เส้นทางการบริหารคน 2014

โดย รศ.ดร.ศิริยุพา รุ่งเริงสุข สถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจศศินทร์ แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

อีกไม่กี่วันก็จะเข้าเทศกาลตรุษจีนแล้ว กล้าฟันธงคอนเฟิร์มกันเลยว่า แตะเอียปีนี้ไม่อู้ฟู่แน่นอน เพราะสถานการณ์ทางการเมืองที่ไม่สงบมีผลทำให้สภาพเศรษฐกิจของไทยเรามีความไม่แน่นอนว่าจะไปในทิศทางไหน (แต่คงยากที่จะไปในทิศทางบวก) ในเมื่อความไม่แน่นอนกลายเป็นความแน่นอนในชีวิตของเรา นักธุรกิจพ่อค้าผู้บริหารกิจการทั้งหลายตลอดจนประชาชนทั่วไปย่อมยึดนโยบายรัดเข็มขัดเอาไว้ก่อนเพื่อความมั่นคงทางการเงิน ส่วนการบริหารกิจการทั้งหลายทั้งปวงก็ต้องทำให้เกิดผลผลิตมากที่สุด กำไรสูงสุดภายใต้ต้นทุนที่ต่ำสุด ทั้งนี้ เพื่อให้องค์กรมีชีวิตยืนยาวมั่นคงมากที่สุดนั่นเอง

ใครๆ ย่อมอยากได้ในสิ่งที่ดีที่สุดทั้งนั้น และเมื่ออยากได้ในสิ่งที่ดีที่สุด เราย่อมต้องทำให้ดีที่สุดภายใต้สถานการณ์สิ่งแวดล้อมที่หินๆ อย่างนี้ให้ได้ เรามาคุยกันว่า สำหรับปีม้าที่เริ่มออกสตาร์ทกันแบบกระฉึกกระฉักเช่นนี้ เราจะมีกลยุทธ์ในการบริหารคนอย่างไรเพื่อให้พนักงานของเราสร้างผลงานได้ดีไม่มีตกกันดีกว่า ทั้งนี้ ขอมองภาพรวมในระดับโลกและภูมิภาคก่อนนะคะ

เมื่อมองภาพทิศทางเศรษฐกิจโลกและของทวีปเอเซียในปีนี้จากผลการสำรวจความคิดเห็นของ CEO ทั่วโลกโดย EIU (Economist Intelligence Unit) ที่ได้ทำการสำรวจร่วมกับ Accenture หนึ่งในบรรดาบริษัทให้คำปรึกษาที่มีชื่อเสียงระดับนานาชาติ บ่งชี้ว่า CEO ทั้งหลายมีแนวคิดเชิงบวก พวกเขามองว่าในปี ค.ศ. 2014 นี้เศรษฐกิจโลกโดยรวมกำลังพัฒนาฟื้นตัวดีขึ้น เพราะมีความมั่นใจว่าตลาดระดับท้องถิ่นในนานาประเทศ โดยเฉพาะภาพตลาดในกลุ่มสหภาพยุโรปดูดีขึ้น ดังนั้น น่าจะมีการลงทุนธุรกิจในตลาดต่างๆ มากขึ้น CEO จากหลายองค์กรต่างเตรียมกลยุทธ์ด้านการลงทุนเพื่อสร้างการเติบโตในระดับสูง เพราะต่างก็มุ่งหวังที่จะเพิ่มยอดการส่งออกให้ดูสดสวยกว่าปีที่แล้ว

