อาจารย์ผู้สะสม พระบรมฉายาลักษณ์แห่งแผ่นดิน

โดย...เจษฎา จี้สละ

เริ่มเรื่องจากรูปถ่ายใบหนึ่งที่แนบอยู่ในสมุดบันทึกของแม่ สร้างความสงสัยให้กับเด็กชายว่าทำไมแม่ของเขาจะต้องเก็บรูปถ่ายใบนี้ไว้ เช่นเดียวกับรูปภาพบนปฏิทินที่ต้องเก็บรวบรวมในแต่ละปี รูปที่มี “ผู้หญิง” ที่เขายังไม่รู้จัก ณ เวลานั้น

“เราสงสัยว่าแม่จะเก็บปฏิทินที่มีรูปของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ไว้ทำไม แม่บอกว่าเป็นของสูง ต้องเก็บไว้ให้ดี เราเลยได้เห็นรูปความงาม อิริยาบถของท่าน ทำให้เราซึมซับ ชอบที่สุดตอนที่ท่านยิ้ม ผมถือว่าเป็นแห่งสยาม เราเริ่มประทับใจตั้งแต่ตอนนั้น” ภูดิท กรรณิการ์ อาจารย์ประจำสาขาเทคโนโลยีมัลติมีเดีย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก วิทยาเขตจักรพงษภูวนารถ ผู้สะสมพระบรมฉายาลักษณ์สมเด็จพระบรมราชินีนาถ นิตยสาร หนังสือ และบันทึกข่าวในพระราชสำนักด้วยตนเองมานานกว่า 20 ปี ฉายภาพอดีตอันเป็นจุดเริ่มต้นของความประทับใจในวัยเยาว์ถูกจุดประกาย

“ตอนนั้นผมเรียนอยู่ที่ อ.สวรรคโลก จ.สุโขทัย ด้วยความที่เป็นเด็กบ้านนอก ชอบเข้าห้องสมุดอยู่แล้ว เราไปค้นเจอหนังสือรวบรวมพระบรมฉายาลักษณ์ขององค์ท่าน ท้ายเล่มมีบันทึกเรื่อง “ความทรงจำในการตามเสด็จต่างประเทศทางราชการ พิเศษสมเด็จฯ” บทพระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทำให้ทราบถึงความมุ่งมั่น ทุ่มเททำงานของทั้งสองพระองค์ พอเรารู้ว่าเราชื่นชอบท่านมาก เลยตั้งใจจะเก็บรูปของท่านตั้งแต่ตอนนั้น จำได้ว่าปี’34”

 

ด้วยความเป็นเด็กใฝ่รู้ เด็กชายจึงขลุกอยู่กับวารสารสิ่งพิมพ์ตั้งแต่เล็ก จนได้รับความกรุณาจาก วไลพร บุญเพ็ญ อาจารย์ประจำโรงเรียนสวรรค์อนันตวิทยา ให้ไปสืบค้นข้อมูลจากนิตยสารเก่าที่เก็บไว้ ไม่ว่าจะเป็นนิตยสารสกุลไทยและนิตยสารดิฉัน พระบรมฉายาลักษณ์ที่เด็กชายสะสมได้ในช่วงแรก จึงมีที่มาจากนิตยสารเหล่านี้ ปัจจุบันเขามีรูปภาพสะสมกว่า 1 หมื่นใบ นิตยสารที่มีรูปภาพหรือเรื่องราวเกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์กว่า 8,000 ฉบับ และหนังสือกว่า 200 เล่ม

“รูปถ่ายส่วนใหญ่จะหาจากย่านจตุจักร ราคาไม่ต่ำกว่า 500 บาท ขนาด 4x6 นิ้ว ซึ่งอีกส่วนหนึ่งจะได้มาจากเพื่อนที่เขารู้ว่าเราชอบ บางรูปเราตามหากว่า 20 ปี เป็นรูปท่านในหลวงและพระราชินีไปที่ว่าการอำเภอสวรรคโลก เมื่อวันที่ 1 มี.ค. 2501 ผมยังไม่เกิดด้วยซ้ำ เราคิดว่าน่าจะมีรูปนี้ เพราะท่านเสด็จฯ ไปอำเภอบ้านเกิดของเรา เพิ่งจะได้รูปนี้เมื่อปีนี้เอง”

 

