คนนิสัยดี ไม่มีวันรวย? ตอน 1

“คนรวยมักเป็นคนนิสัยไม่ดี” หรือ “คนรวยเห็นแก่ตัวทุกคนนั่นล่ะ”​ คำพูดนี้ใครเคยพูดติดปากหรือมีความเชื่อแบบนี้กันบ้างคะ เชื่อว่าหลายๆ คนก็แอบคิดแบบนี้แม้จะไม่พูดออกมา แต่ส่วนใหญ่แล้วเรามักได้ยินเสมอๆ ซึ่งสำหรับหนูดีแล้วคิดว่า ไม่ว่าคนจะรวยจะไม่รวย จะสวยจะไม่สวย ผิวขาวผิวดำ ตัวสูงตัวเตี้ย ตัวผอมตัวอ้วน ก็ล้วนแต่มีอัตราส่วนของคนดีคนไม่ดีผสมปนเปกันอยู่ทั้งนั้น ถึงแม้เราจะยกคนกลุ่มไหนขึ้นมาพูด อัตราส่วนก็ต้องมีผสมกันอยู่นั่นเอง

แต่ที่น่าสนใจกว่าก็คือ แล้วในเมื่อคนเรามักคิดว่าคนรวยนิสัยไม่ดี ถ้าอย่างนั้นลองกลับสมการดูก็หมายความว่า “คนนิสัยดีจะไม่มีวันรวยเลยหรือ” ข้อนี้น่าคิด เพราะความรวย หรืออิสรภาพทางการเงินเป็นสิ่งที่คนรุ่นใหม่ (และทุกรุ่น)​ใฝ่ฝันหา แม้หลายคนจะบอกว่า “เงินไม่ใช่สิ่งสำคัญของชีวิต” ​แต่จริงๆ แล้วก็คือ แม้เงินอาจไม่ใช่สิ่งสำคัญที่สุดของชีวิต แต่เงินสำคัญสำหรับทุกเรื่องที่ต้องใช้เงิน และไม่สำคัญเลยสำหรับเรื่องที่ใช้เงินแก้ปัญหาไม่ได้

ดังนั้น หากเราบอกว่า “ความรักสำคัญที่สุดในชีวิต” เราก็ต้องรักใครสักคนใช่ไหมคะ สมมติ คนที่เรารักเป็นลูกของเรา หากวันหนึ่งตรวจพบว่าลูกของเราเป็นมะเร็ง เราจะอยากได้การรักษาที่ดีที่สุดสำหรับลูกของเราไหม เราสามารถวิ่งไปหาคุณหมอที่เก่งที่สุดและขอจ่ายเป็น “ความรัก” ได้ไหม ก็คงไม่ได้ เราก็ต้องจ่ายเป็นเงิน ดังนั้น การมีศักยภาพทางการเงินในระดับหนึ่งย่อมเป็นการรับประกันว่า เรามีศักยภาพที่มีมูลค่าต่อโลกภายนอก (นอกจากโลกเล็กๆ ที่เต็มไปด้วยความรักของเรา)​ ที่จะดูแลสิ่งที่เรารักที่สุดในชีวิตได้ เงินคงไม่ใช่สิ่งสำคัญที่สุด (และไม่ควรเป็นด้วย) ​แต่เงินคืออุปกรณ์ที่ใช้การได้ง่ายสุดและดีสุดในการดูแลและปกป้องสิ่งที่เรารัก รวมถึงอำนวยให้เรามีชีวิตแบบที่เรา “เลือกเองได้” ไม่ใช่โดนระบบบงการให้เราต้องหาเงินไม่มีวันจบสิ้น มีคนเคยตั้งคำถามนี้แล้ว คำถามที่ว่า “คนนิสัยดีจะไม่มีวันรวยจริงๆ หรือ” และเขียนออกมาเป็นหนังสือแล้วด้วย ซึ่งหนูดีได้มาหลายปีแล้วก็ยังคงอ่านซ้ำไปซ้ำมาและยกให้เป็นหนังสือเล่มโปรดเล่มหนึ่งเลยทีดียว มีชื่อว่า “Nice Girls Don’t Get RICH: 75 Avoidable Mistakes Women Make with Money.” โดย Lois P. Frankel, PhD. ที่แปลตรงตัวเลยว่า “ผู้หญิงดีๆ ไม่มีวันรวย” ​แต่หลังจากหนูดีอ่านจบและอ่านซ้ำไปซ้ำมาหลายรอบแล้วบอกได้เลยว่า หนังสือเล่มนี้เป็นเรื่องราวของพวกเราทุกๆ คน ไม่ว่าจะเป็นหญิงหรือเป็นชายก็ตามเมื่อเราพูดถึง “คนนิสัยดี”​ พวกเขามักมีพฤติกรรมอย่างไรบ้างคะ สิ่งแรกที่เรามักนึกถึงก็คือ เขาเป็นคนใจดี ช่วยเหลือคนอื่น อะลุ้มอล่วย ปฏิเสธใครไม่เป็น ไว้ใจคนง่าย ฯลฯ​ นิสัยเหล่านี้ดีนะคะ ไม่ใช่ไม่ดี แต่นักเขียนคนนี้เธอบอกว่า มันจะทำให้เราไปไม่ถึงไหนในเรื่องการเงิน ไม่เพียงแต่ไม่รวยเท่านั้นแต่มันยังจะทำให้เราเป็นหนี้ ไม่มีเงินเก็บ และไม่มีวันแม้แต่จะฝันถึงคำว่า “อิสรภาพทางการเงิน” เลย สำหรับหนูดีแล้วคิดว่า การเป็นคนนิสัยดีและมีความมั่นคงทางการเงินนั้นเป็นสิ่งที่ไปด้วยกันได้ แต่บางครั้งการอ่านหนังสือของคนที่มีความคิดเห็นตรงกันข้ามกับเราบ้างก็เปิดโลกของเราเหมือนกัน หากใครคิดจะอ่านหนังสือเล่มนี้ (หนอนหนังสือแบบหนูดีแนะนำอย่างยิ่ง) หากขี้เกียจสั่งจากอเมซอนและเสียค่าส่งแพงๆ เราก็สามารถสั่งให้ Kinokuniya หรือ Asia Book สั่งให้เราได้ ไม่มีค่าบริการและค่าเมลอากาศค่ะ รอสัก 2 สัปดาห์) ก็จะพบว่า นักเขียนไม่ได้แนะนำให้เราทำนิสัยให้ไม่ดีแต่เธอกำลังบอกให้เรายกเลิกนิสัยบางนิสัยที่ทำร้ายความมั่นคงทางการเงินของเรานั่นเอง เช่น “นิสัยปฏิเสธคนไม่เป็น” เพราะคนนิสัยดีมักขี้เกรงใจและคิดแทนคนที่มาขอความช่วยเหลือจากเราเสมอว่า ถ้าเราไม่ช่วยเขาแล้วเขาจะเป็นอย่างไรล่ะ หรือ “เขาจะคิดกับเราอย่างไร ว่าเราเป็นคนใจร้ายหรือเปล่า”

