วิถีจิตวิถีธรรมในสติปัฏฐาน...ตามแนวอานาปานสติ (ตอน ๑๕)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

รูปละเอียดประณีต ที่เกิดขึ้นจากการกำหนดรู้ลมเข้าออกในขณะนี้ คือ สภาวธรรมที่เกิดขึ้นจากการที่จิตเข้าไปถือในอารมณ์ธรรมนั้น สภาวธรรม...อารมณ์ธรรมนั้น คือ เวทนา เวทนาคืออารมณ์ยกขึ้นสู่จิต

ณ บัดนี้ เมื่อมีอาการของปีติสุขเกิดขึ้น เพราะจิตแน่วแน่ นุ่มนวล สงบนิ่งลง จิตจึงดำเนินเข้าสู่อารมณ์ดังกล่าว... ถ้าใครไปพบอารมณ์อื่นๆ อันผิดไปจากปีติสุข ก็ย่อมแสดงถึงความผิดไปจากมรรคปฏิบัติ ผลจึงไม่เป็นไปตามที่กล่าว ถ้ามรรคปฏิบัติถูก ผลจากการปฏิบัติก็ต้องเป็นไปอย่างถูกต้องตามธรรมด้วย

เราจึงสามารถตรวจสอบได้ว่า เอ๊ะ ! ทำไมเราไม่มีปีติ ไม่มีสุข ไม่มีความสงบ แสดงว่ามรรคมันไม่ถูก มรรคคือหนทางการปฏิบัติมันไม่ถูก ก็ต้องไปตั้งลำดับตามที่กล่าว ถ้ามรรคถูก ผลก็ต้องเป็นอย่างนี้ เพราะนี่คือกฎความเป็นธรรมดา ว่า มันต้องเป็นอย่างนี้ ไม่เปลี่ยนเป็นอย่างนี้ และไม่แปรเป็นอย่างอื่น... สภาพธรรมทั้งหลายต้องเป็นอย่างนี้

นี่คือการเรียนรู้เรื่องของธรรมชาติ ชีวิตคือธรรมชาติ ลมคู่นี้คือธรรมชาติ กายจิตคือธรรมชาติ สรรพธรรมทั้งปวงคือธรรมชาติ แต่เป็นธรรมชาติที่เป็นสังขารธรรม เป็นธรรมชาติที่เกิดความปรุงแต่ง มันไม่ได้เกิดขึ้นเอง เกิดขึ้นด้วยปัจจัยปรุงแต่ง มันไม่ได้เกิดขึ้นเอง เมื่อปัจจัยสิ้นไป ธรรมเหล่านี้ก็สิ้นไป...

(อ่านต่อฉบับหน้า)