“ชุดนิตยสารที่สะสม ของผมจะเริ่มจากหนังสือใหม่ก่อน แล้วค่อยไปตามเก็บเล่มเก่าๆ หาได้ทีละเล่มสองเล่มบ้าง อย่างนิตยสารสตรีสาร ปี 2492 ผมไปได้คอลัมน์เรื่อง “ประวัติหม่อมราชวงศ์สิริกิติ์” หายากมาก และนิตยสารดิฉันที่นำเรื่องราวและรูปภาพของท่านมาลงราวปี 2528”

เมื่อกาลผันเวลาผ่าน เด็กชายกลายเป็นหนุ่มในรั้วมหาวิทยาลัย ภาพฝันในวัยเยาว์ของเขาฉายภาพชัดยิ่งขึ้น ด้วยความที่เข้าศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา หยิบยื่นโอกาสให้เขาได้ชื่นชมพระบารมีของสองพระองค์ได้ใกล้ยิ่งขึ้น ทุกครั้งที่มีขบวนเสด็จพระราชดำเนิน เด็กหนุ่มจึงไม่เคยพลาด

 

“เราจะยืนรอ ส่วนใหญ่เป็นขบวนเสด็จฯ ของพระนางเจ้าฯ ไปเยี่ยมราษฎร คนอื่นเขาจะหลีกติดรั้ว แต่ผมจะยืนริมถนนเลย ท่านจะโบกมือให้ ช่วงเย็นๆ เราจะเดินไปตามรั้ววัง เผื่อได้เห็นขบวนเสด็จฯ ด้วย แต่ต้องรีบกลับให้ทัน 2 ทุ่ม”

2 ทุ่มคือเวลาที่อาจารย์ภูดิทจะต้องรีบไปนั่งรออยู่หน้าจอโทรทัศน์ กิจวัตรเหล่านี้ปฏิบัติต่อเนื่องมากกว่า 20 ปี เริ่มตั้งแต่ปี 2536 ที่เร่งจัดการภาระการเรียนให้เสร็จสิ้น แล้วกลับบ้านเพื่อให้ทันบันทึกข่าวในพระราชสำนักลงในม้วนเทปวิดีโอ เพียงต้องการบันทึกความประทับใจที่มีต่อพ่อแม่ของแผ่นดินที่เขาเคารพรัก

 

“ปี 2533 จำได้ว่าครบรอบ 90 ปีสมเด็จย่า ในหลวงและพระราชินีจะไปเฝ้าฯ ที่พระตำหนักดอยตุง จ.เชียงราย ทุกพระองค์ไปหมด นี่คือครอบครัว ทำให้เราอยากบันทึกเรื่องราวเหล่านี้ไว้ จนปี 2536 เราโตแล้วเลยมีตังค์ซื้อเครื่องเล่นวิดีโอมาบันทึกข่าวในพระราชสำนัก จำได้ว่าข่าวแรกเป็นการแปรพระราชฐานภูพานราชนิเวศน์ นครศรีธรรมราช พระราชินีเสด็จฯ เยี่ยมราษฎรบ้านเนินธัมมัง ต.แม่เจ้าอยู่หัว อัดจากช่อง 9 พระองค์ทรงผ้าไหมสีชมพู กางเกงม่อฮ่อมสีดำ ฝนตกหนักมาก คนจะเอาร่มกางให้พระองค์ แต่ท่านปัด ท่านบอกประชาชนเปียก ท่านก็เปียกได้ น้ำท่วม ท่านก็ยังลุยน้ำไป นั่นคือครั้งแรก”

รวมระยะเวลาราว 27 ปี ที่มีการบันทึกเรื่องราวของพระองค์ในม้วนเทปวิดีโอ ทำให้อาจารย์ภูดิทมีม้วนเทปกว่า 150 ม้วน แบ่งเป็นข่าวในพระราชสำนักราว 80 ม้วน (ม้วนละ 6070 ข่าว) ที่เหลือเป็นการบันทึกงานราชพิธีสำคัญต่างๆ รวบรวมและจำแนกไว้เป็นหมวดหมู่ การติดตามความเคลื่อนไหวกว่า 20 ปี สะท้อนชีวิตที่ภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์อย่างชัดเจน

 

“การเก็บรูปหรือบันทึกเรื่องราวของพระองค์ท่าน มีประโยชน์หลายอย่าง 1.) รู้ประวัติศาสตร์ไทยและราชวงศ์ 2.) รู้ถึงการเปลี่ยนแปลงของสังคม บ้านเมือง บริบทแวดล้อม แต่สิ่งที่ไม่เปลี่ยนเลยคือพระมหากรุณาธิคุณ ทั้งสองพระองค์ทำงานไม่เหนื่อยเลย เป็นกำลังใจและเป็นแบบอย่างให้เรา เรากลายเป็นคนจิตใจดี อ่อนโยน เพราะเราอยู่กับสิ่งดีๆ ได้เห็นแบบอย่างดีๆ”

