแล้วจงเลือกจักรยานในแบบที่ตอบโจทย์กับไลฟ์สไตล์และการใช้ชีวิต ปรับปรุงจักรยานให้เหมาะสมต่อการใช้งาน และลงมือใช้จักรยานในชีวิตประจำวัน เพื่อสุขภาพกายใจและสุขภาพของเมืองที่อาศัยอยู่

“โดยส่วนตัวแล้วจักรยานซิตี้ ไบค์ หรือที่คนไทยเรียกว่าจักรยานแม่บ้านหรือจักรยานจ่ายตลาด เมื่อเรียกกันไปแบบนี้ จึงทำให้คนไทยไม่นิยมใช้จักรยานแม่บ้าน ทำให้หันไปมองหาแต่จักรยานกีฬาและต้องแต่งตัวให้กลายเป็นนักปั่นนักแข่งจักรยานกันไปเสียหมด ทั้งที่ความจริงแล้วเราสามารถแต่งกายอย่างไรปั่นจักรยานซิตี้ ไบค์ก็ได้ ไม่ว่าจะไปช็อปปิ้ง ดูหนัง ไปทำงาน หรือแม้แต่งานราตรีก็ล้วนทำได้ อยากให้ลองศึกษาแนวทางจากเมืองจักรยานอย่าง เนเธอร์แลนด์ หรือญี่ปุ่น เป็นต้น เพื่อที่จะได้ทราบว่าการใช้จักรยานในชีวิตประจำวัน ทำได้ทุกเวลา ทำได้ทุกคน และมีสุขภาพที่ดีได้โดยมิต้องแยกการออกกำลังกายกับการใช้ชีวิตออกจากกันเลย”

รักสวยรักงามก็ปั่นได้

ผู้หญิงก่อนที่จะตัดสินใจมาขี่จักรยานส่วนมากจะห่วงเรื่องความสวยความงาม เทคโนโลยีพวกปลอกแขนปลอกขาเพื่อป้องกันแสงแดดโดยเฉพาะ ซึ่งป้องกันได้ถึง 99% ในปัจจุบัน ทำให้ผู้หญิงหันมาปั่นจักรยานมากขึ้น

ชาญา ณ นคร เซเลบริตี้สาวสุดแอ็กทีฟ ซึ่งมาร่วมแบ่งปันความรู้และประสบการณ์เพื่อสร้างแรงบันดาลใจในการปั่นจักรยาน ในกิจกรรม MBK GROUP ชวนฟิตให้เฟรช ได้บอกเล่าในมุมความสวยความงามของการปั่นจักรยานแนวหญิงๆ ว่า

“สำหรับสาวๆ ที่อยากปั่นจักรยานแต่กลัวแสงแดด การดูแลร่างกายและผิวพรรณทั้งก่อนและหลังปั่นจักรยานอยู่เสมอนั้น เริ่มจากการพักผ่อนให้เพียงพอ เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย และดื่มน้ำเปล่ามากๆ เพื่อให้ระบบไหลเวียนเลือดดีทั้งก่อนและหลังปั่นจักรยาน เพื่อไม่ให้ร่างกายสูญเสียน้ำ อีกทั้งยังช่วยฟื้นฟูผิวพรรณให้ชุ่มชื่นไม่หยาบกร้าน โดยส่วนตัวจะไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เลยและก่อนปั่นจักรยานควรทาครีมกันแดดที่มีค่าเอสพีเอฟสูง สามารถป้องกันแสงแดดได้ดี และสวมใส่เสื้อผ้าที่ระบายอากาศเพื่อเพิ่มสมรรถภาพในการปั่นจักรยาน นอกจากนี้ การนวดน้ำมันหลังการปั่นจักรยานจะช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อให้หายเหนื่อยล้าได้ด้วย”

การปั่นจักรยานมีเส้นทางหลักๆ อยู่ 3 แบบ คือ บนถนนแบบทางเรียบ ในเส้นทางบนภูเขา หรือใช้จักรยานเพื่อการเดินทางในชีวิตประจำวัน ส่วนการปั่นมีหลายรูปแบบแล้วแต่ชอบ อย่างเช่น ปั่นแบบแข่งขัน เน้นในการพัฒนาทักษะการปั่นและฝีเท้าตนเอง หรือบางคนใช้จักรยานในการเดินทางในชีวิตประจำวัน ปั่นแบบสบายๆ ปั่นเล่นเบาๆ ในสวนสาธารณะ ส่วนบางคนชอบปั่นลุยสมบุกสมบันในวันหยุดแบบ Weekend Warrior 

ปัจจุบันนี้ผู้หญิงก็มีจักรยานที่เหมาะกับสรีระและเพศของตัวเอง มีทางเลือกมากขึ้นในการปั่นจักรยานเพื่อความเหมาะสมกับตัวเองที่สุด