สัมผัสจุดเยือกแข็งที่คุนหมิง

โดย...ภาพ กาญจน์ อายุ

เมื่อคนกรุงเทพฯ ไปอยู่คุนหมิงจะกลายเป็นคนมีความอดทนต่ำ ซึ่งถือเป็นเรื่องธรรมชาติ นั่นเพราะกรุงเทพมหานครสูงกว่าระดับน้ำทะเลเฉลี่ย 1 เมตร ต่างจากภูมิประเทศของเมืองคุนหมิงที่แม้ตัวเมืองก็สูงกว่าระดับน้ำทะเล 1,200 เมตร จึงไม่แปลกที่คนที่ราบต่ำอย่างเราจะเหนื่อยง่าย หายใจไม่สะดวก กลายเป็นคนมีความอดทนต่ำไปโดยไม่ตั้งใจ

แต่ในช่วงสองปีนี้ ทั้งชาวคุนหมิงและนักท่องเที่ยวอาจหายใจไม่สะดวกเพราะ “ฝุ่น” สาเหตุมาจากการขุดถนนสร้างรถไฟใต้ดินสี่สายพร้อมกันทั่วเมือง ขนส่งสาธารณะใหม่ล่าสุดที่จะเสร็จในอีก 2 ปีข้างหน้า ทั้งนี้ปัจจุบันชาวคุนหมิงเดินทางด้วยรถประจำทาง แท็กซี่ และพาหนะส่วนตัว ส่วนนักท่องเที่ยวที่ไม่ง้อทัวร์ถ้าไม่นั่งรถเมล์ หรือแท็กซี่ ก็ต้องเช่ารถยนต์ขับเอง ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่ายเพราะท้องถนนในคุนหมิงชุลมุนยิ่งกว่าผมพันกัน คนขับรถจำนวนมากไม่เคารพกฎจราจร และดูเหมือนว่าสัญญาณไฟและตำรวจจราจรจะบังคับผู้คนบนท้องถนนได้น้อยมาก

รถไฟฟ้าในอนาคตจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่จะพัฒนาระบบขนส่งมวลชนในคุนหมิงและจะช่วยสนับสนุนการท่องเที่ยวด้วยอีกทางหนึ่ง แต่ก่อนจะถึงวันนั้น ต้องหนีฝุ่นระดับ 1,200 เมตรนี้ ทางเดียวคือต้องหนีขึ้นไปให้สูงและให้ไกล

เขาชีซาน อยู่ห่างจากตัวเมืองคุนหมิง 30 นาที บนเขามีทั้งวัดในศาสนาพุทธนิกายมหายาน ศิลปะแบบเต๋าหรือหยินหยาง และจุดสำคัญประตูมังกรหรือหลงเหมินที่คนนิยมเดินลอดเพื่อให้มีโชค โดยนักท่องเที่ยวต้องเดินไปตามบันไดหินไต่ระดับขึ้นเขาไปเรื่อยๆ ตามทางจะมีจุดให้สักการะเทพเจ้า วัดเล็กวัดน้อย และไปสิ้นสุดที่ประตูมังกร จุดนี้เกือบทุกคนต้องเอื้อมมือไปสัมผัสลูกแก้วด้านบนประตู ไหว้เทพเจ้า และนั่งกินลมชมวิว

วิวด้านหน้าเขาชีซานคือทะเลสาบเตียนฉือ ทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุดในมณฑลยูนนาน ริมทะเลสาบมีบ้านเดี่ยวทำเลหน้าน้ำ หลังเขา เรียงรายเป็นทิวแถว ซึ่งปัจจุบันเจ้าของปล่อยขายในราคาถูกแล้ว เพราะทนไม่ได้กับกลิ่นน้ำเสียของทะเลสาบ

พุทธศาสนาในประเทศจีนมีหลายนิกาย เห็นได้ชัดเจนในวัดหยวนทง ตั้งอยู่ในเมืองคุนหมิง เพราะในวัดเดียวมีถึงสามนิกายได้แก่ หินยาน มหายาน และพุทธทิเบต พระพุทธรูปสำคัญคือ พระพุทธชินราช ประดิษฐานอยู่ภายในวิหารหินอ่อนลวดลายไทย ซึ่งได้อัญเชิญมาจากประเทศไทยโดยอดีตนายกฯ เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ การนับถือศาสนานั้นไม่ว่าลัทธิไหนนิกายอะไรคนจีนก็เคารพหมด เพราะคนจีนไม่ถูกบังคับให้นับถือศาสนา สิ่งไหนที่ผู้อื่นว่าศักดิ์สิทธิ์ก็จะนับถือ

