ชีวิตใหม่กับศิลปะ

โดย..นกขุนทอง ภาพ วิศิษฐ์ แถมเงิน

ไม่น่าเชื่อว่า ภาพผู้หญิงดูน่ารักน่ามองท่ามกลางสีสันสดใส มีรายละเอียดรายล้อมแบบกระจุ๋มกระจิ๋มทว่าน่าค้นหา ภายใต้ที่มา กว่าจะเป็นภาพบนผืนผ้าใบหลากหลายท่าทาง รวมกันจนจัดเป็นนิทรรศการชื่อว่า “I’m a Painter.” จะเกิดขึ้นจากการสร้างสรรค์ของผู้หญิงที่มีช่วงชีวิตหม่นเป็นสีเทา ความซึมเศร้าคืบคลานเข้ามาจนเกือบกลืนกินชีวิตจิตใจให้กลายเป็นสีดำ จนกระทั่งในความคิดวนๆ เวียนๆ อยู่กับวิธีตาย...

“ภาคินี รัตนะ” หรือ “คิงตุ๋น” คือผู้หญิงบนผืนผ้าใบ เธอรังสรรค์ตัวเอง ถ่ายทอดมุมมองความคิด ทั้งในห้วงเวลาที่เลยผ่าน และอารมณ์ความรู้สึกที่กำลังเผชิญอยู่ ณ ขณะนั้น ผลงานทั้งหมดจึงเป็นการแสดงตัวตนของเธออย่างชัดเจน ทว่ามีบางมุม บางอารมณ์สิน่าที่ผู้ชมจะรู้สึกร่วมไปกับเธอได้ไม่อยาก

 

ผลงานที่ชื่อ “9 Lives” หรือ “แมว 9 ชีวิต” สะท้อนมาจากชีวิตของเธอที่สุด แม้จะผ่านความทุกข์ยาก สูญเสีย ผิดหวัง ทั้งในเรื่องงานครอบครัว ทุกสิ่งประเดประดังเข้ามา แต่ภาคินีก็ผ่านพ้นมันมาได้ มีชีวิตใหม่ที่สดใสอีกครั้ง

“ภาพนี้ดูดีๆ จะมีรูปแมวอยู่ 9 ตัว เหมือนแมว 9 ชีวิต ที่เจอเรื่องร้ายๆ ก็รอดมาได้ เราก็เป็นแบบนั้น ชีวิตผ่านอะไรมาเยอะ ทำธุรกิจก็ทำมาเยอะมีทั้งช่วงขาลงขาขึ้น พอจบอย่างหนึ่งมาจับอีกอย่างก็ไปได้สวย ตอนปี 2540 ชีวิตก็เจอวิกฤตเศรษฐกิจด้วย ปี 2552 นั้นล่ะชีวิตดิ่งที่สุด สุนัขตาย ผ่านมา 7 เดือน แม่เสีย ตอนนั้นรู้สึกว่าเราไม่เหลืออะไร เสียใจ เพราะที่ผ่านมาเหมือนทำแต่งาน จนไม่มีเวลาให้แม่ บอกแม่ว่าจะสร้างบ้านใหม่อยู่กัน แต่พอมีเวลาสร้างแม่ก็เสียก่อนสร้างเสร็จ มันตอกย้ำให้รู้สึกเสียใจ ประจวบกับงานส่งออกของเราก็แย่พอดี ตอนนั้นเครียดสุดๆ ไม่อยากทำอะไรเลย จู่ๆ ในหัวก็เห็นภาพวาดขาวดำขึ้นมา เป็นช่วงที่อยากตาย คิดว่าจะตายแบบไหน แต่ทุกวิธีน่ากลัว แม้แต่ตายฉันยังไม่กล้าเลย แต่โชคดีที่ตื่นมาจากภวังค์นั้น”

 

ในช่วงเวลาที่จิตใจเป็นทุกข์ ภาคินีได้วาดรูป และการวาดรูประบายอารมณ์ความรู้สึกที่ทับถมในจิตใจ เสมือนการช่วยปลดปล่อย ผ่อนคลายความทุกข์โศกให้เบาบางลง วาดซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนจิตใจเริ่มสว่างขึ้น เธอกลับมายิ้มได้อีกครั้ง

