สายธารในงานศิลป์

โดย...แจนยูอารี

รวมพลศิลปินดังทั้งไทยและเพื่อนบ้านย่านอาเซียน เวียดนาม กัมพูชา ลาว พม่า ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย แถมด้วยออสเตรเลีย ยกขบวนขึ้นเหนือปลายทางอยู่ จ.เชียงราย พวกเขาต่างมุ่งหมายที่จะสร้างสรรค์ผลงานตามแต่ตัวเองถนัดท่ามกลางธรรมชาติและสายน้ำ เป็นการต่อยอดโครงการศิลปะเพื่อเด็กและสิ่งแวดล้อมที่จัดมา 3 ครั้ง

ด้วยเวลาที่มีจำกัดศิลปินจึงต้องรีบเร่งกับการทำงาน “ประทีป คชบัว” หนึ่งศิลปินไทยที่ร่วมเดินทาง ยอมรับว่า มีเวลาน้อยเหลือเกินสำหรับการทำงานชุดนี้ ไหนต้องเจอสภาพอากาศเลวร้าย ฝนตกบวกกับความหนาวยะเยือก ทำให้กลายเป็นอุปสรรคสำคัญ

 “ศิลปินต้องการแดดครับ ถ้าไม่มีแดดก็ค่อนข้างจะทำงานลำบากมาก แล้วเวลาก็สั้นเกินไป ศิลปินรีบร้อนและไม่ได้อินกับสถานที่ ศิลปินก็เลยทำงานแข่งกับเวลาและสภาพอากาศ”

ถึงอย่างนั้นศิลปินทุกรายก็สามารถผ่านพ้นอุปสรรคหนักหนานั้นมาได้ รวมทั้งประทีปเองก็สร้างสรรค์ผลงาน 4 ชิ้น ด้วยเทคนิคสีอะครีลิก เป็นภาพแลนด์สเคปริมแม่น้ำโขงที่ถูกเลือกใช้ในฐานะโลเกชั่นหลัก 

“ผลงานไม่ค่อยสมบูรณ์เท่าไหร่ครับ เพราะเงื่อนไขของเวลาอย่างที่พูดนั่นล่ะ อย่างน้อยๆ น่าจะ 3 วัน คงได้ความสมบูรณ์มากกว่านี้”

แม่น้ำโขงคือโจทย์ของการทำงาน ศิลปินหลายคนผู้พันและคุ้นเคยดี ทว่าก็มีจำนวนไม่น้อยที่ดูจะห่างไกลกับแม่น้ำโขง รู้จักเพียงแค่ชื่อ หรือเห็นตามสื่อและสารคดีนับเป็นประสบการณ์แรกของชีวิตที่พวกเขาได้ชิดใกล้และสัมผัส

“ส่วนตัวผมไม่มีอะไรเกี่ยวกันกับแม่น้ำโขงเลยครับ แต่เพื่อนศิลปินบางคนรู้จักมันดี ฉะนั้นคนที่รู้จักแม่น้ำโขงย่อมโชคดีกว่าคนที่ไม่รู้จัก ผมนำเสนอภาพแม่น้ำโขงในมุมมองที่ผมเห็นในเวลาสั้นๆ ไม่ได้ลงรายละเอียดถึงนัยที่มันได้รับผลกระทบอะไรบ้าง จากการสร้างเขื่อน หรือแม้แต่ความเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ”

ต่างกับ “เอกชัย ลวดสูงเนิน” ที่ดูเหมือนจะเข้าใจและเข้าถึงแม่น้ำโขงมากกว่าใคร เขาสร้างสรรค์ภาพจิตรกรรมสีน้ำมันขนาดยักษ์ ถ่ายทอดถึงความยิ่งใหญ่ของสายน้ำ แฝงนัยเรื่องการโอบอุ้มระหว่างแม่น้ำโขงกับผู้คน ความชุ่มฉ่ำเย็นของผู้คนก็มาจากแม่น้ำโขง เชื่อมโยงกันในหลายมิติ ไม่ว่าจะเป็นแหล่งอาหาร ถิ่นพำนัก วิถีชีวิต ก่อเกิดเป็นวัฒนธรรมและอารยธรรมที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น แน่นอนผลงานของเขายังไม่ลืมสะท้อนภาพการอนุรักษ์สายน้ำ

อีกรายที่ได้แรงบันดาลใจขณะนั่งเรือไปตามลำน้ำโขง  “สุริยา นามวงษ์” จนนำมาต่อยอดเป็นผลงานประติมากรรม โดยเขานำชีวิตเด็กน้อยที่เขาพบเห็นมา ยิ่งเฉพาะเด็กๆ ที่ม่อนแสงดาวมาสร้างสรรค์เน้นรูปทรงโดดเด่น หลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวสะท้อนถึงความรักและความผูกพันที่เด็กมีต่อสิ่งแวดล้อม

นิทรรศการ “อลังการศิลป์สายน้ำอาเซียน”  ยังมีผลงานให้ชมอีกมาก โดยฝีมือของศิลปินชั้นนำที่ร่วมเดินทาง ซึ่งทุกคนล้วนตั้งธงในการสร้างสรรค์ผลงานครั้งนี้ก็เพื่อเผยแพร่วัฒนธรรมชุมชนลุ่มน้ำสายสำคัญในภูมิภาคอาเซียน ที่นำไปสู่ความงดงามแห่งชีวิตภายใต้การดำรงอยู่ของธรรมชาติ

ทางหนึ่งก็เพื่อสนับสนุนและช่วยเหลือทุนการศึกษาแก่เด็กด้อยโอกาส สนใจก็แวะไปชมได้ ณ พิพิธภัณฑ์ธนาคารไทย ธนาคารไทยพาณิชย์ สำนักงานใหญ่รัชโยธิน จนถึงวันที่ 20 ก.พ. โทร. 02-544-4526