10เกร็ดน่ารู้ตำนานเด็กดี"มานะ มานี ปิติ ชูใจ"

10เรื่องที่หลายคนอาจไม่ค่อยรู้ของ "ตำนานเด็กดี มานะ มานี ปิติ ชูใจ" จากปลายปากกาของ อ.รัชนี ศรีไพรวรรณ ผู้ล่วงลับ

กว่าจะมาเป็นแบบเรียนภาษาไทยอันสุดแสนประทับใจของใครหลายคน เบื้องลึกเบื้องหลังความสำเร็จล้วนมีที่มาที่ไปน่าสนใจ ต่อไปนี้คือ 10 เรื่องราวที่คนไม่ค่อยรู้ของ "ตำนานเด็กดี มานะ มานี ปิติ ชูใจ" จากปลายปากกาของ อาจารย์รัชนี ศรีไพรวรรณ ผู้ล่วงลับ

@ ก่อนจะมาเป็น 'มานะ มานี ปิติ ชูใจ' อาจารย์รัชนียอมรับว่าไม่เคยตั้งชื่อ เลย แต่มีคนเคยเรียกกันเล่นๆว่า "ตำนานเด็กดี"

@ จุดมุ่งหมายสำคัญของการเขียนหลักสูตรแบบเรียนภาษาไทยชุดนี้ เกิดขึ้นภายใต้เงื่อนไขว่า "ต้องให้เด็กๆ อ่านแล้วรู้สึกสนุก ติดใจ อยากเรียนภาษาไทย ภาษาเขียนต้องสุภาพ เป็นเรื่องที่ดี บริสุทธิ์ ไม่เป็นพิษเป็นภัย ในแต่ละชั้นเรียนจะได้รู้จักคำศัพท์ใหม่ เพิ่มขึ้นในแต่ละปีการศึกษา”

@ ชุดแบบเรียนภาษาไทยชุดนี้ อาจารย์รัชนีใช้เวลาเขียนนานกว่า 4 ปีเต็ม ซึ่งใช้ในการเรียนการสอนภาษาไทยระดับประถมศึกษา ในชั้นประถมปีที่ 1-6 ระหว่างปี พ.ศ. 2521-พ.ศ. 2537 รวมทั้งสิ้น 12 เล่ม

@ ภาพประกอบอันสวยงาม มีชีวิตชีวา เป็นฝีมือของนักวาดการ์ตูนระดับตำนานถึง 3 คน ประกอบด้วย เตรียม ชาชุมพร โอม รัชเวทย์ และปฐม พัวพิมล

@ จะมีสักกี่คนที่ทราบว่าตัวละครหลายๆ ตัว ล้วนมีนามสกุลปรากฏในเรื่องด้วย เช่น มานะ และมานี รักเผ่าไทย, ปิติ พิทักษ์ถิ่น, วีระ ประสงค์สุข, ดวงแก้ว ใจหวัง และชูใจ เลิศล้ำ เป็นต้น

@ "มานะ" เป็นเด็กเรียนดี และเป็นคนเดียวในเรื่องที่ได้ไปเรียนต่อระดับมัธยมศึกษาที่กรุงเทพฯ ส่วน "มานี" ตอนที่เรียนอยู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ได้รับคัดเลือกให้เป็นรองประธานนักเรียนของโรงเรียน

ครั้งหนึ่ง "ปิติ" เคยถูกสลากออมสินเป็นเงินจำนวน 1 หมื่นบาท ซึ่งเงินส่วนนี้เขาได้นำไปซื้อลูกม้าตัวใหม่และตั้งชื่อให้ว่าเจ้านิล ซึ่งทดแทนเจ้าแก่ที่ตายไป

"ชูใจ" อยู่กับย่าและอามาตั้งแต่เล็ก โดยที่เธอไม่รู้รายละเอียดใดๆ เกี่ยวกับพ่อและแม่แท้ๆ ของเธอเลย ความจริงก็คือ พ่อของเธอเสียชีวิตตั้งแต่ชูใจอายุ 1 ขวบ ส่วนแม่ก็อาศัยอยู่ต่างประเทศ ในตอนท้ายของแบบเรียน แม่ของชูใจบินกลับมารับให้ชูใจไปอยู่ด้วยกัน แต่ชูใจเลือกที่จะอยู่กับย่า ซึ่งเลี้ยงตนมาตลอดตั้งเด็ก