“ผมเคยท้อเพราะเจอเด็กเส้น ตอนสอบเป็นอาจารย์ สอบไม่ได้ ได้ก็ลำดับสองสามตลอด เลยท้อมาก ไม่อยากมีชีวิต อยากจะฆ่าตัวตาย แต่พอนึกถึงพระองค์ท่าน เรามีกำลังใจขึ้นมาเลย กลัวจะไม่ได้เห็นสิ่งดีๆ ที่ท่านทำไว้ ความคิดไม่ดีเหล่านั้นก็หายหมด”

“สิ่งสำคัญที่สุดคือเกิดสิ่งดีกับชีวิต ‘โชคดี’ ชีวิตเป็นสิริมงคล เพราะเราอยู่กับพระบรมฉายาลักษณ์ วัตรปฏิบัติ และพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่านเสมอ เมื่ออยู่กับสิ่งดี ชีวิตย่อมเจอแต่สิ่งดีๆ”

 

จากความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีมัลติมิเดีย อาจารย์ภูดิทจึงร่วมมือกับคณะในมหาวิทยาลัยที่สังกัด นำรูปภาพ นิตยสาร และวิดีโอที่รวบรวมไว้ คัดแปลงเป็นสื่อมัลดิมีเดีย เพื่อให้ประชาชนและนักศึกษาได้ชื่นชมในพระบารมี เช่นเดียวกับที่เขาได้สัมผัสมาตลอดชีวิต

“สิ่งที่เก็บไว้ทั้งหมดเป็นอะนาล็อก จะแปลงเป็นดิจิทัลทั้งหมด ผมเริ่มสแกนรูป เขียนข้อมูลบ้างแล้ว น่าจะเสร็จในปีนี้ เพราะอาจารย์หลายท่านที่ร่วมกันทำ ก็ทยอยทำตามความถนัดของตนเอง อาจทำออกมาเป็นรูปแบบนิตยสารอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Book) หรือคิวอาร์โค้ด”

ความฝันในวันหน้า อาจารย์ภูดิทยังหวังที่จะสร้างศูนย์ประวัติศาสตร์ เพื่อรวบรวมของสะสมที่เขาใช้เวลารวบรวมกว่าครึ่งชีวิต พร้อมชักชวนเพื่อนผองนักสะสม ร่วมกันจัดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ กระทั่งวาดผังชีวิตหลังความตายว่า สิ่งของล้ำค่าที่เขาทุ่มเทสะสม จะต้องถูกส่งมอบให้กับองค์กรสักแห่ง เพื่อทำหน้าที่รักษาและส่งต่อไปยังคนรุ่นหลัง

“นอกจากนั้นผมคิดว่าจะทำหนังสือเรื่องเล่าจากพระบรมฉายาลักษณ์ โดยรวมภาพของทั้งสองพระองค์แล้วแยกเป็นวันเลยว่า แต่ละวันพระองค์มีพระราชกรณียกิจอะไรบ้าง ตอนนี้ก็เริ่มเขียนบางส่วนแล้ว โดยเริ่มจากพระราชกรณียกิจในปี 2508 แต่ข้อมูลยังไม่ครบ บางชิ้นเรามีภาพ ไม่รู้ข้อมูลหรือข่าว บางชิ้นมีข่าว แต่ยังหาภาพไม่ได้ อาจต้องใช้เวลารวบรวมอีกสักระยะ”

ไม่คาดคิดมาก่อนเลยว่า ความรักของคนธรรมดาผู้หนึ่งที่มีต่อบุคคลที่เคารพ ชื่นชม และรัก จะกลายเป็นพลังผลักดันให้เขาก้าวสู่ชีวิตนักสะสม ผู้ทุ่มเทสืบเสาะหาสรรพสิ่งของที่เกี่ยวกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปถ่าย นิตยสาร และการบันทึกเรื่องราวผ่านม้วนฟิล์ม แต่เรื่องราวเหล่านี้ยังเทียบไม่ได้กับความความภักดีต่อพ่อและแม่ของแผ่นดิน

“ผมถือว่าภาพเหล่านี้คือภาพที่อยู่ในหัวใจของคนไทย เป็นพระบรมฉายาลักษณ์แห่งความรักของชาติ”