“ตอนนั้นคิดว่าเราจะอยู่ไปทำไม เราอยู่เพื่อวาดรูป ใช้การวาดรูปคลายเครียด วาดเช้าสายเย็น ลืมปัญหาไปเลย ตอนนั้นวาดด้วยโปรแกรมเพนต์ในคอมพิวเตอร์ ใช้เมาส์วาดจนไหล่ติด แล้วโพสต์ลงเฟซบุ๊ก ก็ได้รับการตอบรับที่ดีจากเพื่อนๆ หอศิลป์ฯ ก็ให้พื้นที่จัดนิทรรศการมา เรายิ่งมีกำลังใจ วาดต่อเนื่องมาตั้งแต่เดือน มิ.ย. 2555 ถึงปลายปี 2556 โดยเทคนิคสีอะครีลิกบนผ้าใบ ตอนที่โพสต์ลงเฟส เราสังเกตว่า เวลาเราดาวน์คนอื่นก็เศร้าตามเราด้วย เป็นห่วงเรา แต่เวลาเขียนอะไรที่โพซิทีฟคนอื่นก็รู้สึกดีกับเราด้วย พอมาวาดลงรูปบนเฟรม จึงตัดสินใจที่จะนำเสนอโพซิทีฟ ให้คนดูแล้วยิ้ม มีความสุข มีกำลังใจ และที่สำคัญตัวเราเองเวลาหงุดหงิดมา วาดรูปหายเลยนะ ทั้งๆ ที่เป็นคนมองโลกในแง่ร้ายแต่ศิลปะทำให้ค่อยๆ เข้าใจโลก มองโลกในแง่ดี ทุกครั้งที่วาดรอยยิ้มเราก็ยิ้มไปด้วย แม้ว่าบางภาพเราจะวาดเพราะเกิดความรู้สึกเศร้า อย่างตอนนั้นมีระเบิดที่หาดใหญ่ ก็วาดภาพ make a wish เหมือนอธิษฐานให้สงบสุข”

 

งานชุดนี้เสมือนการปลดปล่อยตัวเองของศิลปิน ไม่มีคอนเซปต์งาน มีเพียงความจริงที่รู้สึกสัมผัสได้และถ่ายทอดออกมา ทั้งจากเหตุการณ์ ข่าวคราวจากภายนอก ทั้งจากความนึกคิดรู้สึกจากภายในจิตใจตัวเอง “ใช้รูปตัวเองสื่อเพราะมันชัดดีในความรู้สึกที่เราแสดงออกไป ส่วนรายละเอียดก็ใส่ที่ตัวเองชอบ สีสด ดอกไม้ พระจันทร์ แมว งานครั้งนี้เหมือนทดลอง แสดงให้เห็นถึงความหลากหลายทางอารมณ์ของผู้หญิงคนหนึ่ง ใส่กิมมิคในรายละเอียด รอยยิ้มมักไม่พลาดที่จะมีเล็กๆ แทรกอยู่ หรือพระจันทร์เต็มดวง มองดูแล้วสวยจัง แต่พระจันทร์จะเต็มดวงอีกครั้ง 15 วัน ซึ่งเราในวัย 40 บอกตัวเองว่าจะมีโอกาสได้ดูอีกไหม คิดถึงเรื่องของความตาย อะไรก็ตามที่อยากทำให้ทำวันนี้เพราะไม่รู้จะได้ทำอีกไหม”

ทุกวันนี้ภาคินียังต้องทำงานอย่างอื่นเลี้ยงชีพอยู่ แต่การวาดรูปภาคินีทำเพื่อหล่อเลี้ยงจิตวิญญาณ และยังทำอยู่ทุกวี่ทุกวัน ด้วยความสุข สงบ เย็นใจจิตใจมากๆ

ชมนิทรรศการศิลปะ “I’m a Painter” ได้ถึงวันที่ 26 ก.พ. ที่ People’s Gallery (P3) ชั้น 2 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร เปิดวันอังคารวันอาทิตย์ เวลา 11.00-18.00 น. (เป็นเวลาระหว่างที่มีการชุมนุมของ กปปส.ที่ปทุมวัน)

ภาคินี รัตนะ

เกิดวันที่ 25 เม.ย. 2511

จบการศึกษาระดับปริญญาตรี จากคณะมัณฑนศิลป์ ภาควิชาออกแบบนิเทศศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ปี 2533

เคยจับปากกา จับดินสอ จับเข็มเย็บผ้า จับเมาส์ แล้ววันหนึ่งก็มาจับพู่กัน มันคือการเดินทางของชีวิต เมื่อชีวิตตกผลึก พู่กันและสี จึงเป็นเครื่องมือที่ใช้แสดงอารมณ์ เรื่องราว แง่คิด โดยมีเด็กผู้หญิงและแมว ถ่ายทอดมุมมองด้านดีๆ ด้านสว่างของชีวิต

...เคยอยากเป็น อยากทำหลายอย่าง แต่ตอนนี้ สิ่งเดียวที่อยากทำ คือ เป็นคนวาดรูป