"วีระ" จัดเป็นเด็กที่ค่อนข้างอาภัพ พ่อของเขาเป็นทหารและตายในสนามรบตั้งแต่ วีระยังอยู่ในท้อง ส่วนแม่ของเขาก็ตรอมใจตายตามพ่อเขาไปหลังจากที่คลอดวีระได้ 15 วัน ชีวิตทั้งหมดของวีระจึงอยู่กับลุงตั้งแต่เกิด

"เพชร" มีบ้านเกิดอยู่ที่จังหวัดอุบลราชธานี ส่วนบ้านเกิดของ "ดวงแก้ว" อยู่ที่จังหวัดสุพรรณบุรี

@ บทบาทของ "จันทร" ที่คนส่วนใหญ่จำได้คือ เด็กหญิงที่มีขาพิการ แต่น้อยคนจะทราบว่าตอนท้ายของเรื่อง เธอได้รับคัดเลือกให้ร้องเพลง"ความฝันอันสูงสุด" และยังอ่านทำนองเสนาะหน้าพระพักตร์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จนได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าให้แพทย์หลวง! รับตัวไปรับการผ่าตัดขาที่กรุงเทพฯ จนหายเป็นปกติ

@ แม้จะถูกยกเลิกใช้ในปี 2537 เนื่องจากความล้าหลัง ไม่ทันยุคสมัย แต่ถัดจากนั้นอีก 8 ปี นิตยสารอะเดย์ ก็ได้นำตัวละครเรื่อง มานะ มานี ปิติ ชูใจ มานำเสนออีกครั้ง และพิมพ์ใหม่เป็นพ็อกเกตบุ๊กชื่อ “ทางช้างเผือก” จนขายดิบขายดี ในปี 2545 โดยเพิ่มเติมสีสันของเนื้อหา มีความน่าตื่นเต้น มีอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ตื่นตาตื่นใจ รวมไปถึงผู้เขียนยังได้สร้างตัวละครตัวใหม่ๆ ที่เข้ามาเป็นจุดเปลี่ยนให้กับตัวละครตัวเดิมได้อีกมากมาย

@ วงศ์ทนง ชัยณรงค์สิงห์ ผู้ก่อตั้งนิตยสารอะเดย์ กล่าวถึงสาเหตุที่นำ 'เพื่อนเก่า'ของใครหลายคนกลับมาอีกครั้งว่า "การที่เราย้อนอดีตกลับไปสู่สิ่งที่ดีงามมันคือสิ่งที่ดี มันทำให้เราได้ทบทวนชีวิต ได้พิจารณาถึงสิ่งที่ดีงามในอดีตเพื่อมาทำให้ชีวิตปัจจุบันและอนาคตดีขึ้น เพราะสิ่งเหล่านี้คือตัวอย่างที่ดี ๆ ที่เราจะไม่ปล่อยให้มันสูญหายไป เรื่องบางเรื่องไม่อาจถูกกาลเวลาทำลายคุณค่าได้ ไม่ว่าวันเวลาจะผ่านไปแค่ไหน แต่คุณค่าก็จะยังคงอยู่"

@ ต้นปี 2557 ที่ผ่านมา ในวาระที่แบบเรียนภาษาไทยชุด 'มานะ มานี ปิติ ชูใจ'ครบรอบ 30 ปี ได้ถูกนำมาปัดฝุ่นสร้างเป็นละครเวทีอีกครั้ง ภายใต้ชื่อ “มานีและชูใจ” ผลิตโดยบริษัท เลยดูดี สตูดิโอ รับหน้าที่เขียนบทและกำกับการแสดงโดย ศุภกร เหรียญสุวรรณ โดยได้ดาราดังมาร่วมงานกันอย่างคึกคัก ไม่ว่า นุ่น-ศิรพันธ์ วัฒนจินดา รับบทมานี เอ๋-มณีรัตน์ คำอ้วน เป็นชูใจ วิทย์-พชรพล จั่นเที่ยง รับบทปิติ เป้-ทวีฤทธิ์ จุลละทรัพย์ รับบทเพชร ละครเวทีเรื่องนี้ได้รับการตอบรับอย่างอบอุ่น