ผศ.นพ.วิโรจน์ ศรีอุฬารพงศ์ รู้จักมะเร็งเต้านมระยะลุกลาม

โดย...สุภชาติ เล็บนาค

มะเร็งเต้านมเป็นภัยร้ายที่คร่าชีวิตคนทั่วโลกเป็นอันดับ 2 รองจากมะเร็งปอด โดยจากสถิติของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ พบผู้หญิงเป็นมะเร็งเต้านมร้อยละ 37 ของมะเร็งทั้งหมด โดยในแต่ละปีพบผู้ป่วยมะเร็งเต้านมรายใหม่กว่า 1.2 หมื่นราย และมีผู้เสียชีวิตกว่า 4,000 ราย

ในฐานะอุปนายกมะเร็งวิทยาสมาคมแห่งประเทศไทย ผศ.นพ.วิโรจน์ ศรีอุฬารพงศ์ เล่าให้ฟังว่า มะเร็งเต้านมมีตั้งแต่ระยะ 0 ถึงระดับที่ 4 โดยจะขึ้นอยู่กับบริเวณที่พบและการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง ทั้งนี้มะเร็งเต้านมระยะที่ 0–2 เรียกว่ามะเร็งเต้านมระยะเริ่มแรก ส่วนระยะลุกลาม คือ ระยะที่ 3 คือ หรือก้อนมะเร็งใหญ่กว่า 5 เซนติเมตร หรืออาจลุกลามเกินกว่าขอบเขตเนื้อเยื่อเต้านม ได้แก่ ลุกลามไปที่ผิวหนังของเต้านม และอาจกระจายจากเต้านมไปยังต่อมน้ำเหลือง เช่น ใต้รักแร้ เหนือหรือใต้ไหปลาร้า ส่วนมะเร็งระยะที่ 4 หรือมะเร็งเต้านมระยะแพร่กระจาย จะแพร่ไปยังตับ ปอด กระดูก และสมอง

1 ใน 3 ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมระยะแรก จะพัฒนาไปเป็นมะเร็งเต้านมระยะลุกลาม ทว่า เมื่อไปถึงระยะลุกลามแล้ว ก็ยังไม่มีวิธีรักษาหายขาดได้ โดยวิธีรักษานั้น แพทย์อาจยับยั้งการลุกลามให้ช้าลง เพื่อให้ผู้ป่วยมีชีวิตที่ยาวนานขึ้น โดยใช้วิธีฉีดยาหรือให้ยารับประทาน สำหรับการรักษาที่เหมาะสม ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่างของผู้ป่วยเอง เช่น ผู้ป่วยอยู่ในวัยหมดประจำเดือนหรือไม่ โดยการตรวจพบตัวรับสัญญาณที่เซลล์มะเร็ง ได้แก่ ตัวรับฮอร์โมนและตัวรับเฮอร์ทู ทั้งนี้ ยาที่ได้รักษา ได้แก่ ยาต้านฮอร์โมน ยาเคมีบำบัด และยาในกลุ่ม Tageted Trerapy หรือยามุ่งเป้า ซึ่งออกฤทธิ์โดยตรงที่เซลล์มะเร็งการเลือกรักษาที่เหมาะสมยังขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่างของผู้ป่วยเอง

สำหรับบ้านเรา พบว่า 58% ของผู้ป่วย ตรวจพบตัวรับฮอร์โมนเป็นบวก ซึ่งการรักษาหลักสำหรับผู้ป่วยกลุ่มนี้ คือ การรักษาด้วยยาต้านฮอร์โมน