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าโอกาสในการลงทุนจะเพิ่มมากขึ้น แต่ความต้องการบริโภคของลูกค้าดูหดตัวลง (ตามสภาพเศรษฐกิจ) ในปีที่ผ่านๆ มา อีกทั้งการแข่งขันจากองค์กรหน้าใหม่ในประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่ (Emerging Economies) ที่แจ้งเกิดและเติบโตอย่างรวดเร็ว ทำให้ยักษ์ใหญ่หน้าเดิมเจ้าของส่วนแบ่งตลาดแต่เก่าก่อนต้องเค้นสมองสรรหากลยุทธ์มาลดต้นทุน มาสร้างนวัตกรรมทางสินค้าและบริการใหม่ให้ถึงมือลูกค้าให้เร็วกว่าคู่แข่ง ซึ่งกลยุทธ์ที่ CEO ยุคนี้มีความเห็นพ้องต้องกันว่าน่าจะเป็นกลยุทธ์ที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุด คือ เทคโนโลยีดิจิตอล (Digital Technologies) ซึ่งเป็นหนึ่งในเทคโนโลยีการสื่อสารสมัยใหม่ที่ได้กลายเป็นเครื่องมือทางการตลาดและการขายอันทรงพลังเป็นอย่างยิ่งในหมู่ชนรุ่นใหม่ ซึ่งเสพติดเทคโนโลยีดิจิตอลตั้งแต่หัวเท่ากำปั้น ต่อแต่นี้ไปองค์กรต่างๆ จะมีการนำเทคโนโลยีดิจิตอลมาใช้ในการบริหารธุรกิจมากขึ้น ไม่เฉพาะในเรื่องการสื่อสาร การสร้างแบรนด์ การตลาด และการขายเท่านั้น งานด้านอื่นๆ เช่น การบริหารและปฏิบัติการทั่วไป งานบริหารคน งานออกแบบดีไซน์ และอื่นๆ ล้วนสามารถนำเทคโนโลยีนี้มาใช้เป็นเครื่องมือในการเพิ่มประสิทธิภาพประสิทธิผลในการทำงานได้ทั้งสิ้น CEO เชื่อว่าเทคโนโลยีดิจิตอลจะนำความเปลียนแปลงมากมายอย่างมิอาจคาดคะเนได้สู่วงการอุตสาหกรรมทั่วโลก ดังนั้น CEO จึงมองถึงการลงทุนในธุรกิจเทคโนโลยีนี้ด้วย เพื่อปรับปรุงเรื่องค่าใช้จ่ายภายในองค์กรและเพื่อผลักดันผลผลิตให้เพิ่มขึ้น

นอกเหนือจากการสำรวจความเห็นของ CEO ข้อมูลจากการสำรวจความเห็นนักบริหาร HR ทั่วโลกที่เข้าร่วมการสัมมนาประจำปี 2013 ของ SHRM (The Society for Human Resource Management) เพื่อคาดการณ์ทิศทางและผลกระทบของเทคโนโลยีที่จะมีต่องาน HRM ในปี 2014 ก็ระบุว่า ดิจิตอลเทคโนโลยีจะมีผลกระทบในการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการปฏิบัติงาน HR อย่างมากแน่นอน

แต่เมื่อมีโอกาสก็ย่อมมีอุปสรรคหรือความท้าทายตามมาคู่กัน เมื่อ CEO เล็งเห็นว่าเทคโนโลยีดิจิตอลน่าจะเป็นคำตอบสำหรับปี 2014 คำถามที่ผุดขึ้นมาทันทีก็คือ ตลาดแรงงานทั่วโลกกำลังขาดแคลนแรงงานสาขา IT ที่มีความเชี่ยวชาญมาหลายปีติดต่อกันแล้ว และนอกจากจะขาดแคลนแรงงานสาขานี้ องค์กรทั่วโลกยังขาดแคลนพนักงานคนดีมีฝีมือ (Talent) ในหลายสาขาและในทุกระดับด้วย จากการประมวลข้อมูลจากหลายสำนักที่เชี่ยวชาญงาน HR เช่น SHRM นิตยสาร Forbes EIU บริษัท Accenture บริษัท AonHewitt ฯลฯ สามารถสรุปได้ว่า กลยุทธ์ HRM ขององค์กรทั่วโลกจะเน้นการทำงานเชิงรุก ใช้เทคโนโลยี ใช้ฐานข้อมูลในการวิเคราะห์เพื่อการตัดสินใจอย่างเป็นรูปธรรม (Big Data Analytics) เหตุเพราะว่าแผนก HR ต้องรับบทหนักแน่ๆ ในการสรรหา พัฒนา และรักษา Talent ที่จะหายากมากขึ้นกว่าปีก่อน

เมื่อหันกลับมามองบ้านเราบ้าง จริงๆ แล้วประเทศไทยน่าจะมีการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจที่ดีเหมือนเช่นประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาคเดียวกัน ไทยเรายังมีการเจริญเติบโตต่ำกว่าศักยภาพที่เรามีจริงอยู่มาก แต่เพราะเรามีปัญหาทางการเมืองอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น การคาดการณ์การบริหารคนในปีนี้จึงต้องพิจารณาดูกลยุทธ์ HR ทั่วโลก เพื่อนำมาปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทบ้านเรา

สัปดาห์หน้าผู้เขียนจะนำเสนอคอลัมน์ในตอนต่อไปเรื่อง “กลยุทธ์ HR ยุค Bangkok Shutdown” โปรดติดตามอ่านกันนะคะ