ป่าหินฉือหลิน อยู่ห่างจากตัวเมืองคุนหมิง 2 กิโลเมตร มรดกโลกอุทยานป่าหินฉือหลินคือชื่อเต็มยศ ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกเพราะความบังเอิญของธรรมชาติ ครั้งเมื่อเกิดแผ่นดินไหวดันแผ่นดินใต้ทะเลขึ้นมากลายเป็นแท่งหินปูน และเมื่อเวลาผ่านไปหินเริ่มกร่อนกลายเป็นรูปทรงแปลกตา คนจึงยกฐานะให้มันเป็นมรดกโลก แต่เดิมนั้น ป่าหินฉือหลินเป็นแหล่งอาศัยของคนเผ่าอี๋ แต่เมื่อการท่องเที่ยวเข้ามาความเป็นชุมชนก็ถูกแทรกแซง จนปัจจุบันได้แบ่งเขตท่องเที่ยวกับเขตชุมชนชัดเจนแล้ว

 

แต่อย่างไรก็ตาม คนเผ่าอี๋ก็ออกจากชุมชนมาหาเงินกับนักท่องเที่ยวอยู่ดี ทั้งมาเป็นไกด์หรือเปิดซุ้มให้เช่าชุดพื้นเมือง แม้ว่าการท่องเที่ยวทำให้คนเผ่าอี๋มีอาชีพ แต่ก็ทำให้ “เสียความจริง” ไปเช่นกัน เช่นเรื่องการแต่งชุดพื้นเมืองที่ต้องใส่ในงานประเพณีเท่านั้น รวมถึงรายละเอียดของเครื่องแต่งกายที่ตอนนี้ได้ผิดเพี้ยนไปแล้ว และทุกเดือนเก้าตามปฏิทินจีน ชนเผ่าอี๋จะจัดงานบูชาไฟ เป็นงานใหญ่ประจำปีที่ให้นักท่องเที่ยวเข้ามาดูได้ และเป็นงานเดียวที่สื่อถึงจิตวิญญาณของชนเผ่าอี๋ที่มีต่อเสาหินปูนเหล่านี้ได้ดีที่สุด ป่าหินฉือหลินกินอาณาเขตกว่า 400 ตร.กม. แต่ถึงจะใหญ่ก็ดูเล็กลงได้เพราะจำนวนนักท่องเที่ยวชาวจีนมากมาย ซึ่งอาจเป็นผลของคำกล่าวที่ว่า “ใครมาคุนหมิงแล้วไม่ได้ชมป่าหิน ถือว่ามาไม่ถึง” แล้วใครจะยอมไม่มา

เขาเจี่ยวจึ อยู่ห่างจากตัวเมืองคุนหมิง 4 กิโลเมตร และสูงจากระดับน้ำทะเล 4,223 เมตร บนจุดสูงสุดปกคลุมด้วยหิมะแต่ไม่ใช่ทุกคนที่มีโอกาสได้เห็น เพราะสภาพร่างกายสู้ไม่ไหว โดยส่วนใหญ่ร่างกายคนจะเริ่มมีอาการแพ้ความสูงเมื่อถึงระดับ 4,250 เมตร จากระดับน้ำทะเล เดินไม่กี่ก้าวก็เหนื่อยเร็ว หายใจติดขัด เพราะออกซิเจนเบาบาง บวกกับอากาศหนาวเหน็บยิ่งเพิ่มความท้าทาย แต่ทุกคนมีโอกาสพิชิตความสูง 3,850 เมตร ได้เพราะเขามีกระเช้าให้นั่งขึ้นไป จากนั้นจะไปได้สูงอีกขนาดไหนก็แล้วแต่ใจตัวเอง

 

ทางเดินบนเขาเจี่ยวจึเป็นบันไดไม้แข็งแรง ลัดเลาะไปตามป่าสนและน้ำตกทั้งเล็กและใหญ่ตลอดทาง ซึ่งหากไปหน้าหนาวและไปก่อนพระอาทิตย์ส่องลงมาจะได้เห็น “น้ำตกแข็ง” ที่สวยงามเหมือนภาพถ่ายน้ำตกสปีดชัตเตอร์ต่ำอย่างนั้นเลย ความสวยงามของธรรมชาติจะเปลี่ยนไปตามฤดูกาล อย่างตอนนี้หน้าหนาวต้นไม้จะเหี่ยวเฉาดูไม่เบิกบาน แต่มั่นใจได้ว่าน้ำตกจะแข็งและบนยอดมีหิมะ แต่ถ้าไปในเดือน เม.ย. ดอกไม้บนเขาจะผลิดอกทำให้ทั้งเขาประดับประดาไปด้วยสีสัน ซึ่งช่วงนี้คนคุนหมิงเองก็นิยมขึ้นไปเที่ยว