เคสที่เจอบ่อยที่สุดก็คือ “การขอยืมเงิน” ซึ่งส่วนใหญ่แล้วมักเป็นเพื่อนสนิท ลูก พี่น้อง ญาติ หรือคนที่เรารักและเกรงใจ และที่สำคัญมักเป็นคนที่รู้ดีเสียด้วยว่า “เรามี” ดังนั้นหากเราไม่ให้ก็หมายความว่าเราหวงเงินก้อนนั้นไว้ให้ตัวเองโดยไม่แคร์ความเดือดร้อนของเขา

กรณีแบบนี้ คุณ Frankel บอกว่า ทำให้คนสูญเสียเงินเก็บก้อนสุดท้ายไปนับไม่ถ้วนแล้ว ที่สำคัญคนที่ยืมไปมักไม่คืนเสีย ด้วย เราจะทวงก็กลายเป็นเสียลุคคนดีอีก เหนื่อยแทน

วิธีการคุณ Frankel แนะนำในหลายๆ เคสที่เธอเป็นที่ปรึีกษาก็คือ “ปฏิเสธอย่างนุ่มนวล” บางคนอาจใช้วิธีบอกว่า “ที่ปรึกษาทางการเงินได้ช่วยรีวิวและบอกว่า ฉันคงให้ยืมไม่ได้เพราะไม่เช่นนั้นฉันจะไม่มีเงินเหลือพอไว้ซื้อประกันปลายปี” แต่หากคนที่ขอยืมรู้ว่าเราไม่มีที่ปรึกษาการเงิน ก็อาจบอกตรงๆ ว่า ให้ยืมทั้งก้อนไม่ไหวแต่ให้เงินช่วยแบบให้เปล่าเลยจะพอได้ไหม (เพราะส่วนใหญ่มักไม่ได้คืนอยู่แล้ว ช่วยกันไปเลยดีกว่า

บางคนขอยืมเป็นล้านแต่คนช่วยอาจช่วยหลักหมื่นหรือแม้กระทั่งหลักพัน)​ หรือ ฝืนใจและบอกเขาว่า ขอโทษจริงๆ ไม่สะดวกเลยโดยบอกว่าตอนนี้กำลังจัดระเบียบการเงินอยู่และเบิกเงินออกมาจากบัญชีฝากประจำไม่ได้ (บอกเขาแล้วทำด้วยนะคะ)“ไว้ใจคนผิด” เพราะคนดีๆ มักขี้ไว้ใจ และไว้ใจใครก็ไม่ง่ายเท่าไว้ใจคู่สมรส โดยเมื่อเราแต่งงานแล้วก็มักคิดว่า เงินเขาหรือเงินเราก็เงินของ “คู่เรา”​ ทั้งสิ้น และมอบหมายเรื่องการเงินให้อยู่ในมือคนคน เดียว

มีเคสที่นักเขียนท่านนี้พบก็คือ ภรรยารวยมากและเธอยกให้สามีดูแลเรื่องการลงทุนของเธอทั้งหมด ปัญหาคือ สามีติดการพนันและในเวลาเพียงไม่กี่ปีเขาได้ผลาญเงินมรดกของเธอจนแทบไม่เหลือเลย ดังนั้น การไว้ใจคนอย่างเหมาะสมจึงเป็นเรื่องสำคัญของสุขภาพการเงินของเรา สัปดาห์นี้เนื้อที่หมดแล้วค่ะ ยังมีเนื้อหาดีๆ สนุกๆ ที่ชวนคิดอีกมาก สัปดาห์หน้าหนูดีมาเล่าต่อนะคะ