การเที่ยวในประเทศที่มีประชากรกว่า 1,400 ล้านคน ต้องทำใจเรื่องความหนาแน่นของนักท่องเที่ยว เพราะเพียงแค่ชาวจีนเองก็สามารถทำให้แหล่งท่องเที่ยวเต็มได้แล้ว แต่สำหรับเมืองคุนหมิงต้องยอมรับในการจัดการเรื่องดังกล่าว อย่างน้อยก็สามแห่งที่ได้ประสบมาล้วนจัดการได้ดีและมีสิ่งอำนวยให้นักท่องเที่ยว เช่น เขาชีซานที่สามารถขึ้นเขาได้ทั้งรถบัส กระเช้า หรือเดิน ทำให้นักท่องเที่ยวกระจายตัว หรือเขาเจี่ยวจึที่ทุ่มงบสร้างบันไดตั้งแต่จุดเริ่มต้นถึงยอดสูงสุด และทางเดินบนเขาอย่างเป็นระเบียบ ทำให้นักท่องเที่ยวไม่ออกนอกเส้นทางไปทำลายธรรมชาติ และทำให้การจราจรด้านบนคล่องตัวแม้นักท่องเที่ยวจะมาก

 

ไกด์ชาวจีนบอกกับเราว่า เส้นทางทั้งสามที่เราพูดถึงนี้อยู่นอกเส้นทางของโปรแกรมทัวร์ปกติที่ขายให้คนไทย เพราะส่วนใหญ่เมื่อลงเครื่องที่คุนหมิงจะนั่งรถต่อไปที่ต้าลี่และลี่เจียง คุนหมิงจึงเป็นชื่อที่ได้ยินบ่อย แต่ถ้าถามว่ามีอะไร อาจตอบไม่ได้ ซึ่งความเงียบนี้คาดว่าจะดังอีกไม่นาน

ทัวร์ไทย ทัวร์จีน คนไทยที่จะซื้อทัวร์มาเที่ยวเมืองจีนจะมีให้เลือกสองแบบ คือ จ่ายเต็มราคา จะเป็นทัวร์ดูธรรมชาติ ทัวร์ถ่ายภาพ ไม่ค่อยแวะร้านขายของฝาก และจ่ายราคาต่ำกว่าราคาเต็มประมาณ 50% แต่ “บังคับ” ซื้อของในร้านค้าที่มีในตารางทัวร์ ซึ่งเป็นหนึ่งในนโยบายดึงเงินเข้าประเทศ ส่วนภาพคนจีนไปเที่ยวต่างประเทศแล้วแห่ซื้อของแบรนด์เนมนั้น ปัจจุบันรัฐออกกฎห้ามซื้อเกินยี่ห้อละ 2 ใบ เพื่อลดการนำเงินออกนอกประเทศมากเกินไป

สาเหตุที่คนจีนจับจ่ายอย่างหนักนั้น เป็นผลมาจากระบบการปกครองคอมมิวนิสต์ที่เข้มข้นในอดีต ประชาชนไม่สามารถซื้อของได้ตามใจ แต่ต้องมีคูปองที่ออกโดยรัฐบาล ดังนั้นถึงจะมีเงินแต่ก็ซื้อไม่ได้จึงมีเงินเก็บบวกกับความอัดอั้นในอดีตด้วย

อีกทั้งขณะนี้รัฐสนับสนุนให้คนจีนทำธุรกิจของตัวเอง โดยการให้ยืมเงินดอกเบี้ยต่ำ ทำให้เศรษฐกิจเติบโตเร็วและมีเถ้าแก่หน้าใหม่มากขึ้น ชาวจีนจึงเป็นชาติที่มีทั้งเศรษฐีเก่าและเศรษฐีใหม่ ถ้าเรื่องการค้าขายและธุรกิจแล้วหันไปทางไหนก็มีแต่คนต้อนรับ

เส้นทางกรุงเทพฯคุนหมิง โดยสายการบินแอร์เอเชียมีบริการทุกวัน วันละรอบ ขาไปเวลา 09.00 น. ถึงคุนหมิง 12.30 น. ขากลับเวลา 13.20 น. ถึงกรุงเทพฯ 14.50 น. ดูรายละเอียดได้ที่ airasia.com